Asim Munir: पाकिस्तानची सुपर पॉवर आसिम मुनीरांच्या हातात!अण्वस्त्रांसह तिन्ही दलांवर नियंत्रण!

Asim Munir news : पाकिस्तानच्या राजकीय आणि लष्करी रचनेत गुरुवारी (२७ नोव्हेंबर २०२५) ऐतिहासिक बदल झाला आहे. लष्करप्रमुख जनरल असीम मुनीर यांनी देशाचे पहिले 'संरक्षण दल प्रमुख' (Chief of Defence Force - CDF) म्हणून सूत्रे स्वीकारली आहेत.

२७ व्या घटनादुरुस्तीद्वारे निर्माण करण्यात आलेल्या या नव्या आणि अत्यंत शक्तिशाली पदावर विराजमान झाल्यामुळे, मुनीर आता पाकिस्तानच्या तिन्ही सशस्त्र दलांसह (लष्कर, हवाई दल आणि नौदल) संपूर्ण अण्वस्त्र प्रणालीचे प्रमुख बनले आहेत, ज्यामुळे त्यांची शक्ती अभूतपूर्व वाढली आहे.

तिन्ही दलांचे नियंत्रण आणि CJCSC पदाचा अंत

२७ वी घटनादुरुस्ती : पाकिस्तानी संविधानातील २७ व्या दुरुस्तीद्वारे 'संरक्षण दल प्रमुख' (CDF) हे पद तयार करण्यात आले. या नवीन व्यवस्थेनुसार, जनरल असीम मुनीर आता पुढील पाच वर्षांसाठी तिन्ही सशस्त्र दलांचे निर्विवाद प्रमुख असतील.

CJCSC पदाचा शेवट : १ नोव्हेंबर २०२५ रोजी पाकिस्तानी संसदेने मंजूर केलेल्या या सुधारणांमुळे, तिन्ही दलांमधील सर्वात वरिष्ठ भूमिका असलेले संयुक्त प्रमुख ऑफ स्टाफ कमिटी (CJCSC) चे अध्यक्ष हे पद रद्द करण्यात आले आहे.

१९७१ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात पाकिस्तानच्या पराभवानंतर १९७६ मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान झुल्फिकार अली भुट्टो यांनी हे CJCSC पद निर्माण केले होते.

२७ नोव्हेंबर २०२५ रोजी सध्याचे CJCSC जनरल साहिर शमशाद मिर्झा यांच्या निवृत्तीनंतर, पाकिस्तानच्या संरक्षण रचनेत या दशकांपासून असलेल्या पदाची उपस्थिती संपुष्टात आली आहे.

अण्वस्त्रांवर मुनीर यांचे नियंत्रण

पाकिस्तानमध्ये निवडून आलेले नागरी सरकार असले तरी, राजकीय आणि आर्थिक क्षेत्रांवर लष्कराचा प्रभाव कायम असतो. मात्र, २७ व्या घटनादुरुस्तीने हे शक्ती-संतुलन पूर्णपणे लष्कराच्या बाजूने झुकवले आहे.

शक्ती हस्तांतरण: तिन्ही दलांचे एकूण नियंत्रण जे पूर्वी राष्ट्रपती आणि मंत्रिमंडळाकडे होते, ते आता थेट 'संरक्षण दल प्रमुख' (CDF) कडे हस्तांतरित करण्यात आले आहे.

अण्वस्त्र प्रणाली : या बदलामुळे, असीम मुनीर यांना तिन्ही सशस्त्र दलांच्या प्रमुखांसह पाकिस्तानच्या संपूर्ण अण्वस्त्र प्रणालीचा प्रभार देण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे त्यांची शक्ती आणि महत्त्व किती वाढले आहे, हे स्पष्ट होते.

खटल्यापासून आजीवन संरक्षण

या घटनात्मक सुधारणांमुळे असीम मुनीर यांच्या पदाला केवळ शक्तीच नाही, तर कायदेशीर सुरक्षा देखील मिळाली आहे:

कार्यकाळात वाढ: असीम मुनीर यांचा कार्यकाळ किमान २०३० पर्यंत वाढविण्यात आला आहे. ते २७ नोव्हेंबर रोजी निवृत्त होणार होते, परंतु आता ते पुढील पाच वर्षांसाठी त्यांच्या नवीन पदावर कायम राहतील.

कायदेशीर संरक्षण: या बदलांमुळे मुनीर यांना देशाच्या राष्ट्रपतींइतकेच कायदेशीर संरक्षण प्राप्त झाले आहे. 'फील्ड मार्शल' पदावर असलेल्या व्यक्तींना आता राष्ट्रपतींप्रमाणेच खटल्यापासून आजीवन मुक्तता दिली जाईल. हे संरक्षण हवाई दल आणि नौदलाच्या प्रमुखांना देखील लागू करण्यात आले आहे.

शाहबाज सरकार आणि मुनीर यांचा प्रभाव

जनरल मुनीर यांचा प्रवास काहीसा चढ-उताराचा राहिलेला आहे. त्यांनी लष्करी गुप्तचर विभागाचे आणि नंतर पाकिस्तानची गुप्तचर संस्था इंटर-सर्व्हिसेस इंटेलिजेंस (ISI) प्रमुख म्हणून काम पाहिले.

२०१९ मध्ये, तत्कालीन पंतप्रधान इम्रान खान यांनी त्यांना अवघ्या आठ महिन्यांच्या कार्यकाळात गुप्तचर प्रमुखपदावरून अचानक काढून टाकले होते.

कायदेकर्त्यांनी इम्रान खान यांना सत्तेवरून दूर केले, तेव्हा मुनीर यांचे नशीब बदलले आणि शाहबाज शरीफ सरकारने त्यांना लष्कराचे प्रमुख म्हणून नियुक्त केले. 'ऑपरेशन सिंदूर' दरम्यान भारताकडून पराभव पत्करावा लागला असला तरी, त्यांना फील्ड मार्शल पदावर बढती देण्यात आली.

संरक्षण विश्लेषक आणि निवृत्त लेफ्टनंट जनरल नईम खालिद लोधी यांच्या मते, "फील्ड मार्शल असीम मुनीर हे पाकिस्तानमधील सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती बनले आहेत." एएफपीच्या वृत्तानुसार, त्यांनी असा इशारा दिला की, "पाकिस्तानचे नेते त्यांना सर्वात शक्तिशाली बनवण्यास जबाबदार आहेत. त्यांनी क्षुल्लक हितसंबंधांसाठी पाकिस्तानचे भविष्य पणाला लावले."

असीम मुनीर यांची CDF पदी नियुक्ती आणि त्यांना मिळालेले अभूतपूर्व अधिकार, यामुळे आता पाकिस्तानच्या अंतर्गत आणि परराष्ट्र धोरणांवर लष्कराचा प्रभाव अधिक गडद होणार आहे.