ठरलं ! 'हा' नेता होणार उपराष्ट्रपती, औपचारिक घोषणा बाकी? जाणून घ्या कुणाचं नाव आघाडीवर....

उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठीची नामांकन प्रक्रिया ७ ऑगस्टपासून सुरू झाली आहे. निवडणूक आयोगाने याबाबतची अधिकृत अधिसूचना जारी केली आहे. राजकीय वर्तुळात सध्या जोरदार चर्चा सुरू आहे - या पदासाठी सध्याचे किंवा माजी राज्यपाल, किंवा भाजपमधील एखाद्या ज्येष्ठ आणि अनुभवी नेत्याची निवड केली जाऊ शकते, असे म्हटले जात आहे.

उपराष्ट्रपतीपदाच्या शर्यतीत आता आणखी एका नावाची जोरदार चर्चा सुरू आहे - गुजरातचे राज्यपाल आचार्य देवव्रत. विशेष म्हणजे, आचार्य देवव्रत हे देखील त्याच जाट समाजातून येतात, ज्या समाजाचे माजी उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड होते. त्यामुळे जाट समाजाला संदेश देण्यासाठी त्यांना ही संधी मिळू शकते, असे मानले जात आहे.

आचार्य देवव्रत हे दीर्घकाळापासून आर्य समाजाशी संबंधित आहेत आणि त्यांनी त्यांच्या विचारधारेचा प्रसार करण्यात सक्रिय भूमिका बजावली आहे. याशिवाय, कर्नाटकचे राज्यपाल थावरचंद गहलोत आणि शेषाद्री चारी यांची नावेही चर्चेत आहेत.

एनडीए उपराष्ट्रपतीपदाच्या उमेदवाराचे नाव २० ऑगस्टपर्यंत जाहीर करणार

सूत्रांनुसार, भाजपने संभाव्य नावांची शॉर्टलिस्टिंग सुरू केली आहे, जी लवकरच पंतप्रधान मोदींसमोर अंतिम निर्णयासाठी ठेवली जातील. एनडीएने पंतप्रधान मोदी आणि भाजप अध्यक्ष जेपी नड्डा यांना उमेदवार निवडण्याचे अधिकार दिले आहेत.

भाजपची योजना आहे की, एनडीएच्या उमेदवाराचे नाव १८ ते २० ऑगस्ट दरम्यान होणाऱ्या पत्रकार परिषदेत अधिकृतपणे जाहीर केले जाईल. म्हणजेच, पुढील काही दिवसांत देशाचा पुढील उपराष्ट्रपती कोण असेल, हे स्पष्ट होईल - एखादे राज्यपाल असतील, एखादे अनुभवी नेते असतील, की सर्वांना आश्चर्याचा धक्का देणारे एखादे नवीन नाव असेल?

गुरुवारी झालेल्या एनडीएच्या बैठकीची अध्यक्षता संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी केली. यात भाजप नेत्यांबरोबरच टीडीपी, जदयू, लोजपा आणि शिवसेनेचे नेतेही उपस्थित होते. सर्वांनी पंतप्रधान मोदी आणि जेपी नड्डा यांच्या निर्णयावर सहमती दर्शवली की, तेच उमेदवाराचे नाव निश्चित करतील.

आचार्य देवव्रत कोण आहेत?

• आचार्य देवव्रत (जन्म १८ जानेवारी १९५९) हे एक भारतीय राजकारणी आणि माजी शिक्षक आहेत, जे २०१९ पासून गुजरातचे राज्यपाल म्हणून कार्यरत आहेत. ते आर्य समाजाचे प्रचारक आहेत आणि यापूर्वी हरियाणातील कुरुक्षेत्र येथील एका गुरुकुलचे प्राचार्यही होते. गुजरातचे राज्यपाल असल्याने ते राज्यातील सर्व विद्यापीठांचे कुलगुरू (Chancellor) देखील आहेत.
• गुजरातचे राज्यपाल म्हणून आचार्य देवव्रत हे या पदावर सर्वाधिक काळ राहिलेले व्यक्ती आहेत. ते २२ जुलै २०१९ रोजी गुजरातचे राज्यपाल बनले आणि आतापर्यंत ५ वर्षे २१७ दिवस या पदावर राहिले आहेत.
• ऑगस्ट २०१५ मध्ये आचार्य देवव्रत यांची हिमाचल प्रदेशचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती करण्यात आली होती. त्यांनी २१ जुलै २०१९ पर्यंत या पदावर काम केले, त्यानंतर कलराज मिश्र यांनी त्यांची जागा घेतली.
• जून २०१९ मध्ये त्यांची ओम प्रकाश कोहली यांच्या जागी गुजरातचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती झाली. आचार्य देवव्रत यांचा जन्म हरियाणातील समालखा (त्यावेळचे पूर्व पंजाब) येथे झाला. त्यांच्या पत्नीचे नाव दर्शन देवी आहे.

उपराष्ट्रपतीपदाच्या शर्यतीत आणखी कोणत्या नेत्यांची नावे आहेत?

• १. हरिवंश सिंह - राज्यसभा उपसभापती आणि जदयू खासदार. २०२० पासून या पदावर आहेत. पूर्वी 'प्रभात खबर'चे संपादक आणि माजी पंतप्रधान चंद्रशेखर यांचे माध्यम सल्लागारही होते.
• २. व्हीके सक्सेना - सध्या दिल्लीचे उपराज्यपाल. कानपूर विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी, परवानाधारक पायलट आणि माजी केव्हीआयसी (KVIC) अध्यक्ष. त्यांनी कारागिरांच्या सक्षमीकरणासाठी आणि स्वदेशी उत्पादनांसाठी अनेक योजना चालवल्या. २०२२ मध्ये ते दिल्लीचे उपराज्यपाल बनले.
• ३. मनोज सिन्हा - जम्मू-काश्मीरचे उपराज्यपाल, ज्यांनी कलम ३७० हटवल्यानंतर त्या प्रदेशात स्थिरता आणण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. यापूर्वी ते रेल्वे राज्यमंत्री आणि तीन वेळा लोकसभा खासदार राहिले आहेत.
• ४. आचार्य देवव्रत - सध्या गुजरातचे राज्यपाल आणि त्यापूर्वी हिमाचल प्रदेशचे राज्यपाल होते. आर्य समाजाशी संबंधित असून कुरुक्षेत्र येथील गुरुकुलचे प्राचार्य राहिले आहेत. त्यांनी हिंदीत पदव्युत्तर शिक्षण घेतले असून, ३० वर्षांहून अधिक काळ शिक्षण आणि प्रशासनाचा अनुभव आहे.

उपराष्ट्रपतीपद का रिक्त झाले?

२१ जुलै २०२५ रोजी जगदीप धनखड यांनी अचानक प्रकृतीच्या कारणास्तव राजीनामा दिला. त्यांचा कार्यकाळ ऑगस्ट २०२७ पर्यंत होता, पण आता हे पद रिक्त झाले आहे.

ही निवडणूक केवळ नवीन उपराष्ट्रपती निवडण्याची बाब नाही, तर भाजप आणि एनडीए कोणता संदेश देण्यासाठी कोणत्या चेहऱ्याला पुढे आणतात हे पाहण्यासारखे असेल - अनुभव, प्रादेशिक संतुलन की एखाद्या विशिष्ट पार्श्वभूमीला प्राधान्य दिले जाईल.