G20च्या देशांना PM मोदींनी दाखवला 'आरसा': ग्लोबल साउथसाठी 3 मोठे प्रस्ताव; 3 मुद्द्यात वाचा भाषण!

PM Modi G20 speech : दक्षिण आफ्रिकेतील जोहान्सबर्ग येथे आयोजित G20 शिखर परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'ग्लोबल साउथ' च्या समस्या आणि प्राधान्यांना केंद्रस्थानी आणले. आफ्रिकेत प्रथमच झालेल्या या परिषदेत मोदींनी पाश्चात्य राष्ट्रांच्या सध्याच्या विकास मॉडेलवर कठोर टीका केली, ज्यामुळे संसाधनांचे अविवेकी शोषण झाले आहे आणि आफ्रिका तसेच विकसनशील देशांवर सर्वाधिक विपरीत परिणाम झाला आहे. त्यांनी जागतिक आव्हानांवर मात करण्यासाठी समावेशक, शाश्वत आणि समतापूर्ण अशा तीन महत्त्वाच्या उपक्रमांचे प्रस्ताव G20 समोर ठेवले.

विकासाच्या सध्याच्या मॉडेलवर टीका

पंतप्रधान मोदींनी त्यांच्या भाषणात स्पष्टपणे सांगितले की, सध्याच्या विकास मॉडेलमुळे मोठ्या समुदायांना संसाधनांपासून वंचित ठेवण्यात आले आहे आणि निसर्गाचे शोषण झाले आहे. या मॉडेलचे नकारात्मक परिणाम आफ्रिका आणि ग्लोबल साउथने सर्वात जास्त भोगले आहेत.

भारताचा 'एक पृथ्वी, एक कुटुंब, एक भविष्य' अर्थात 'वसुदैव कुटुंबकम' या मूलभूत दृष्टिकोनावर जोर देत, मोदींनी केवळ आर्थिक विकासावरच नव्हे तर समावेशक, शाश्वत आणि समतापूर्ण जागतिक व्यवस्था निर्माण करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्याचे आवाहन केले.

1. पारंपारिक ज्ञान भांडारांसाठी जागतिक पुढाकार

पंतप्रधान मोदींनी शतकानुशतके जुन्या ज्ञान परंपरांचे महत्त्व विशद केले, जे नैसर्गिक संतुलन, सामाजिक एकता आणि सांस्कृतिक सुसंवाद राखतात. भारताच्या "भारतीय ज्ञान प्रणाली" मॉडेलचा आधार घेऊन, त्यांनी "जागतिक पारंपारिक ज्ञान भांडार" तयार करण्याचा प्रस्ताव मांडला. जगाच्या विविध भागांमधील शाश्वत जीवनपद्धती आणि अनुभव जतन करून भावी पिढ्यांपर्यंत पोहोचवणे. हा उपक्रम जागतिक आव्हानांना तोंड देण्यासाठी पारंपारिक ज्ञानाला आधुनिक संदर्भात एकत्र आणण्यास मदत करेल.

2. G20-आफ्रिका स्किल्स मल्टीप्लायर इनिशिएटिव्ह

आफ्रिकेचा विकास हा जागतिक हिताचा आहे, असे सांगत पंतप्रधान मोदींनी आफ्रिकेतील तरुणांना कुशल बनवण्यासाठी एक महत्त्वाकांक्षी उपक्रम जाहीर केला. "G20-आफ्रिका स्किल्स मल्टीप्लायर" इनिशिएटिव्ह. हा उपक्रम "ट्रेन-द-ट्रेनर्स" (प्रशिक्षकांना प्रशिक्षण) मॉडेलवर आधारित असेल, ज्याला सर्व G20 देश संयुक्तपणे निधी आणि पाठिंबा देतील. पुढील १० वर्षांत दहा लाख प्रमाणित प्रशिक्षक तयार करणे, जे लाखो आफ्रिकन तरुणांना विविध कौशल्ये प्रदान करतील. यातून आफ्रिकेत रोजगार निर्मितीला आणि आर्थिक सक्षमीकरणाला मोठी चालना मिळेल.

3. ड्रग-टेररिझम संबंधांना तोंड देण्याचे आवाहन

पंतप्रधान मोदींनी जागतिक सुरक्षेसाठी वाढत्या धोक्यावर लक्ष केंद्रित केले, जो अंमली पदार्थांची तस्करी आणि दहशतवाद यांच्यातील संबंधातून निर्माण होत आहे. फेंटानिल (Fentanyl) सारख्या सिंथेटिक ड्रग्जचा उल्लेख त्यांनी केला, जो जागतिक स्तरावर आरोग्य, समाज आणि राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी गंभीर धोका आहे. त्यांनी G20 ला "ड्रग-टेररिझम नेक्ससचा सामना करण्यासाठी G20 इनिशिएटिव्ह" हा संयुक्त उपक्रम सुरू करण्याचे आवाहन केले. ड्रग्ज तस्करी, बेकायदेशीर आर्थिक नेटवर्क आणि दहशतवादी वित्तपुरवठा रोखून जागतिक सुरक्षा मजबूत करणे.

पंतप्रधान मोदींनी G20 च्या व्यासपीठावरून ग्लोबल साउथच्या गरजा आणि भारताच्या प्राचीन मूल्यांचे महत्त्व अधोरेखित केले. समावेशक आणि शाश्वत विकासावर लक्ष केंद्रित करून, त्यांनी जगाला केवळ आर्थिक प्रगती नव्हे, तर समग्र मानवतावादाचे तत्व स्वीकारण्याचा एक चांगला मार्ग दाखवण्याचा प्रयत्न केला.