ऑपरेशन सिंदूरमध्ये वापरण्यात आलेलं LMS ड्रोन काय आहे? याचा वापर कसा होतो?

भारताने पाकिस्तानमधील अनेक दहशतवादी तळांवर हवाई हल्ले केले. यामध्ये भारतीय सैन्याने पाकिस्तानमधील ४ आणि पीओकेमधील ५ ठिकाणांना लक्ष्य केले. ज्यामध्ये अनेक दहशतवादी मारले गेले. भारताने केलेल्या या हल्ल्याकडे अलीकडील पहलगाम हल्ल्याचा बदला म्हणून पाहिले जात आहे. त्याला ऑपरेशन सिंदूर असे नाव देण्यात आले आहे.

ही कारवाई सशस्त्र दलांच्या तिन्ही शाखांनी म्हणजेच लष्कर, हवाई दल आणि नौदलाने संयुक्तपणे केली. ऑपरेशन सिंदूर करण्यासाठी एलएमएस ड्रोनचा वापर करण्यात आला. त्याला आत्मघाती किंवा कामिकाझे ड्रोन असेही म्हणतात, जे गुप्तपणे त्याचे लक्ष्य नष्ट करू शकते. चला तुम्हाला सांगतो की LMS ड्रोन म्हणजे काय?

भारताचा पाकिस्तानवर हल्ला

एलएमएस ड्रोन म्हणजे कमी किमतीचे लघु स्वॉर्म ड्रोन किंवा लोइटरिंग म्युनिशन सिस्टम. हा एक प्रकारचा सशस्त्र ड्रोन आहे. पाकिस्तानविरुद्ध अलिकडेच झालेल्या 'ऑपरेशन सिंदूर'मध्ये भारताने दहशतवाद्यांचे अड्डे नष्ट करण्यासाठी याचा वापर केला. हे ड्रोन त्याच्या उत्कृष्ट तंत्रज्ञानासाठी आणि क्षमतेसाठी ओळखले जाते.

एलएमएस ड्रोन याला 'सुसाईड ड्रोन' म्हणतात

एलएमएस ड्रोन हवेत बराच वेळ फिरू शकतात. हे ड्रोन त्यांचे लक्ष्य शोधू शकतात आणि एकदा त्यांना लक्ष्य सापडले की ते स्फोटकांनी भरलेल्या लक्ष्यावर स्वतःला कोसळतात. म्हणूनच त्याला 'सुसाईड ड्रोन' असेही म्हणतात. हे ड्रोन दहशतवाद्यांचे अड्डे, शस्त्रास्त्रे डेपो, रडार सिस्टीम किंवा इतर लक्ष्ये नष्ट करण्यास सक्षम आहे.

कसे काम करतात?

हे ड्रोन थव्याने काम करतात, जिथे अनेक ड्रोन एकत्र हल्ला करतात. शत्रूच्या हवाई संरक्षण प्रणालींमध्ये घुसण्यासाठीही झुंड तंत्रज्ञान प्रभावी आहे. हे ड्रोन एकाच वेळी अनेक कोनातून लक्ष्यांवर हल्ला करू शकतात, ज्यामुळे ते रडार अँटेना, शस्त्र प्रणाली किंवा कमांड सेंटर्ससारख्या महत्त्वाच्या लक्ष्यांवर मारा करू शकतात.

डीआरडीओने विकसित केले आहे

हे ड्रोन भारताने डीआरडीओ आणि न्यूस्पेस रिसर्च अँड टेक्नॉलॉजीज सारख्या खाजगी कंपन्यांच्या सहकार्याने विकसित केले आहे. त्यांची किंमत पारंपारिक क्षेपणास्त्रांपेक्षा खूपच कमी आहे (जसे की हार्पून क्षेपणास्त्र, ज्यामध्ये ४८८ पौंड वजनाचे वॉरहेड असते). हे ड्रोन उच्च-रिझोल्यूशन कॅमेरे, थर्मल इमेजिंग आणि जीपीएस-आधारित नेव्हिगेशन सिस्टमने सुसज्ज आहेत.

काही मॉडेल्स एआय आणि मशीन लर्निंग वापरतात, जे निर्णय घेण्यास मदत करतात. हे ड्रोन गुप्त माहिती गोळा करण्यास, लक्ष्यांचा मागोवा घेण्यास आणि अचूक हल्ले करण्यास सक्षम आहेत. ऑपरेशन सिंदूरमध्ये, एनटीआरओ (नॅशनल टेक्निकल रिसर्च ऑर्गनायझेशन) ने दहशतवाद्यांचा माग काढण्यासाठी या ड्रोनना डेटा पुरवला. काही ड्रोनचा वेग ताशी ५० मैलांपर्यंत मर्यादित असतो.

हे ड्रोन लहान आकाराचे आहेत

एलएमएस किंवा आत्मघातकी ड्रोनचा वापर पहिल्यांदा १९८० च्या दशकात स्फोटके वाहून नेण्यासाठी करण्यात आला. त्यांचा वापर शत्रू हवाई संरक्षण (SEAD) दडपशाही म्हणून केला जात असे. १९९० च्या दशकात, अनेक सैन्याने या आत्मघातकी ड्रोनचा वापर सुरू केला. २००० च्या दशकाच्या सुरुवातीला या आत्मघाती ड्रोनचा वापर लक्षणीयरीत्या वाढला. आता हे ड्रोन लांब पल्ल्याच्या हल्ल्यांमध्येही वापरले जात आहेत. या ड्रोनचा आकार इतका लहान आहे की ते कुठेही सहजपणे बसवता येतात.