नवी दिल्ली जागतिक पुस्तक मेळा २०२६: मोफत प्रवेशामुळे लाखो वाचकांची उपस्थिती

अंतिम दिवसापर्यंत मोठ्या संख्येने गर्दी खेचणारा ५३वा नवी दिल्ली जागतिक पुस्तक मेळा २०२६ (NDWBF) आज उत्साहात पार पडला. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा जनसामान्यांच्या उपस्थितीत २० टक्क्यांनी वाढ झाली असून, प्रथमच राबवण्यात आलेला 'मोफत प्रवेश' उपक्रम कमालीचा यशस्वी ठरला आहे. या निर्णयामुळे विद्यार्थी, कुटुंबे आणि तरुण वाचकांचा सहभाग वाढला असून, या मेळ्याचे रूपांतर एका सर्वसमावेशक सार्वजनिक उत्सवात झाले आहे.

भारत सरकारच्या शिक्षण मंत्रालयांतर्गत नॅशनल बुक ट्रस्ट (NBT) द्वारे आयोजित या नऊ दिवसीय मेळ्यात ३५ हून अधिक देशांतील १,००० हून अधिक प्रकाशक सहभागी झाले होते. यात १,००० वक्त्यांच्या उपस्थितीत ६०० हून अधिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते.

प्रकाशक आणि विक्रीवर झालेला परिणाम

मोफत प्रवेशामुळे वाचकांची व्याप्ती वाढली आणि विक्रीतही सुधारणा झाली, असा सूर प्रकाशकांनी आळवला. नॅशनल बुक ट्रस्टच्या पुस्तक विक्रीत ३० टक्क्यांनी वाढ झाली असून, बालसाहित्य आणि सामान्य आवडीच्या पुस्तकांना वाचकांनी मोठी पसंती दिली. यंदा प्रथमच 'नॅशनल बुक ट्रस्ट'तर्फे उत्कृष्ट स्टॉल्ससाठी 'प्रशंसा प्रमाणपत्र' देण्यात आले. यामध्ये कतार (सन्माननीय अतिथी देश), सांस्कृतिक मंत्रालय, नोशन प्रेस, राजकमल प्रकाशन, हार्परकॉलिन्स, पेगासस आणि व्ही. के. ग्लोबल यांसारख्या संस्थांचा समावेश होता.

मुख्य आकर्षण: 'भारतीय लष्करी इतिहास' दालन

यंदाच्या मेळ्याचे सर्वात मोठे आकर्षण १००० चौरस मीटरचे 'भारतीय लष्करी इतिहास: शौर्य आणि शहाणपण @७५' हे थीम पॅव्हेलियन ठरले. येथे 'अर्जुन टँक', 'आयएनएस विक्रांत' आणि 'एलसीए तेजस' यांच्या प्रतिकृतींसह २१ परमवीर चक्र विजेत्यांचे प्रदर्शन मांडण्यात आले होते. लष्करप्रमुख आणि नौदल प्रमुखांनी या दालनाला भेट देऊन मुलांशी संवाद साधला आणि वाचनाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

प्रमुख पाहुणे आणि आंतरराष्ट्रीय सहभाग

मेळ्याचे उद्घाटन केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या हस्ते झाले. याप्रसंगी गृहमंत्री अमित शहा, पंजाबचे मुख्यमंत्री भगवंत मान आणि विविध राज्यांचे राज्यपाल उपस्थित होते. तसेच स्मृती इराणी, हेमा मालिनी, कैलाश सत्यार्थी आणि रिकी केज यांसारख्या मान्यवरांनीही हजेरी लावली.

• सन्माननीय अतिथी देश: कतार
• फोकस कंट्री: स्पेन
• सहभागी देश: ३५ हून अधिक (ऑस्ट्रिया, युक्रेन, इस्रायल, जपान, तुर्की इ.)

बाल साहित्य आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम

मुलांसाठी 'किड्स एक्सप्रेस' नावाचे विशेष दालन होते, जिथे कथा सांगणे, नाट्य, चित्रकला कार्यशाळा आणि वैदिक गणिताचे सत्र आयोजित केले गेले. संध्याकाळी रिकी केज यांचे सादरीकरण आणि भारतीय लष्कर, नौदल व हवाई दलाच्या बँड्सनी वातावरणात रंगत भरली.

पुढील घोषणा

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या "जेव्हा नागरिक वाचतात, तेव्हा देश नेतृत्व करतो" या संकल्पनेला अधोरेखित करत या मेळ्याचा समारोप झाला. नॅशनल बुक ट्रस्टने पुढील वर्षीच्या मेळ्याची घोषणा केली असून, नवी दिल्ली जागतिक पुस्तक मेळा २०२७ हा १६ ते २४ जानेवारी २०२७ या कालावधीत आयोजित केला जाईल आणि तोदेखील सर्वांसाठी मोफत असेल.