53 वे सरन्यायाधीश म्हणून न्यायमूर्ती सूर्यकांत आज शपथ घेणार! कोण आहेत ते? त्यांचे मोठे निर्णय वाचा

Who is Justice Surya Kant Sworn In as 53rd CJI today : भारताच्या न्यायव्यवस्थेसाठी आजचा दिवस (२४ नोव्हेंबर २०२५, सोमवार) ऐतिहासिक आहे. सर्वोच्च न्यायालयाचे ज्येष्ठ न्यायमूर्ती सूर्यकांत आज भारताचे ५३ वे सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेणार आहेत. विद्यमान सरन्यायाधीश बी.आर. गवई यांच्या निवृत्तीनंतर ते हे पद स्वीकारतील.

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांचा कार्यकाळ सुमारे १४ महिन्यांचा असेल आणि ते ९ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत देशाचे सरन्यायाधीश म्हणून कार्यरत राहतील. हरियाणा राज्याचे रहिवासी असलेले ते या राज्याकडून सरन्यायाधीश होणारे पहिले व्यक्ती ठरतील.

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांचा प्रवास

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांचा जन्म १० फेब्रुवारी १९६२ रोजी हरियाणातील हिसार जिल्ह्यातील नरनौद भागातील पेटवार गावात एका मध्यमवर्गीय कुटुंबात झाला. त्यांचे वडील संस्कृतचे शिक्षक होते. त्यांनी आपले सुरुवातीचे शिक्षण सरकारी शाळेत घेतले. १९८१ मध्ये हिसारच्या गव्हर्नमेंट पीजी कॉलेजमधून त्यांनी पदवी घेतली आणि १९८४ मध्ये रोहतकच्या महर्षी दयानंद विद्यापीठातून एलएलबीची पदवी मिळवली. २०११ मध्ये त्यांनी कुरुक्षेत्र विद्यापीठातून 'फर्स्ट क्लास फर्स्ट' सह एलएलएमची पदवी प्राप्त केली.

वकिली आणि न्यायिक कारकीर्द

• १९८४ मध्ये त्यांनी हिसार जिल्हा न्यायालयात वकिली सुरू केली आणि नंतर पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयात संवैधानिक, सेवा आणि नागरी कायद्यात विशेषज्ञता मिळवत वकिली केली.
• २००० मध्ये, ते हरियाणाचे सर्वात तरुण महाधिवक्ता बनले.
• २००४ मध्ये त्यांची पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती झाली.
• २०१८ मध्ये त्यांनी हिमाचल प्रदेश उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश म्हणून पदभार स्वीकारला.
• २४ मे २०१९ रोजी ते सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती झाले.

न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांचे महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक निर्णय

• न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांनी आपल्या न्यायिक कारकिर्दीत अनेक महत्त्वाचे निर्णय दिले आहेत. उच्च न्यायालयात असताना त्यांनी:
• कारागृहातील कैद्यांना त्यांच्या वैवाहिक जीवनाचा आणि प्रतिष्ठेचा अधिकार म्हणून 'कंजुगल व्हिजिट्स' (वैवाहिक भेट) देण्याची परवानगी दिली.
• २०१७ मध्ये डेरा सच्चा सौदा हिंसाचारानंतर सिरसा मुख्यालयाच्या साफसफाईची आणि देखरेखीची जबाबदारी सोपवली.
• पंजाब, हरियाणा आणि चंदीगडमध्ये नशा विरोधात समन्वयित मोहीम राबवण्याचे ऐतिहासिक पाऊल उचलले.

सर्वोच्च न्यायालयातील मोठी प्रकरणे

• देशातील अनेक मोठ्या आणि महत्त्वाच्या प्रकरणांमध्ये त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आहे, ज्यात:
• अनुच्छेद ३७० हटवण्याशी संबंधित खटला.
• नागरिकता कायदा (Section 6A) वरील निर्णय.
• अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठाच्या अल्पसंख्याक दर्जाबाबत ऐतिहासिक असहमती असलेला निर्णय.
• दिल्लीचे माजी मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल यांना जामीन देणारा आदेश.
• राज्यपाल-राष्ट्रपती यांच्या विधेयकांना संमती देण्याच्या वेळेच्या संवैधानिक संदर्भाशी संबंधित निर्णय.
• आगामी PMLA कायद्याच्या पुनरावलोकनाशी संबंधित खंडपीठातही त्यांचा समावेश आहे.
• न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या अनुभवाचा आणि दूरदृष्टीचा देशाला पुढील १४ महिने लाभ मिळणार आहे.