भारताने पाकिस्तानला घडवली होती अशी अद्दल..! आज नौदल दिन, जाणून घ्या का आणि कधीपासून साजरा करतात?

Navy Day 2024 History Theme Importance : आज भारतीय नौदल दिन भारतीय नौदलाच्या कामगिरीची आणि देशासाठीची भूमिका ओळखण्यासाठी दरवर्षी 4 डिसेंबर रोजी भारतात नौदल दिन साजरा केला जातो . 1971 मध्ये 4 डिसेंबर हा दिवस म्हणून निवडला गेला, ऑपरेशन ट्रायडंट दरम्यान , भारतीय नौदलाने पाकिस्तानी नौदलाचा पराभव करत पीएनएस खैबरसह चार पाकिस्तानी जहाजे बुडवली. या दिवशी 1971 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात शहीद झालेल्यांचेही स्मरण केले जाते.

त्यानंतर याच दिवशीपासून नौदल दिन साजरा केला जातो. नौदल दिनापूर्वीच्या दिवसांमध्ये, नौदल सप्ताहादरम्यान आणि त्याआधीचे दिवस, विविध कार्यक्रम होतात.

यामध्ये खुल्या समुद्रात पोहण्याची स्पर्धा, जहाजे पाहुण्यांसाठी आणि शाळकरी मुलांसाठी खुली असतात, अनुभवी खलाशांचे दुपारचे जेवण, नौदलांचे सादरीकरण, नेव्हल सिम्फोनिक ऑर्केस्ट्रा, भारतीय नौदल आंतरशालेय प्रश्नमंजुषा स्पर्धा, नेव्ही हाफ मॅरेथॉन तसेच शाळकरी मुलांसाठी हवाई प्रदर्शन आणि टॅटू समारंभ होतात.

भारतीय नौदलाबाबत थोडेसे

विकिपीडियानुसार, भारतीय नौदल ही भारतीय सशस्त्र दलांची नौदल शाखा आहे आणि तिचे नेतृत्व भारताचे राष्ट्रपती कमांडर-इन-चीफ म्हणून करतात . भारतीय नौदलाची देशाच्या सागरी सीमा सुरक्षित करण्यात तसेच बंदर भेटी, संयुक्त सराव, मानवतावादी आपत्ती निवारण इत्यादीद्वारे भारताचे आंतरराष्ट्रीय संबंध वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका आहे. भारतीय नौदलाच्या सामर्थ्यामध्ये 67,000 हून अधिक कर्मचारी आणि सुमारे 150 जहाजे आणि पाणबुड्यांचा समावेश आहे.

नौदल दिन साजरा करण्याचे कारण

21 ऑक्टोबर 1944 रोजी रॉयल इंडियन नेव्हीने पहिल्यांदा नेव्ही डे साजरा केला. नौदल दिन साजरा करण्यामागची संकल्पना सामान्य लोकांमध्ये नौदलाबद्दल जागरुकता वाढवणे आणि प्रसार वाढवणे हा होता. नौदल दिन साजरे पारंपारिकपणे विविध बंदर शहरांमध्ये परेड तसेच अंतर्देशीय नौदल आस्थापनांमध्ये सार्वजनिक सभा आयोजित केल्या जातात. 1945 पासून दुसऱ्या महायुद्धानंतर 1 डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा करण्यात आला. 30 नोव्हेंबर 1945 च्या रात्री, नौदल दिनाच्या उत्सवाच्या पूर्वसंध्येला, भारतीय रेटिंगने इंकलाब झिंदाबाद सारख्या नारे दिले गेले .

15 डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा करण्यात आला आणि 15 डिसेंबरचा आठवडा नौदल सप्ताह म्हणून पाळण्यात आला. मे 1972 मध्ये झालेल्या वरिष्ठ नौदल अधिकाऱ्यांच्या परिषदेत, 1971 च्या भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान भारतीय नौदलाने केलेल्या कृतींचे स्मरण म्हणून 4 डिसेंबर रोजी नौदल दिन साजरा करण्यात येईल, असा निर्णय घेण्यात आला.

काय झाले होते 4 डिसेंबर 1971 ला

भारतातील नौदल दिन आता ऑपरेशन ट्रायडेंटच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. जो कराची बंदरावर भारत-पाकिस्तान युद्धादरम्यान ( 4 डिसेंबर 1971 रोजी) भारतीय नौदल क्षेपणास्त्र नौकांनी केला होता तसेच सर्व शहीदांना श्रद्धांजली अर्पण करण्यासाठी केला होता. ते युद्ध. हल्ल्यादरम्यान, ओळख टाळण्यासाठी भारतीय खलाशांनी रशियन भाषेत संवाद साधला. या हल्ल्यात एकही भारतीय खलाश मारला गेला नाही.

नौदल दिन 2021 ची थीम "सूवर्ण विजय वर्ष" आहे. "कोविड-19 आणि चीनच्या उत्तरेकडील सीमेवर स्थिती बदलण्याच्या प्रयत्नांमुळे नवीन आव्हाने उभी राहिली आहेत. या दोन्ही आव्हानांना तोंड देण्यासाठी नौदल सज्ज आहे," असे नौदल प्रमुख ॲडमिरल करमबीर सिंग यांनी 2020 च्या नौदल दिनाच्या पूर्वसंध्येला पत्रकार परिषदेत सांगितले.

नौदल दिनाची यंदाची आणि याआधीच्या थीम

2024 ची थीम 'नवीनीकरण आणि स्वदेशीकरणाद्वारे सामर्थ्य आणि सामर्थ्य' ही आहे. याशिवाय या आधीही नौदलाच्या काही थीमची माहिती घेऊया.

• 2020 ची थीम - "भारतीय नौदल लढाऊ सज्ज, विश्वासार्ह आणि एकसंध".
• 2019 ची थीम "भारतीय नौदल - मूक, मजबूत आणि स्विफ्ट" होती.
• 2018 ची थीम "भारतीय नौदल, मिशन-तैनीत आणि लढाईसाठी सज्ज" होती.
• 2015 ची थीम "भारतीय नौदल - पुनरुत्थानशील राष्ट्रासाठी सुरक्षित समुद्र सुनिश्चित करणे.
• 2014 ची थीम "भारतीय नौदल - पुनरुत्थानशील राष्ट्रासाठी सुरक्षित समुद्र सुनिश्चित करणे.
• 2012 ची थीम "भारतीय नौदल - राष्ट्रीय समृद्धीसाठी सागरी शक्ती" होती.
• 2008 ची थीम "रीचिंग आउट टू सागरी शेजारी" ही होती.