पंतप्रधान मोदींची श्रीलंकेच्या नव्या राष्ट्रपतींशी बातचीत, तमिळ मतदारांनी कुणाला मत दिले

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी श्रीलंकेच्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत निकराच्या लढतीत विजयी झालेले मार्क्सवादी नेते अनुरा कुमारा दिसानायके यांचे अभिनंदन केले आहे. 55 वर्षीय दिसानायके यांनी विद्यमान राष्ट्रापती रानिल विक्रमसिंघे आणि विरोधी पक्षनेते साजिथ प्रेमदासा यांचा पराभव करून श्रीलंकेचे 10 वे राष्ट्रपती होण्याचा मान मिळवला आहे.

दिसानायके यांना 56 लाख म्हणजेच 42.3 टक्के मते मिळाली, जी त्यांना 2019 मध्ये निवडणुकीत मिळालेल्या मतांपेक्षा 3 टक्के जास्त आहे. रविवारी पहिल्या फेरीच्या मतमोजणीनंतर प्रेमदासा 32.8 टक्के मतांसह दुसऱ्या क्रमांकावर होते. श्रीलंकेच्या इतिहासातील ही पहिलीच वेळ आहे की राष्ट्रपतीपदाची शर्यत दुसऱ्या फेरीच्या मतमोजणीद्वारे निश्चित केली गेली जेव्हा आघाडीचे दोन उमेदवार विजयी घोषित करण्यासाठी अनिवार्य 50 टक्के मते मिळवू शकले नाहीत.

पंतप्रधान मोदी आणि दिसानायके यांच्यात पहिले 'संभाषण'

पंतप्रधान मोदींनी ट्विट केले की, "श्रीलंकेच्या राष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीत अनुरा कुमारा दिसानायके यांच्या विजयाबद्दल त्यांचे अभिनंदन. भारताच्या शेजारी प्रथम धोरण आणि व्हिजन SAGAR मध्ये श्रीलंकेचे विशेष स्थान आहे. मी आमच्या लोकांच्या आणि संपूर्ण प्रदेशाच्या हितासाठी आपल्या बहुआयामी सहकार्य आणखी मजबूत करण्यासाठी मी तुमच्यासोबत काम करण्यास उत्सुक आहे."

याला उत्तर देताना दिसानायके म्हणाले, "पंतप्रधान मोदी, तुमच्या प्रेमळ शब्दांबद्दल आणि पाठिंब्याबद्दल धन्यवाद. आपल्या देशांमधील संबंध दृढ करण्याच्या तुमच्या वचनबद्धतेशी मी सहमत आहे. आम्ही एकत्र येऊन आपल्या लोकांच्या आणि संपूर्ण प्रदेशाच्या हितासाठी काम करू." आम्ही सहकार्य वाढवण्याच्या दिशेने काम करू शकतो."

तमिळ मतदारांमध्ये कोणाला सर्वाधिक मते मिळाली?

22 सप्टेंबर 2024 रोजी श्रीलंकेतील विरोधी पक्षनेते साजिथ प्रेमदासा यांचे कोलंबो, श्रीलंकेतील निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयात आगमन झाल्यानंतर त्यांचे मोठ्या थाटामाटात स्वागत करण्यात आले. डाव्या विचारसरणीच्या नेते अनुरा कुमारा दिसानायके यांच्या विरोधात राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक जिंकली नसतानाही, प्रेमदासा तामिळ अल्पसंख्याक मतांमध्ये लक्षणीय वाटा मिळवण्यात यशस्वी झाले.

श्रीलंकेच्या निवडणूक आयोगाने जारी केलेल्या माहितीवरून असे दिसून आले आहे की प्रेमदासा यांना तमिळ-बहुल भागात 40 टक्क्यांहून अधिक मते मिळाली आहेत, जी "सामान्य तमिळ उमेदवार" पी. एरियानेथिरन यांच्यापेक्षा चांगली कामगिरी होती.

निवडणुकीच्या निकालांनी तमिळ समुदायातील गुंतागुंतीची गतिशीलता आणि त्यांचे राजकीय प्रतिनिधित्व ठळक केले आहे. इलांकाई तमिळ अरासु कच्ची (ITAK) या प्रमुख तमिळ पक्षाने 2019 च्या निवडणुकीत प्रेमदासा यांना पाठिंबा दिला होता, तर त्यांच्या काही सदस्यांनी अरियानेथिरन यांच्याशी निष्ठा बदलली होती आणि गटातील फूट दर्शवली होती.

श्रीलंकेतील मुख्य राजकीय शक्तींशी संलग्नतेबद्दल भिन्न मते अधोरेखित करतात, काहींनी जागतिक संदेश पाठविण्याचा एक मार्ग म्हणून एरियानेथिरनला पाठिंबा दर्शविला आहे, जरी तज्ञ म्हणतात की ते तमिळ हितासाठी हानिकारक आहे.

आयटीएके सदस्य आणि जाफनाचे खासदार एम.ए. सुमंथिरनने अनुरा दिसानायकेला त्यांच्या विजयाबद्दल अभिनंदन करण्यासाठी एक 'एक्स'चा आधार घेतला आणि त्यांच्या मोहिमेत "वांशिक किंवा धार्मिक कट्टरता" नसल्याची प्रशंसा केली. सुमंथिरन यांनी उत्तर आणि पूर्वेतील तमिळ मतदारांची प्रशंसा केली ज्यांनी प्रेमदासाला मतदान करण्यासाठी आटीएके च्या सल्ल्याकडे लक्ष दिले आणि निवडणुकीच्या परिदृश्यावर त्यांचा प्रभाव अधोरेखित केला.

याउलट, आणखी एक आटीएके आमदार शिवग्नम श्रीधरन यांनी तमिळ उमेदवाराला मिळालेला भरीव पाठिंबा मान्य केला आणि तमिळ उमेदवाराच्या डावपेचांना विरोध करणाऱ्या किंवा बहिष्काराचे समर्थन करणाऱ्यांसाठी संभाव्य परिणामांचे संकेत दिले.

दिसानायके यांच्या विजयावरील पुढील चर्चेने सिंहली बहुसंख्यांकडून भ्रष्टाचाराविरुद्ध नेतृत्वाच्या अपेक्षांवर प्रकाश टाकला. दिसानायके यांचे प्रशासन तामिळ समुदायाशी खऱ्या अर्थाने सहभागी होईल की नाही हे पाहण्यासाठी निरीक्षक उत्सुक आहेत, कारण त्यांचा पक्ष जनता विमुक्ती पेरामुना (जेव्हीपी) ने ऐतिहासिकदृष्ट्या तमिळ आत्मनिर्णयाच्या प्रयत्नांना विरोध केला आहे. जाफना विद्यापीठाचे शैक्षणिक तज्ञ महेंद्रन तिरुवरंगन यांनी निवडणुकीच्या निकालाला सकारात्मक बदलाच्या दिशेने एक पाऊल म्हणून पाहिले, परंतु तामिळांचा विश्वास पुन्हा मिळवण्यासाठी जेव्हीपी ने आपल्या राष्ट्रवादी भूतकाळाचे आत्मपरीक्षण करण्याची गरज व्यक्त केली.