इराणवर दुहेरी संकट! आकाशातून क्षेपणास्त्रांचा पाऊस अन् जमिनीखाली भूकंपाचा धक्का; नेमकं काय घडलं?

Iran earthquake today : सध्या मध्यपूर्वेत इस्रायल आणि इराण यांच्यात भीषण युद्ध सुरू आहे. 'ऑपरेशन रोअरिंग लायन' अंतर्गत इस्रायलने इराणवर क्षेपणास्त्रांचा मारा तीव्र केला असतानाच, आज निसर्गानेही इराणची परीक्षा घेतली. इराणच्या दक्षिण भागात आज दुपारी भूकंपाचे तीव्र धक्के जाणवले. एका बाजूला बॉम्बस्फोटांचे आवाज आणि दुसऱ्या बाजूला फाटणारी जमीन, अशा दुहेरी संकटात इराणी नागरिक सापडले आहेत.

नेमकी घटना काय?

अमेरिकन भूगर्भ सर्वेक्षण (USGS) ने दिलेल्या माहितीनुसार, आज दुपारी दक्षिण इराणमधील गेराश (Gerash) प्रदेशाला भूकंपाचा धक्का बसला. रिश्टर स्केलवर या भूकंपाची तीव्रता ४.३ इतकी मोजली गेली आहे. भूकंपाचे केंद्र जमिनीखाली १० किलोमीटर खोल होते. काही स्थानिक माध्यमांनी ही तीव्रता ४.५ असल्याचा दावा केला असला, तरी अधिकृत डेटा ४.३ नोंदवण्यात आला आहे.

युद्धजन्य परिस्थितीत घबराट वाढली

इराणचा फार्स प्रांत सध्या युद्धाच्या छायेखाली आहे. इस्रायल आणि अमेरिकेच्या संयुक्त हवाई हल्ल्यांमुळे या भागात आधीच तणावाचे वातावरण आहे. क्षेपणास्त्र हल्ल्यांचे स्फोट आणि भूकंपाचे धक्के एकाच वेळी जाणवल्याने नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट पसरली. लोकांना सुरुवातीला हा मोठा बॉम्बस्फोट असावा असे वाटले, मात्र जमिनीला बसलेले हादरे जाणवताच लोक घराबाहेर पळाले. सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या व्हिडिओंमध्ये लोक जीव वाचवण्यासाठी मोकळ्या मैदानात धावताना दिसत आहेत.

भूकंप की अण्वस्त्र चाचणी?

इराणमध्ये जेव्हा जेव्हा युद्धाच्या काळात भूकंप येतो, तेव्हा जागतिक स्तरावर एकच चर्चा सुरू होते - ती म्हणजे 'अण्वस्त्र चाचणी'.

१. नैसर्गिक कारण: USGS नुसार, इराण हा देश दोन मोठ्या टेक्टोनिक प्लेट्सच्या सीमेवर आहे. त्यामुळे येथे भूकंप होणे ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. आजचा भूकंपही टेक्टोनिक हालचालींमुळेच झाल्याचे प्राथमिक अहवालात म्हटले आहे.

२. युद्ध आणि कंपन : तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा मोठ्या प्रमाणात बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांचा मारा होतो किंवा जमिनीखालील बंकर्सना लक्ष्य केले जाते, तेव्हाही जमिनीला हादरे बसतात. मात्र, रिश्टर स्केलवर ४.३ पेक्षा जास्त तीव्रता असणे हे नैसर्गिक भूकंपाचेच लक्षण मानले जाते.

नुकसानीचा आढावा

सुदैवाने, या भूकंपामुळे अद्याप कोणतीही जीवितहानी किंवा मोठ्या मालमत्तेच्या नुकसानीचे वृत्त नाही. मात्र, युद्धाच्या काळात आलेल्या या नैसर्गिक आपत्तीमुळे बचाव कार्यावर मर्यादा येत आहेत. इराणच्या आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे, कारण मुख्य धक्क्यानंतर 'आफ्टरशॉक्स' येण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.