Who Manipur New CM: मणिपूरच्या सत्तेची धुरा आता यमनाम खेमचंदांच्या हाती: हिंसेनंतर शांततेचे नवे पर्व

Yumnam Khemchand Singh biography : मणिपूरच्या राजकारणात गेल्या काही काळापासून सुरू असलेल्या अस्थिरतेनंतर आता एका नवीन पर्वाची सुरुवात होत आहे. राज्यातून राष्ट्रपती राजवट हटवण्याच्या हालचालींना वेग आला असून, भारतीय जनता पक्षाने राज्याच्या नेतृत्वात मोठा बदल केला आहे.

३ फेब्रुवारी २०२६ रोजी झालेल्या भाजप विधिमंडळ पक्षाच्या बैठकीत यमनाम खेमचंद सिंग यांची नेते म्हणून एकमताने निवड करण्यात आली. दिल्लीतील पक्षश्रेष्ठींच्या उपस्थितीत झालेल्या या निर्णयामुळे आता खेमचंद सिंग हे मणिपूरचे पुढील मुख्यमंत्री होणार हे निश्चित झाले आहे.

कोण आहेत यमनाम खेमचंद सिंग?

अंदाजे ६२ वर्षांचे यमनाम खेमचंद सिंग हे मणिपूरच्या राजकारणातील एक अनुभवी आणि संयमी चेहरा मानले जातात. इंफाळ पश्चिम जिल्ह्यातील सिंगजामेई विधानसभा मतदारसंघाचे ते प्रतिनिधित्व करतात. १९७८ मध्ये शालेय शिक्षण पूर्ण केलेल्या खेमचंद यांची ओळख केवळ एक राजकारणी म्हणून नाही, तर एक निष्णात खेळाडू म्हणूनही आहे.

राजकीय प्रवास: अध्यक्ष ते मुख्यमंत्री पदापर्यंतची झेप

खेमचंद सिंग यांचा राजकीय आलेख सातत्याने चढता राहिला आहे:

• २०१७: भाजपच्या तिकिटावर सिंगजामेई मतदारसंघातून पहिल्यांदा आमदार म्हणून निवडून आले.
• २०१७ - २०२२: मणिपूर विधानसभेचे अध्यक्ष (Speaker) म्हणून त्यांनी यशस्वी कार्यकाळ भूषवला.
• २०२२: दुसऱ्यांदा आमदार म्हणून विजय मिळवल्यानंतर एन. बिरेन सिंग सरकारमध्ये त्यांच्याकडे कॅबिनेट मंत्रिपद सोपवण्यात आले.
• महत्त्वाची खाती: त्यांनी नगरपालिका प्रशासन, ग्रामीण विकास, पंचायती राज आणि शिक्षण यांसारख्या जनसामान्यांशी संबंधित विभागांचे काम पाहिले.

यमनाम खेमचंद यांची जात आणि सामाजिक पार्श्वभूमी

मणिपूरच्या राजकारणात वांशिक समीकरणे अत्यंत महत्त्वाची असतात. यमनाम खेमचंद हे मैतेई (Meitei) समुदायाचे आहेत.

• धार्मिक ओळख : ते स्वतःची ओळख 'वैष्णव मैतेई हिंदू' अशी करून देतात.
• लोकसंख्या : मैतेई समुदाय हा मणिपूरमधील बहुसंख्य (सुमारे ५३%) समुदाय असून प्रामुख्याने इंफाळ खोऱ्यात वास्तव्यास आहे.

राज्यातील संवेदनशील वांशिक परिस्थिती पाहता, मैतेई समुदायाचे असूनही इतर समुदायांमध्ये विश्वास निर्माण करण्याचे मोठे आव्हान त्यांच्यासमोर असेल.

हिंसाचारानंतर शांततेसाठी पुढाकार

२०२३ मध्ये मणिपूरने मैतेई आणि कुकी समुदायातील भीषण वांशिक हिंसाचार अनुभवला. या कठीण काळात खेमचंद यांनी बजावलेली भूमिका लक्षणीय ठरली.

"राज्यात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी मैतेई समुदायाने 'मोठ्या भावाची' भूमिका बजावली पाहिजे," असे आवाहन त्यांनी वारंवार केले आहे.

डिसेंबर २०२५ मध्ये त्यांनी उखरुल सारख्या दुर्गम भागांचा दौरा करून संवाद आणि एकतेचा संदेश दिला. कुकी मदत छावण्यांना भेट देणाऱ्या मोजक्या मैतेई नेत्यांमध्ये त्यांचा समावेश होतो, ज्यामुळे त्यांच्याकडे एक 'सर्वसमावेशक नेता' म्हणून पाहिले जात आहे.

तायक्वांदोतील 'ब्लॅक बेल्ट' आणि शिस्तबद्ध व्यक्तिमत्व

खेमचंद यांचे सर्वात वेगळे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे क्रीडाप्रेम. ते पारंपरिक तायक्वांदोमध्ये 'पाचवा डॅन ब्लॅक बेल्ट' मिळवणारे पहिले भारतीय ठरले आहेत. वयाच्या १६ व्या वर्षापासून ते या खेळाशी जोडलेले आहेत. त्यांनी भारतीय तायक्वांदो संघाचे प्रशिक्षक म्हणूनही काम केले आहे. त्यांच्यातील ही खेळाडूवृत्ती आणि शिस्त राज्याच्या प्रशासनातही दिसून येईल, अशी समर्थकांना आशा आहे.