ट्रम्पंची भारताला पुन्हा 'टॅरीफ'ची धमकी! 'या' बड्या सेक्टरवर दबावाचा प्रयत्न, परिणाम काय होईल? वाचा

Donald trump threatens new tariffs on indian rice : अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा भारतासोबतच्या व्यापार संबंधांवर कडक भूमिका घेण्याचे संकेत दिले आहेत. अमेरिकेतील शेतकरी उत्पादकांना संरक्षण देण्यासाठी त्यांनी भारतातील तांदूळ आयातीवर आणि कॅनडामधील खत शिपमेंटवर अतिरिक्त शुल्क लावण्याची धमकी दिली आहे.

"परदेशी पुरवठादार देशांतर्गत उत्पादकांचे मोठे नुकसान करत आहेत," असा आरोप करत ट्रम्प यांनी भारतीय तांदळाच्या 'डम्पिंग' (कमी किमतीत माल विकणे) प्रकरणावर कठोर कारवाई करण्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. वॉशिंग्टन आणि नवी दिल्ली यांच्यातील व्यापारी चर्चा निष्कर्षांशिवाय सुरू असतानाच, ट्रम्प यांनी घेतलेल्या या भूमिकेमुळे दोन्ही देशांमधील तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. यासंदर्भात वनइंडिया इंग्लिशने वृत्त दिले आहे.

भारतासाठी हे आव्हान का आहे?

भारतीय तांदूळ, विशेषतः बासमती आणि नॉन-बासमती तांदूळ, हा भारताच्या अमेरिकेतील प्रमुख कृषी निर्यातीपैकी एक आहे.अमेरिकेने तांदळावर नवीन शुल्क लावल्यास, अमेरिकन बाजारपेठेत भारतीय तांदळाच्या किमती वाढतील. यामुळे थायलंड आणि व्हिएतनामसारख्या कमी शुल्क असलेल्या प्रतिस्पर्धी देशांकडून येणाऱ्या तांदळाच्या तुलनेत भारतीय तांदूळ कमी स्पर्धात्मक होईल. परिणामी, तांदळाची निर्यात घटू शकते.

कृषी क्षेत्रावर दबाव

तांदूळ हे भारतातील एक मोठे कृषी उत्पादन आहे. निर्यातीत घट झाल्यास त्याचा थेट परिणाम भारतातील तांदूळ उत्पादक शेतकऱ्यांवर होईल. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत मागणी कमी झाल्यास देशांतर्गत बाजारपेठेतील किमतींवरही नकारात्मक दबाव वाढू शकतो.

गुंतवणुकीवर परिणाम

शुल्कवाढीमुळे अमेरिकेतून भारतीय वस्तूंवर आयात करणाऱ्या व्यापाऱ्यांचा खर्च वाढतो. हा खर्च ते शेवटी भारतीय निर्यातदारांवर किंवा अमेरिकन ग्राहकांवर टाकतात, ज्यामुळे भारतीय निर्यातदारांचे नफा मार्जिन कमी होते. यामुळे निर्यात वाढीसाठीच्या गुंतवणुकीवर परिणाम होऊ शकतो.

व्यापार करारावर परिणाम

भारत आणि अमेरिका यांच्यात सध्या द्विपक्षीय व्यापार करार (BTA) निश्चित करण्यावर चर्चा सुरू आहे. अशा वेळी तांदळासारख्या महत्त्वाच्या उत्पादनावर शुल्क लावण्याची धमकी दिल्याने वाटाघाटी अधिक कठीण होऊ शकतात. भारत आपल्या शेतकरी आणि उद्योगांच्या हिताचे संरक्षण करण्यासाठी ट्रम्प यांच्या या भूमिकेचा प्रतिवाद करण्याची शक्यता आहे.

भारत काय पाऊल उचलू शकतो?

मागील अनुभवानुसार, अमेरिकेने शुल्क वाढवल्यास भारत अनेकदा प्रत्युत्तरादाखल अमेरिकेच्या विशिष्ट वस्तूंवर (उदा. काजू, सफरचंद किंवा स्टील) प्रतिकारात्मक शुल्क लावण्याचा विचार करू शकतो. याशिवाय, भारत जागतिक व्यापार संघटनेत या एकतर्फी शुल्कवाढीविरोधात दाद मागू शकतो. ट्रम्प यांच्या या निर्णयामुळे भारतीय निर्यातदारांनी आता मध्य-पूर्व, आफ्रिका आणि दक्षिण आशियाई देशांसारख्या नव्या बाजारपेठांचा शोध घेणे आवश्यक बनले आहे.