इराण-इस्रायल युद्धावर अखेर पडदा; ट्रम्प यांनी केली युद्धबंदीची घोषणा, युद्धबंदीची अट काय?

१२ दिवसांच्या तणावपूर्ण संघर्षानंतर इराण आणि इस्रायल यांच्यात अखेर युद्धविराम जाहीर झाला आहे. अमेरिका आणि कतारच्या मध्यस्थीमुळे हा तोडगा निघाला असून, युद्धबंदी आज (२४ जून) सकाळी ९.३० वाजल्यापासून लागू करण्यात आली आहे. अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या युद्धबंदीची अधिकृत घोषणा केली आहे.

युद्धबंदीपर्यंत पोहोचण्यामागचं नाट्य

इराण आणि इस्रायल यांच्यातील संघर्ष अधिक भडकला होता, जेव्हा अमेरिकेने इराणच्या आण्विक तळांवर हवाई हल्ले केले. याला प्रत्युत्तर देताना इराणने कतार, सीरिया आणि इराकमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्र डागले. मात्र, याच दरम्यान इराणने व्हाइट हाऊसकडे शांततेचा प्रस्ताव पाठवला. त्यानंतर अमेरिकेनेही कारवाई थांबवण्याची तयारी दर्शवली.

ट्रम्प यांची प्रतिक्रिया

डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युद्धबंदीची घोषणा करताना म्हटलं की, "हे युद्ध वर्षानुवर्षे चालू राहू शकलं असतं, पण ते थांबवण्याचा निर्णय दोन्ही देशांनी घेतला, हे धाडसाचं आणि प्रगल्भतेचं लक्षण आहे. इराण आणि इस्रायलचं मी अभिनंदन करतो. देव त्यांच्या, अमेरिकेच्या आणि जगाच्या कल्याणासाठी आशीर्वाद देवो."

इराणची पुष्टी आणि इस्रायलचं स्पष्टीकरण

इराणने ट्रम्प यांच्या युद्धबंदीच्या घोषणेला दुजोरा दिला आहे. १३ जून रोजी इस्रायलने सुरु केलेल्या हल्ल्यांनंतर सलग १२ दिवस दोन्ही देशांमध्ये भीषण युद्ध सुरु होतं. इस्रायलनेही एका निवेदनात म्हटलं की, "आम्ही कठोर कारवाईस सज्ज होतो, पण जर आमच्या मित्र राष्ट्रांमुळे आणि अमेरिकेच्या हस्तक्षेपामुळे युद्ध थांबत असेल, तर तो योग्य निर्णय आहे. मात्र, युद्धबंदीचं उल्लंघन झाल्यास आम्ही त्वरीत प्रत्युत्तर देऊ."

जागतिक पातळीवर प्रतिक्रिया

अमेरिकेच्या इराणवरील हल्ल्याने जागतिक स्तरावर चिंता आणि निषेध व्यक्त करण्यात आले. अनेक देशांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली:

निषेध करणारे देश: हमास, पाकिस्तान, इराक, ओमान, चायना, क्युबा, चिली, वेनेझ्युएला

चिंता व्यक्त करणारे: सौदी अरेबिया, कतार, युके, युरोपियन युनियन, ऑस्ट्रेलिया, मेक्सिको

संयुक्त राष्ट्रसंघ: मध्यस्थीचा आणि शांततेचा आग्रह

हे युद्ध अधिक तीव्र होऊन संपूर्ण मध्यपूर्वेला धोक्यात घालण्याची शक्यता होती. परंतु अमेरिकेच्या मध्यस्थीनंतर इराण आणि इस्रायल दोघांनीही माघार घेतल्याने सध्या तरी परिस्थितीवर नियंत्रण मिळालं आहे. येमेनसारखा देश आधीच या संघर्षात सहभागी झालेला असताना, युद्ध आणखी विस्तारेल की शांतता टिकेल, याकडे आता संपूर्ण जगाचं लक्ष लागून राहणार आहे.