Nirjala ekadashi 2025 निर्जला एकादशी कधी आहे, महत्व काय? व्रत कसे करावे, या दिवशी काय करावे, काय नको

Nirjala ekadashi 2025 : वारकरी संप्रदाय असो की, समस्त हिंदू धर्म एकादशीला अनन्य साधारण महत्व आहे, भगवान विष्णूचा उपवास या दिवशी धरला जातो. वर्षात एकादशी अनेकदा येतात पण निर्जला एकादशी ही वर्षातील सर्वात कठीण एकादशी मानली जाते असे असले तरीही ही एकादशी अत्यंत पुण्य देणारी एकादशी असल्याची अनेकांची धारणा आहे.

काय आहे निर्जला एकादशीचे महत्व? (Nirjala ekadashi 2025 Importance)

निर्जला एकादशीचे व्रत ज्येष्ठ महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या एकादशी तिथीला येते. या दिवशी उपवास करणारे उपासक हे निरंकार उपवास करतात. अन्न तर सोडा पण या व्रतात पाणीही घेतले जात नाही आणि म्हणूनचन याला 'निर्जला' एकादशी म्हणतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, या दिवशी उपवास केल्याने वर्षातील सर्व 24 एकादशींचे फळ मिळते. परंतु या दिवशी काही चुका केल्याने या व्रताचे फळ व्यर्थ जाऊ शकते.

कधी आहे निर्जला एकादशी? (Nirjala ekadashi 2025)

यंदा 6 जून रोजी धार्मिक मान्यतेनुसार, अनन्य साधारण महत्व असलेली एकादशी निर्जला एकादशी आहे. पंचांगानुसार, निर्जला एकादशीची तिथी 6 जून रोजी दुपारी 2:15 वाजता सुरू होईल आणि 7 जून रोजी पहाटे 4:47 वाजता संपेल. उदय तिथीनुसार व्रत केले जात असल्याने, या वर्षातील निर्जला एकादशी ही 6 जून रोजी शुक्रवारी आहे.

निर्जला एकादशीच्या दिवशी काय करावे?

भगवान विष्णूची पूजा : ब्रह्म मुहूर्तावर स्नान करा आणि भगवान विष्णूचे ध्यान करा आणि पिवळे कपडे घाला. व्रत संकल्प: श्री हरीसमोर निर्जला व्रताची प्रतिज्ञा घ्या.

पूजा पद्धती : तुळशीची पाने, पिवळी फुले, पंचामृत, अगरबत्ती इत्यादींनी भगवान विष्णूची योग्यरित्या पूजा करा.

भक्ती आणि भजन : दिवसभर विष्णू सहस्रनाम, श्रीमद् भागवत गीतेचे पठण करा किंवा प्रभूच्या स्तोत्रांमध्ये आणि भक्तीगीतांमध्ये मग्न रहा.

दान-धर्म : गरजूंना पाणी, कपडे, छत्री, पंखा, अन्न, फळे, शरबत इत्यादी दान करा.

रात्रीचे जागरण : शक्य असल्यास रात्री जागे राहून प्रभूची कथा किंवा कीर्तन करा किंवा ऐका.

निर्जला एकादशीच्या दिवशी काय करू नये?

पाणी आणि अन्न सेवन करू नका : या व्रतात पूर्ण निर्जल उपवास अनिवार्य आहे.

खोटे बोलणे, राग आणि कठोर शब्द टाळा : मन, वाणी आणि कृतीची शुद्धता ठेवा.

पलंगावर झोपू नका : जमिनीवर झोपणे शुभ आणि तपस्वी मानले जाते.

तामसिक अन्नापासून दूर रहा : लसूण-कांदा, मांस-मद्य सेवन पूर्णपणे निषिद्ध आहे.

नकारात्मक विचार टाळा : सकारात्मक विचार आणि भक्तीने उपवास करा.

निर्जला एकादशी पौराणिक महत्व (Nirjala ekadashi 2025 Mythological Importance)

• निर्जला एकादशी ही हिंदू धर्मातील सर्वात महत्वाच्या आणि कठीण एकादशींपैकी एक मानली जाते.
• ज्येष्ठ महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या एकादशी तिथीला ही एकादशी येते.
• निर्जला एकादशी व्रत केल्याने वर्षातील सर्व एकादशींचे पुण्य मिळते.
• निर्जला एकादशीचे व्रत केल्याने व्यक्तीला सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते आणि मोक्ष मिळतो.
• शास्त्रांनुसार, पांडवांमध्ये भीमसेनने सर्व एकादशीचे पुण्य मिळविण्यासाठी हे व्रत पाळले होते, म्हणूनच याला भीमसेनी एकादशी असेही म्हणतात.
• हे व्रत आत्मशुद्धी, तपश्चर्या आणि श्रद्धेचे प्रतीक आहे.