BrahMos missile : भारतीय 'ब्रह्मास्त्र'ने जगाला लावले वेड, फिलिपाइन्सनंतर हे तीन देश खरेदी करणार

BrahMos missile Deal: फिलीपिन्सने भारताकडून विकत घेतलेल्या क्षेपणास्त्रांच्या जगात 'ब्रह्मास्त्र' समजल्या जाणाऱ्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राची ताकद पाहून अनेक इस्लामी देशाला वेड लावले आहे त्यामुळे चीन देखील आता नाराज होताना दिसून येत आहे.

मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, तीन देश भारताच्या संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) आणि रशियाच्या NPO Mashinostroyenia यांच्या संयुक्त उपक्रमाद्वारे विकसित केलेल्या अत्याधुनिक सुपरसोनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र ब्रह्मोसचे संभाव्य खरेदी असू शकतात, असा दावा केला जात आहे.

ब्रह्मोस एरोस्पेसचे संयुक्त व्यवस्थापकीय संचालक अलेक्झांडर बी. यांनी ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रावरील सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्रांच्या पुरवठ्यासाठी भारत-रशिया संयुक्त उपक्रम व्हिएतनाम, इंडोनेशिया आणि UAE यांच्याशी चर्चा करत असल्याची पुष्टी मॅकसिचेव्ह यांनी रशियन वृत्तसंस्था TASS ला दिली. काही देश देखील भारतीय क्षेपणास्त्र खरेदी करण्यात प्रथमच स्वारस्य दाखवत आहेत.

तीन इस्लामिक देश ब्राह्मोस क्षेपणास्त्र खरेदी करणार?

ते म्हणाले की व्हिएतनाम, इंडोनेशिया आणि यूएई हे तीन देश आहेत ज्यांच्याशी ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र पुरवठा करारावर स्वाक्षरी केली जाऊ शकते, दरम्यान, त्यांनी या करारावर चालू असलेल्या वाटाघाटीबद्दल जास्त माहिती दिली नाही.

फिलिपिन्स हा ब्राह्मोस एरोस्पेसचा पहिला ग्राहक होता. भारतातील ब्रह्मपुत्रा नदी आणि रशियातील मॉस्क्वा नदीच्या नावावरून हे क्षेपणास्त्र भारतीय लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाच्या सेवेत कार्यरत असून, हे क्षेपणास्त्र त्याच्या सुपरसॉनिक वेग, अचूकता आणि अष्टपैलुत्वासाठी ओळखले जाते. स्टेल्थ तंत्रज्ञानाने सुसज्ज असलेल्या ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राची रेंज 300-500 किलोमीटर दरम्यान आहे, ती कोणत्या प्रकारात आणि कोणत्या प्लॅटफॉर्मवर स्थापित केली आहे यावर अवलंबून आहे.

दोन्ही देश ब्राह्मोस-II नावाच्या क्षेपणास्त्राच्या हायपरसॉनिक प्रकारावरही काम करत आहेत, जे संयुक्त उपक्रम कंपनीच्या म्हणण्यानुसार "हायपरसॉनिक स्क्रॅमजेट तंत्रज्ञानावर आधारित आहे, जे सहापट अधिक वेगाने चालेल.

भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात तेजी

भारताने 2025 पर्यंत 35,000 कोटी रुपयांची संरक्षण निर्यात करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. त्यामुळे ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र करार निश्चित झाल्यास भारत आपले लक्ष्य सहज साध्य करू शकेल. ब्रह्मोस क्रूझ क्षेपणास्त्र खरेदी करण्यात नवीन देश स्वारस्य दाखवत असताना, भारतीय सुपरसॉनिक क्षेपणास्त्र आपला अविश्वसनीय प्रवास पुढे नेत आहे.

सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र ब्रह्मोसची रेंज 292 किलोमीटर आहे आणि त्याच्या नवीन प्रकाराची रेंज 500 किलोमीटरपर्यंत वाढवली जात आहे. या क्षेपणास्त्रात इतकी वैशिष्ट्ये आहेत की ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र अनेक छोट्या देशांसाठी फायदेशीर करार ठरत आहे.

ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राचे वेगवेगळे प्रकार आहेत आणि ते पाणबुडी, जहाज, विमान किंवा जमिनीवर चालणाऱ्या कोणत्याही वस्तूवरून डागले जाऊ शकते. हे क्षेपणास्त्र रशियाच्या P-800 Okins क्रूझ क्षेपणास्त्र तंत्रज्ञानावर आधारित असून जगातील निवडक रडार यंत्रणाच त्याचा मागोवा घेऊ शकतात.

दक्षिण पूर्व आशिया आणि आफ्रिकेसह आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये ब्राह्मोसला प्रचंड लोकप्रियता मिळत आहे. पश्चिम आशियातील अनेक देशांनीही यात स्वारस्य दाखवले आहे. ब्रह्मोसच्या वाढत्या जागतिक अपीलबद्दल स्पुतनिक इंडियाशी बोलताना, भारतीय नौदलातील अनुभवी शेषाद्री वासन म्हणाले, "ब्रह्मोस हे जगाचे 'सुपरसॉनिक प्रिय' आहे कारण एकदा ते सुपरसॉनिक मोडमध्ये मॅच-3 स्पीडने चालते "जर ते पुढे गेले, तर शत्रूला पळून जाण्यासाठी फारच कमी वेळ मिळतो.

सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र लष्कर, हवाई दल आणि नौदल या तिन्हींसाठी उपयुक्त आहे. ब्रह्मोस 10 मीटर उंचीवर देखील उड्डाण करण्यास सक्षम आहे आणि जगातील कोणतेही रडार ते शोधू शकत नाही. ब्रह्मोस केवळ रडारच नव्हे तर कोणत्याही क्षेपणास्त्र शोध प्रणालीला फसवण्यात मैल पुढे आहे आणि ते पाडणे जवळजवळ अशक्य आहे.

ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र अमेरिकेच्या टॉम हॉकच्या जवळपास दुप्पट वेगाने हल्ला करण्यास सक्षम आहे. भारत सरकारने पुढील 10 वर्षात सुमारे 2 हजार ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे तयार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले असून रशियाकडून घेतलेल्या सुखोई विमानात ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे बसवण्यात येणार आहेत.