अंतराळात इतिहास घडवण्यासाठी सज्ज IAF पायलट शुभांशु शुक्ला, मूगदाल हलवा ते आमरस; अंतराळात काय नेणार?

लखनऊच्या एका सामान्य कुटुंबातून आलेले आणि भारतीय वायुदलातील शौर्यशील पायलट असलेले ग्रुप कॅप्टन शुभांशु शुक्ला आता अंतराळातील एक ऐतिहासिक पाऊल टाकण्यास सज्ज झाले आहेत. ३९ वर्षीय शुभांशु, जे बालपणापासून तारांकडे पाहत स्वप्न पाहायचे, आता प्रत्यक्ष त्या ताऱ्यांमध्ये उड्डाण घेणार आहेत.

ते आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) पोहोचणारे भारताचे दुसरे लढाऊ पायलट ठरणार आहेत. त्यांच्याआधी १९८४ मध्ये राकेश शर्मा यांनी भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते.

शुभांशु शुक्ला अमेरिकेच्या Axiom Space या कंपनीच्या Ax-4 या मिशनचा भाग आहेत. हे मिशन १० जून रोजी भारतीय वेळेनुसार सायंकाळी ५:५२ वाजता फ्लोरिडा येथील केनेडी स्पेस सेंटर येथून झेप घेणार आहे. २८ तासांच्या प्रवासानंतर ११ जून रोजी अंतराळयान आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाशी जोडले जाईल.

Axiom Space ने प्रसिद्ध केलेल्या व्हिडिओ संदेशात शुभांशु हात जोडून अभिवादन करताना म्हणाले, "नमस्ते, मी ग्रुप कॅप्टन शुभांशु शुक्ला आहे...". १५ वर्षांहून अधिक काळ भारतीय वायुदलात कॉम्बॅट पायलट म्हणून सेवा दिल्यानंतर आता ते अंतराळात झेप घेणारे पहिले भारतीय लढाऊ पायलट ठरणार आहेत.

या ऐतिहासिक मोहिमेमुळे लखनऊमध्ये उत्साहाचं वातावरण आहे. शुभांशु यांचे वडील शंभू दयाल शुक्ला हे निवृत्त
सरकारी कर्मचारी असून त्यांनी सांगितले की, मुलाच्या यशस्वी मिशनसाठी सत्यनारायण कथा आणि हवनाचं आयोजन करण्यात आलं आहे. आई आस्था शुक्ला म्हणाल्या, "तो खूप आनंदी आहे आणि आम्ही फक्त त्याच्या सुरक्षित परतीसाठी प्रार्थना करतो."

शुभांशु सध्या क्वारंटाईनमध्ये असून दररोज व्हिडिओ कॉलवर कुटुंबाशी संवाद साधतात. त्यांची पत्नी डॉ. कामना शुभा शुक्ला आणि पाच वर्षांचा मुलगा सध्या फ्लोरिडामध्येच आहेत. त्यांची बहीण सुचि शुक्ला, जी लखनऊमध्ये विज्ञान शिक्षिका आहे, त्या म्हणाल्या, "मी सध्या आई-वडिलांसोबत राहते आणि आमची मोठी बहीणही नोएडाहून आली आहे जेणेकरून आम्ही सर्व एकत्र राहून त्याचं मनोबल वाढवू शकू."

शुभांशु अंतराळात भारतीय खाद्यसंस्कृतीही घेऊन जाणार आहेत. त्यांच्यासोबत मूगदाल हलवा, गाजर हलवा, आमरस आणि भात असे भारतीय पदार्थ असणार आहेत. सुरुवातीला मसालेदार पदार्थांना परवानगी नव्हती, परंतु नंतर काही खास पदार्थांची परवानगी मिळाली. ते फिटनेसप्रेमी आहेत आणि योगाचा विशेष छंद आहे, त्यामुळे ते अंतराळात आहार आणि फिटनेसचा समतोल राखणार आहेत.

त्यांच्याकडे काय वैयक्तिक वस्तू आहेत याबाबत अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही, पण त्यांच्या बहिणीचा अंदाज आहे की, ते कुटुंबाचे फोटो सोबत नेत असावेत. "जेव्हा एखादी वस्तू स्पेसमध्ये जाते, तेव्हा ती सर्टिफाइड स्पेस ऑब्जेक्ट बनते," असं सुचि म्हणाल्या. "ते परतल्यावरच आम्हाला कळेल की त्यांनी काय नेलं होतं."

लखनऊमधील सिटी मॉन्टेसरी स्कूल, जिथे शुभांशु शिकले, तिथे आनंदाचं वातावरण आहे. शाळेच्या व्यवस्थापिका प्रो. गीता गांधी किंगडन यांनी सांगितले, "आमचा विद्यार्थी अशी ऐतिहासिक झेप घेतोय, याचा आम्हाला अभिमान आहे. तो आता संपूर्ण देशाचं प्रतिनिधित्व करत आहे."

या शाळेच्या कानपूर रोड शाखेत 'YyomNite Carnival' चे आयोजन करण्यात आले असून, यात अंतराळाशी संबंधित उपक्रम, फोटोशूट आणि मिशन कंट्रोल सेंटरचं प्रतिरूप सादर केलं जाणार आहे. शुभांशु यांचे कुटुंबीयही या कार्यक्रमात सहभागी होणार आहेत.

संपूर्ण देशाचे लक्ष आता शुभांशु शुक्ला यांच्या ऐतिहासिक उड्डाणावर लागले आहे. भारत पुन्हा एकदा अंतराळात आपली उपस्थिती अधोरेखित करत आहे आणि लखनऊचा हा सुपुत्र एका नव्या युगाची सुरुवात करत आहे.