आंतरराष्ट्रीय वन दिन 21 मार्च रोजीच का साजरा केला जातो, जाणून घ्या त्याचा इतिहास आणि महत्त्व

World Forestry Day 2025 : आपल्याला दैंनदिन जीवनासाठी, ऑक्सिजन, अन्न, इंधन यासह अनेक नैसर्गिक संसाधनांची आवश्यकता असते, जी आपल्याला जंगलांमधून मिळते. अशा परिस्थितीत जंगलाचे महत्त्व खूप जास्त आहे. देश विकासाच्या दिशेने इतकी प्रगत आहेत की ज्यामुळे जंगलतोड वाढत आहे. जंगलांची जागा उंच इमारती आणि रस्ते इत्यादींनी घेतली आहे.

नैसर्गिक संसाधनांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि जंगलांचे महत्त्व अधोरेखित करण्यासाठी दरवर्षी 21 मार्च रोजी आंतरराष्ट्रीय वन दिन साजरा केला जातो. या दिवसाचे उद्दिष्ट जंगलांचे संवर्धन आणि शाश्वत विकासाला प्रोत्साहन देणे आहे. हा दिवस आपल्याला आपल्या पृथ्वीसाठी जंगले किती महत्त्वाची आहेत हे लक्षात आणून देण्याची संधी देतो.

आंतरराष्ट्रीय वन दिनाचा इतिहास

संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेने 21 डिसेंबर 2012 रोजी जाहीर केले की, दरवर्षी 21 मार्च रोजी आंतरराष्ट्रीय वन दिन साजरा केला जाईल. पहिला अधिकृत कार्यक्रम 21 मार्च 2013 रोजी आयोजित करण्यात आला होता.

वन दिन 21 मार्च रोजीच का साजरा केला जातो?

वन दिन साजरा करण्याची 21 मार्च ही तारीख म्हणून निश्चित करण्यामागे एक कारण होते. हा दिवस उत्तर गोलार्धात वसंत ऋतूतील विषुववृत्त आणि दक्षिण गोलार्धात शरद ऋतूतील विषुववृत्ताच्या आसपास येतो. 21 मार्च रोजी दिवस आणि रात्र समान असतात, जे निसर्ग आणि पर्यावरणाच्या संतुलनाचे प्रतीक आहे.

आंतरराष्ट्रीय वन दिन 2025 ची थीम

संयुक्त राष्ट्र दरवर्षी वन दिनासाठी एक थीम निश्चित करते. 2024 ची थीम "वन आणि नवोपक्रम" होती. आंतरराष्ट्रीय वन दिन 2025 ची थीम "वने आणि अन्न" आहे. ही थीम अन्न सुरक्षा, पोषण आणि उपजीविकेमध्ये जंगलांच्या महत्त्वाच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकते.

आंतरराष्ट्रीय वन दिनाचे महत्त्व

बदलत्या हवामान मुकाबला करण्यासाठी, जंगलांच्या शाश्वत व्यवस्थापनासह त्यांच्या संसाधनांचा वापर करणे आवश्यक आहे. जंगले आपल्याला ऑक्सिजन पुरवतात तसेच हवामानाचे नियत्रंण करतात. तसेच जंगले हे लाखो प्राण्यांचे घर आहे. वातावरणातील कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेऊन जंगले जागतिक तापमानवाढ कमी करण्यास मदत करतात. तसेच जगातील 80% स्थलीय प्रजाती जंगलांमध्ये आढळतात. त्यामुळे जैवविविधतेचे संवर्धन होते. विशेषतः ग्रामीण आणि आदिवासी समुदायांतील लाखो लोकांचे उपजीविका जंगलांवर अवलंबून आहेत. वन्य प्राणी जलसंवर्धनात मदत करतात. जंगले पाऊस आकर्षित करतात आणि जलस्रोतांच्या सुरक्षिततेत योगदान देतात.