मोदींचा डाव यशस्वी! पाकिस्तानच्या 'या' मित्र देशाला SCOचे सदस्यही होऊ दिले नाही, वाचा भारताचा प्लॅन?

India Blocks Azerbaijan in SCO : चीनमधील तियानजिन येथे नुकत्याच झालेल्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) शिखर परिषदेत भारताने पाकिस्तानला चांगलाच धडा शिकवला. या परिषदेत भारताने केवळ पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याकडे दुर्लक्ष केले नाही, तर पाकिस्तानचा जवळचा मित्र असलेल्या अझरबैजानचाही अहंकार मोडून काढला.

अझरबैजानचे SCO सदस्यत्व भारताने रोखले!

अझरबैजानला या परिषदेत सदस्यत्व दिले जाणार होते, पण भारताने ते व्हेटो करून रोखले. SCO मध्ये नवीन सदस्य होण्यासाठी सर्व विद्यमान सदस्यांची संमती आवश्यक असते. जर कोणताही एक सदस्य देश विरोध करत असेल, तर त्या देशाला सदस्यत्व मिळू शकत नाही. अझरबैजानच्या माध्यमांनी हा आरोप केला आहे, परंतु भारताने याबाबत कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

पाकिस्तान-अझरबैजानची वाढती मैत्री!

गेल्या काही वर्षांपासून पाकिस्तान आणि अझरबैजान खूप जवळ आले आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे भारत आणि अझरबैजानचा शेजारी देश आर्मेनिया यांच्यातील वाढलेले संबंध. भारताने आर्मेनियाला पिनाका रॉकेट सिस्टीम, आकाश क्षेपणास्त्र, तोफ आणि स्वाती शस्त्र लोकेटिंग रडार यांसारखी आधुनिक शस्त्रे पुरवली आहेत. यामुळे पाकिस्तानने अझरबैजानला आपल्याकडे खेचण्याचा प्रयत्न सुरू केला. अझरबैजानने पाकिस्तानकडून JF-17 लढाऊ विमाने खरेदी करण्याचा करारही केला आहे. ही विमाने पाकिस्तानने चीनच्या मदतीने विकसित केली आहेत.

नागोर्नो-काराबाख आणि रशियासोबतचे तणाव!

२०२० मध्ये, वादग्रस्त नागोर्नो-काराबाख प्रांतावरून आर्मेनिया आणि अझरबैजानमध्ये युद्ध सुरू झाले होते. रशियाच्या हस्तक्षेपामुळे ते थांबले असले तरी, दोन्ही देशांमधील तणाव कायम आहे. अलीकडेच अमेरिकेचे माजी अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या दोन्ही देशांमध्ये शांतता करारासाठी मध्यस्थी केली होती.

त्याचबरोबर, गेल्या दीड वर्षात रशिया आणि अझरबैजानमधील संबंधही बिघडले आहेत. रशियन सैन्याने चुकून अझरबैजानचे प्रवासी विमान पाडल्यानंतर हा तणाव वाढला. या घटनेनंतर अझरबैजानने रशियाच्या सरकारी वृत्तसंस्थेच्या अनेक पत्रकारांना अटक केली. त्यामुळे, जेव्हा रशियाने युक्रेनवर हल्ला केला, तेव्हा त्यांनी अझरबैजानच्या दूतावासालाही लक्ष्य करण्याचा प्रयत्न केला. या सर्व घडामोडींवरून हे स्पष्ट होते की भारताने रणनीतिकदृष्ट्या योग्य पाऊल उचलून पाकिस्तानच्या महत्त्वाकांक्षांना लगाम लावला आहे.