प्रसिद्ध अभिनेते सतीश शाह कालवश; 'इंद्रवदन साराभाई' शांत झाला; चित्रपटसृष्टीवर शोककळा

आपल्या विनोदी आणि दमदार अभिनयाने प्रेक्षकांच्या मनात घर करून राहिलेले जेष्ठ अभिनेते सतीश शाह (Satish Shah) यांचे आज, शनिवार, २५ ऑक्टोबर २०२५ रोजी निधन झाले. ते ७४ वर्षांचे होते. मूत्रपिंडाच्या विकारांमुळे (Kidney Failure) त्यांचे निधन झाल्याचे वृत्त आहे. त्यांच्या निधनाने हिंदी चित्रपट आणि टीव्ही सृष्टीवर शोककळा पसरली आहे.

'इंद्रवदन'ची ओळख पुसणार नाही

सतीश शाह यांना 'साराभाई व्हर्सेस साराभाई' (Sarabhai vs Sarabhai) या लोकप्रिय टीव्ही मालिकेने प्रचंड लोकप्रियता मिळवून दिली. या मालिकेत त्यांनी साकारलेला 'इंद्रवदन साराभाई' हा मिश्किल आणि खोडकर वडिलांचा आणि सासऱ्यांचा रोल प्रेक्षकांच्या कायम स्मरणात राहील. रत्न पाठक शाह यांच्यासोबतची त्यांची जुगलबंदी विशेष गाजली होती.

विनोदी भूमिकांमधून अजरामर

सतीश शाह यांनी आपल्या ५० वर्षांहून अधिकच्या अभिनय कारकिर्दीत २०० हून अधिक चित्रपट आणि अनेक मालिकांमध्ये काम केले. विशेषतः त्यांच्या विनोदी भूमिका खूप गाजल्या.

• जाणे भी दो यारों (Jaane Bhi Do Yaaro - 1983): या कल्ट क्लासिक चित्रपटात त्यांनी साकारलेला 'कमिश्नर डी'मेलो' आजही प्रेक्षकांना आठवतो.
• ये जो है जिंदगी (Yeh Jo Hai Zindagi - 1984): दूरदर्शनवरील या पहिल्या सिटकॉममध्ये त्यांनी ५५ भागांमध्ये तब्बल ५५ वेगवेगळी पात्रे साकारण्याचा विक्रम केला होता, ज्यामुळे त्यांना खरी ओळख मिळाली.
• मैं हूँ ना (Main Hoon Na - 2004): या चित्रपटातील 'प्रोफेसर देसाई'ची त्यांची भूमिका आणि त्यांची थुंकण्याची ती खास स्टाईल खूप लोकप्रिय झाली.
• दिलवाले दुल्हनिया ले जाएंगे (Dilwale Dulhania Le Jayenge): यात त्यांनी 'अजित सिंग'ची भूमिका साकारली होती.
• अन्य गाजलेले चित्रपट आणि मालिका: कल हो ना हो, फना, ओम शांती ओम, हम आपके हैं कौन, तेरी मेहरबानियाँ, कॉमेडी सर्कस (परीक्षक) यांचा त्यांच्या कामात समावेश आहे.

नुकत्याच घडलेल्या गोष्टी

• जानेवारी २०२३ मध्ये, लंडनमधील हिथ्रो विमानतळावर (Heathrow Airport) फर्स्ट क्लासच्या तिकीटावरून एका कर्मचाऱ्याने त्यांना "या भारतीयांना हे कसं परवडतं?" अशी वर्णद्वेषी (Racist) टिप्पणी केल्यावर, सतीश शाह यांनी त्याला "कारण आम्ही भारतीय आहोत" असे चोख उत्तर दिले होते, ज्यामुळे त्यांचे सर्वत्र कौतुक झाले होते.
• २०२३ मध्ये एका मुलाखतीत, त्यांनी त्यांच्या आयुष्यातील एक भावूक किस्सा सांगितला होता. जेव्हा त्यांची पत्नी रुग्णालयात मरणासन्न अवस्थेत होती, तेव्हा एका चाहत्याने त्यांना "गंभीर बसू नका, एखादा विनोद सांगा" अशी मागणी केली होती. अभिनयाच्या क्षेत्रात लोकांना कलाकारांकडून नेहमी विनोदाची अपेक्षा असते, पण कलाकाराचे वैयक्तिक दुःख लोकांना दिसत नाही, यावर त्यांनी भाष्य केले होते.
• सतीश शाह यांना २०१५ मध्ये फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII) सोसायटीचे सदस्य म्हणूनही नियुक्त करण्यात आले होते.

सतीश शाह यांच्या निधनाने भारतीय मनोरंजन सृष्टीतील एका हरहुन्नरी आणि नैसर्गिक विनोदी अभिनेत्याची जागा आता रिक्त झाली आहे. त्यांचे 'इंद्रवदन साराभाई' म्हणून केलेले काम आणि त्यांनी आपल्या अभिनयाने रसिकांना दिलेला आनंद नेहमीच चिरंजीव राहील. त्यांच्या आत्म्यास शांती लाभो!