RSS @ 100: संघात आता 'प्रांत प्रचारक' पदे रद्द होणार? शताब्दी निमित्त संघटनेत मोठे बदल होणार!

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आपल्या शताब्दी वर्षात पदार्पण करत असताना, संघटनेला अधिक आधुनिक आणि विस्तारवादी बनवण्यासाठी अंतर्गत रचनेत मोठे फेरबदल केले जात आहेत. मिळालेल्या माहितीनुसार, संघ आता 'प्रांतीय प्रचारक' ही संकल्पना बंद करून त्याऐवजी 'विभागीय प्रचारक' आणि 'राज्य प्रचारक' अशी नवीन व्यवस्था लागू करण्याच्या विचारात आहे.

प्रांतीय प्रचारकांऐवजी आता 'विभागीय प्रचारक'

संघाच्या सध्याच्या रचनेत 'प्रांत' हा महत्त्वाचा घटक आहे. मात्र, नवीन प्रस्तावानुसार आता प्रांतीय प्रचारकांची जागा विभागीय प्रचारक घेतील. विभागीय प्रचारकांचे कार्यक्षेत्र हे प्रांतीय प्रचारकांपेक्षा मर्यादित किंवा लहान असेल.

प्रशासकीय सुसूत्रता

सरकारी प्रशासकीय विभागांच्या (कमिशनरी) धर्तीवर हे विभाग तयार केले जातील. साधारणपणे दोन सरकारी विभाग एकत्र करून संघाचा एक 'विभाग' बनवला जाईल.

'राज्य प्रचारक' हे नवीन पद

नवीन रचनेत प्रत्येक राज्यासाठी एक 'राज्य प्रचारक' असेल. सध्या एकाच राज्यात अनेक प्रांतीय प्रचारक कार्यरत असतात. उत्तर प्रदेशात सध्या ब्रज, अवध, मेरठ, कानपूर, काशी आणि गोरख असे सहा प्रांत आहेत. मात्र, नवीन रचनेत पूर्ण राज्यासाठी केवळ एकच 'राज्य प्रचारक' असेल आणि त्याच्या हाताखाली 9 विभागीय प्रचारक असतील.

क्षेत्र प्रचारकांच्या संख्येत कपात

संघाने आपल्या 'क्षेत्र' रचनेतही कपात करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सध्या देशभर एकूण ११ क्षेत्र प्रचारक आहेत, ही संख्या कमी करून ९ वर आणली जाणार आहे.

उत्तर प्रदेश आणि उत्तराखंडसाठी आता दोन ऐवजी केवळ एकच क्षेत्र प्रचारक असेल. तसेच राजस्थानचा समावेश दिल्ली, हरियाणा, पंजाब यांसारख्या राज्यांच्या क्षेत्रात करून तिथेही एकच क्षेत्र प्रचारक नियुक्त केला जाईल.