जागतिक भागीदारी आणि 'गुप्त मोहीम': PM मोदींचा जॉर्डन, इथिओपिया आणि ओमानचा तीन दिवसीय दौरा!

PM narendra Modi Jordan Ethiopia and Oman Visit : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज सकाळी (१५ डिसेंबर) जॉर्डन, इथिओपिया आणि ओमान या तीन महत्त्वाच्या देशांच्या चार दिवसांच्या त्रिपक्षीय दौऱ्यासाठी रवाना झाले आहेत.

१५ ते १८ डिसेंबर या कालावधीतील हा दौरा केवळ भारताचे या देशांशी असलेले सभ्यता आणि द्विपक्षीय संबंध मजबूत करण्यासाठीच नव्हे, तर भारताच्या महत्त्वाकांक्षी 'वसुधैव कुटुंबकम' धोरणाला पुढे नेण्यासाठी आणि जागतिक दक्षिणेतील आपले नेतृत्व अधिक दृढ करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.

या दौऱ्याचा प्राथमिक उद्देश राजनैतिक संबंधांचे ऐतिहासिक टप्पे साजरे करणे, व्यापार भागीदारी वाढवणे आणि धोरणात्मक सहकार्य अधिक बळकट करणे हा आहे. या दौऱ्याला 'गुप्त मोहीम' म्हणून पाहण्याऐवजी, भारताच्या परराष्ट्र धोरणाची एक अभ्यासपूर्ण आणि दूरदृष्टीची चाल म्हणून पाहणे अधिक संयुक्तिक ठरेल.

जॉर्डन: राजनैतिक संबंधांची ७५ वर्षांची पूर्तता

पंतप्रधान मोदी जॉर्डनचे राजा अब्दुल्लाह द्वितीय इब्न अल हुसेन यांच्या निमंत्रणावरून १५ ते १६ डिसेंबर दरम्यान जॉर्डनमध्ये असतील.

ऐतिहासिक पूर्तता: हा दौरा भारत आणि जॉर्डन यांच्यातील राजनैतिक संबंधांना ७५ वर्षे पूर्ण झाल्याच्या ऐतिहासिक टप्प्याशी जुळतो.

उद्देश: पंतप्रधान मोदी राजा अब्दुल्लाह द्वितीय आणि पंतप्रधान जाफर हसन यांच्याशी व्यापक चर्चा करतील. या चर्चेचा मुख्य उद्देश दोन्ही देशांमधील दोन प्राचीन संस्कृतींमधील संबंध अधिक मजबूत करून धोरणात्मक भागीदारी अधिक दृढ करणे आहे.

जन संवाद: पंतप्रधान तेथील भारतीय समुदायालाही भेटतील, जे दोन्ही देशांमधील सांस्कृतिक आणि व्यावसायिक बंधांना जोडणारे महत्त्वाचे दुवे आहेत.

जॉर्डनशी संबंध मजबूत करणे हे भारताच्या 'पश्चिमेकडे कृती करा' (Act West) धोरणासाठी आणि पश्चिम आशियातील प्रादेशिक स्थिरता व ऊर्जा सुरक्षेसाठी महत्त्वाचे आहे.

इथिओपिया: आफ्रिकन युनियन आणि G20 सहकार्याचे केंद्र

जॉर्डनहून, पंतप्रधान मोदी इथिओपियाचे पंतप्रधान डॉ. अबी अहमद अली यांच्या निमंत्रणावरून आदिस अबाबाला जातील.

रणनीतिक महत्त्व: आदिस अबाबा हे आफ्रिकन युनियन (AU) चे मुख्यालय आहे. भारताच्या G20 अध्यक्षपदाच्या काळात आफ्रिकन युनियनला G20 चे कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळाले, या पार्श्वभूमीवर ही भेट अत्यंत महत्त्वाची आहे.

संसदेला संबोधन: पंतप्रधान मोदी इथिओपियन संसदेच्या संयुक्त सत्राला संबोधित करतील. या वेळी ते भारताला "लोकशाहीची जननी" म्हणून सादर करतील आणि जागतिक दक्षिणेसाठी (Global South) भारत-इथिओपिया भागीदारीचे महत्त्व अधोरेखित करतील.

उद्देश: आफ्रिकेच्या विकासाला पाठिंबा देण्याची भारताची वचनबद्धता या भेटीतून अधिक दृढ होईल, ज्यामुळे G20 च्या सदस्यत्वानंतर आफ्रिकन खंडाशी सहकार्य अधिक वाढेल.

ओमान : धोरणात्मक आणि आर्थिक भागीदारीचे ७० वर्षे

दौऱ्याच्या शेवटच्या टप्प्यात, पंतप्रधान मोदी ओमानला भेट देतील. ही भेट भारत आणि ओमानमधील राजनैतिक संबंधांना ७० वर्षे पूर्ण झाल्याच्या निमित्ताने आहे. मस्कतमध्ये, पंतप्रधान मोदी ओमानच्या सुलतानशी धोरणात्मक, व्यावसायिक आणि आर्थिक संबंध मजबूत करण्याच्या उद्देशाने चर्चा करतील. ओमान हा भारतासाठी ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीने आणि महत्त्वाच्या सागरी मार्गांवर असलेल्या स्थानामुळे एक महत्त्वाचा भागीदार आहे.

भारतीय समुदाय

ओमानच्या विकासात अमूल्य योगदान देणाऱ्या तेथील भारतीय समुदायालाही पंतप्रधान मोदी भेटतील.

भारतासाठी या दौऱ्याचे व्यापक महत्त्व

पंतप्रधान मोदींचा हा त्रिपक्षीय दौरा केवळ तीन राष्ट्रांच्या भेटीपुरता मर्यादित नाही, तर तो भारताच्या महत्त्वाकांक्षी परराष्ट्र धोरणाचे प्रतीक आहे:

जागतिक दक्षिणेचे नेतृत्व

G20 अध्यक्षपद आणि आफ्रिकन युनियनला कायमस्वरूपी सदस्यत्व मिळाल्यानंतर, भारताचे जागतिक दक्षिणेतील (Global South) नेतृत्व या दौऱ्यातून अधिक बळकट होईल.

धोरणात्मक समन्वय

'शेजारी प्रथम' (Neighbourhood First) आणि 'पश्चिमेकडे कृती करा' (Act West) या भारताच्या धोरणांना या भेटीमुळे नवीन आयाम मिळतील.

आर्थिक आणि ऊर्जा सुरक्षा

जॉर्डन आणि ओमानसोबतच्या भेटीमुळे ऊर्जा सुरक्षा आणि व्यापार कॉरिडॉर मजबूत होतील, जे भारताच्या अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

सभ्यता आणि सांस्कृतिक बंध

या भेटीमुळे तिन्ही देशांशी असलेले भारताचे दीर्घकालीन सभ्यता आणि सांस्कृतिक संबंध अधिक दृढ होतील.

हा दौरा भारताच्या परराष्ट्र धोरणातील एक अभ्यासपूर्ण, बहुआयामी आणि दूरगामी महत्त्वाचा टप्पा आहे, जो आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारताची भूमिका अधिक बळकट करेल.