'कश्मिर' ब्रँड वादात रेडिको खेतानला कायदेशीर यश

पंजाब आणि हरियाणा उच्च न्यायालयाने त्यांच्या 'KASHMYR' व्होडका ब्रँडच्या वापरावरून पिकॅडिली ॲग्रो लिमिटेड (Piccadilly Agro Ltd) सोबत सुरू असलेल्या ट्रेडमार्क (Trademark) वादामध्ये रेडिको खेतानला (Radico Khaitan) अंतरिम दिलासा दिला आहे.

उच्च न्यायालयाच्या या आदेशामुळे मागील मनाई आदेश (injunction) प्रभावीपणे रद्द झाला आहे, ज्यामुळे कंपनीला त्यांच्या प्रीमियम "The Spirit of Kashmyr" व्होडकाची विक्री सुरू ठेवण्याची परवानगी मिळाली आहे.

पिकॅडिली ॲग्रो इंडस्ट्रीज लिमिटेडने (Piccadily Agro Industries Limited) 'कश्मिर' (Kashmyr) हे नाव त्यांच्या नोंदणीकृत "Cashmere" ट्रेडमार्कशी 'भ्रामकपणे मिळतेजुळते' असल्याचा दावा करत रेडिकोला हे चिन्ह वापरण्यापासून रोखण्यासाठी कर्नाल जिल्हा न्यायालयात व्यावसायिक खटला दाखल केला होता. २३ सप्टेंबर २०२५ रोजी, जिल्हा न्यायालयाने रेडिकोविरुद्ध अंतरिम मनाई आदेश (interim injunction) जारी केला होता, ज्यामुळे या चिन्हाचा वापर तात्पुरता थांबवण्यात आला होता.

उच्च न्यायालयाचा हा निर्णय रेडिको खेतानसाठी एक मोठा विजय आहे, ज्यांनी 'कश्मिर' चिन्ह वापरण्यावर तात्पुरती बंदी घालणाऱ्या जिल्हा न्यायालयाच्या पूर्वीच्या आदेशाला आव्हान दिले होते. आपल्या अपीलमध्ये कंपनीने असा युक्तिवाद केला की, हा खटला हरियाणात चुकीच्या पद्धतीने दाखल करण्यात आला होता, कारण रेडिको या राज्यात उत्पादन, विक्री करत नाही किंवा त्यांच्याकडे कोणतेही उत्पादन शुल्क परवाना (excise licence) नाही.

रेडिकोने हे देखील अधोरेखित केले की त्यांनी मे २०२५ मध्ये, पिकॅडिलीने २३ मे २०२५ रोजी त्यांच्या "Cashmir Vodka" उत्पादनाची घोषणा करण्याच्या दोन दिवस आधीच, आपला लक्झरी व्होडका ब्रँड उत्तर प्रदेशात सादर केला होता. यामुळे बाजारात 'first mover' (सर्वात आधी प्रवेश करणारा) म्हणून त्यांची स्थिती अधिक बळकट झाली. प्रतिस्पर्धी ब्रँडच्या 'पूर्वीच्या वापराच्या' दाव्यांमध्ये पुराव्याचा अभाव आहे आणि ग्राहकांमध्ये कोणताही वास्तविक गोंधळ झाल्याचे सिद्ध झालेले नाही, असे कंपनीने ठामपणे सांगितले.

युक्तिवाद तपासल्यानंतर, उच्च न्यायालयाने रेडिको खेतानच्या क्षेत्राधिकार (jurisdiction), याचिकाकर्त्याच्या हरियाणातील विक्रीच्या पुराव्याचा अभाव आणि 'पूर्वीच्या वापराच्या' दाव्याशी संबंधित प्रश्नांवर substantial merit (महत्त्वपूर्ण सत्यता) आढळली. या समस्यांची दखल घेऊन, न्यायालयाने विरोधी पक्षाचे दावे लगेच स्वीकारले नाहीत, तर या प्रकरणाची सखोल कायदेशीर तपासणी करण्याचा निर्णय घेतला.

या आदेशानुसार, रेडिको खेतानला १३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी पुढील सुनावणी होईपर्यंत 'Kashmyr' या नावाने त्यांचे व्यवसाय व्यवहार सुरू ठेवण्याची परवानगी आहे, तथापि, त्यांना विक्रीचे पारदर्शक रेकॉर्ड (transparent sales records) ठेवावे लागतील.

रेडिको खेतान आणि पिकॅडिली यांच्यातील ट्रेडमार्क वाद काय आहे?

ट्रेडमार्क वाद सूचीबद्ध साखर कारखाना आणि डिस्टिलरी असलेल्या पिकॅडिली ॲग्रो इंडस्ट्रीज लिमिटेडने दाखल केलेल्या खटल्यातून उद्भवला आहे, ज्यांनी यापूर्वी रेडिकोविरुद्ध मनाई आदेश मिळवला होता. 'कश्मिर' हे लेबल पिकॅडिलीच्या Cashmir/Cashmere ट्रेडमार्क्सशी साधर्म्य असल्यामुळे ग्राहकांमध्ये गोंधळ निर्माण करू शकते, असा त्यांचा आरोप होता. तर, रेडिकोने म्हटले की त्यांची लवकर झालेली लाँचिंग, स्पष्ट ब्रँडिंग आणि प्रीमियम पोझिशनिंगमुळे त्यांची व्होडका बाजारात वेगळी ओळख निर्माण करते.

उच्च न्यायालयाचा अंतरिम दिलासा हा रेडिको खेतानसाठी एक महत्त्वाचा विजय आहे, ज्यामुळे लक्झरी स्पिरिट्स पोर्टफोलिओचा विस्तार करण्याच्या आणि व्होडका सेगमेंटमध्ये त्यांच्या 'first-mover' (सर्वात आधी बाजारात येण्याच्या) फायद्याचे संरक्षण करण्याच्या कंपनीच्या बांधिलकीला अधिक बळकटी मिळाली आहे.