इथिओपियात भयंकर ज्वालामुखीचा उद्रेक; भारतात परिणामाची 'आग!' राखेमुळे 'हे' झाले मोठे नुकसान

Ethiopia volcano eruption ash cloud india flight disruption : सोमवारी उत्तर इथिओपियातील 'हॅली गुब्बी' येथे ज्वालामुखीचा उद्रेक झाल्यामुळे संपूर्ण भारतातील विमानसेवेवर मोठा परिणाम झाला आहे. सुमारे १२,००० वर्षांनंतर पहिल्यांदाच या निष्क्रिय ज्वालामुखीने राख बाहेर टाकली असून, ही राखेची घनदाट ढग तांबडा समुद्र, येमेन आणि ओमान पार करत सोमवारी रात्री उशिरा भारतीय हवाई क्षेत्रात पोहोचली. यामुळे नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) तातडीच्या सूचना जारी केल्या असून, अनेक विमानांचे उड्डाण रद्द करण्यात आले आहे.

विमान वाहतूक प्राधिकरणाचे कठोर निर्देश

राखेचे ढग सोमवारी रात्री ११ च्या सुमारास दिल्लीच्या हवाई क्षेत्रात पोहोचले असून, मंगळवारी पंजाब, हरियाणा आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातही त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. या स्थितीमुळे नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने सर्व एअरलाइन्ससाठी विस्तृत आणि कठोर मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत.

Volcano Hayli Gubbi erupted today in Ethiopia 🌋

It’s the first recorded eruption ever pic.twitter.com/AHgnNeIsOC

— Latest in space (@latestinspace) November 24, 2025

राखेच्या मार्गावरून प्रवास टाळा

"एअरलाइन्सनी प्रकाशित केलेल्या ज्वालामुखीच्या राखेमुळे प्रभावित झालेले हवाई मार्ग आणि उंची पूर्णपणे टाळणे आवश्यक आहे," असे या सूचनांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे.

उड्डाण नियोजन, मार्ग बदल

कंपन्यांना नवीनतम उपग्रह डेटानुसार उड्डाण नियोजन, मार्ग बदल आणि इंधनाची गणना सुधारित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. कोणत्याही 'असामान्य इंजिन कार्यप्रदर्शना'ची किंवा केबिनमध्ये धूर किंवा वासाची उपस्थिती आढळल्यास त्वरित कळवण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

हवाई मार्ग बदलाचे आव्हान आणि निर्बंध

विमानतळ चालकांना धावपट्ट्या, टॅक्सीवे आणि ॲप्रॉन यांवर राखेचे कोणतेही कण जमा झाले आहेत का, याची तपासणी करण्याचे निर्देश दिले आहेत, ज्यामुळे सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण होऊ शकतो. या उद्रेकामुळे अरबी समुद्र आणि ओमानवरील नेहमीच्या हवाई मार्गांवर परिणाम झाला आहे. यामुळे विमानांचे मार्ग बदलणे हे मोठे आव्हान बनले आहे.

पाकिस्तानी हवाई क्षेत्र बंद

एका मुंबई विमानतळ अधिकाऱ्याने 'हिंदुस्तान टाइम्स'ला सांगितले की, "पाकिस्तानचे हवाई क्षेत्र भारतीय एअरलाइन्ससाठी बंद आहे, त्यामुळे भारतीय वाहकांना मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे." आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्या राखेपासून वाचण्यासाठी पाकिस्तानी हवाई क्षेत्रातून मार्ग बदलू शकतात, पण भारतीय कंपन्यांना हा पर्याय उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांच्या मार्गांवर मर्यादा आल्या आहेत. मीडिया रिपोर्ट्सच्या हवाल्यानुसार, अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, उड्डाण विलंबाची नोंद ठेवली जात आहे आणि परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.

पर्यावरणावर तात्काळ परिणाम

हवामानशास्त्रज्ञांच्या अहवालानुसार, राखेचा सर्वात घनदाट भाग सध्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र मधून जात आहे. ही राख सध्या काही हजार फूट उंचीवरून वाहत असल्यामुळे, तज्ज्ञांच्या मते, दिल्ली आणि शेजारील भागांतील जमिनीच्या स्तरावरील हवेच्या गुणवत्तेवर तात्काळ धोका कमी आहे.