भारत-फ्रान्स मैत्रीचे नवे पर्व! मुंबईत मोदी-मॅक्रॉन यांची ऐतिहासिक भेट; दहशतवादाविरोधात वज्रमुठ

Modi-Macron Mumbai Meet 2026 : भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंधांनी जागतिक राजकारणात नेहमीच लक्ष वेधून घेतले आहे. १७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी मुंबईच्या ऐतिहासिक 'गेटवे ऑफ इंडिया' येथे दोन्ही नेत्यांची भेट झाली. या भेटीने केवळ भारत-फ्रान्स धोरणात्मक भागीदारीला नवीन उंचीवर नेले नाही, तर दहशतवादविरोधी लढा, एआय (AI) तंत्रज्ञान आणि संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्याचा नवा रोडमॅप जगासमोर मांडला.

मुंबई भेटीतील १० प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत

१. दहशतवादाविरुद्ध सामायिक युद्ध

पंतप्रधान मोदींनी स्पष्ट केले की, दहशतवादाचे मूळ उपटून टाकणे ही दोन्ही देशांची सामायिक वचनबद्धता आहे. अध्यक्ष मॅक्रॉन यांनी २००८ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्यातील मृतांना श्रद्धांजली वाहिली. हा क्षण दोन्ही देशांमधील एकतेचे आणि संवेदनशिलतेचे प्रतीक ठरला.

२. 'भारत-फ्रान्स नवोपक्रम वर्ष' (Year of Innovation)

दोन्ही नेत्यांनी अधिकृतपणे 'भारत-फ्रान्स नवोपक्रम वर्षा'ची सुरुवात केली. याचा मुख्य उद्देश सरकारी स्तरावरील भागीदारीला 'लोक-ते-लोक' (People-to-People) भागीदारीत रूपांतरित करणे हा आहे. यामुळे स्टार्टअप्स, एमएसएमई (MSME) आणि संशोधकांसाठी मोठी संधी निर्माण होईल.

३. तंत्रज्ञानासाठी तीन नवीन केंद्रांची घोषणा

भविष्यातील तंत्रज्ञानावर पकड मिळवण्यासाठी तीन महत्त्वपूर्ण केंद्रांची पायाभरणी करण्यात आली. इंडो-फ्रेंच सेंटर फॉर एआय इन हेल्थ, डिजिटल सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी सेंटर, नॅशनल सेंटर ऑफ अलायन्स फॉर एरोनॉटिक्स स्किल्स.

४. टाटा-एअरबस हेलिकॉप्टर असेंब्लीचे उद्घाटन

'मेक इन इंडिया' मोहिमेला बळ देत, कर्नाटकातील वेमागल येथे टाटा-एअरबसच्या H125 लाईट युटिलिटी हेलिकॉप्टर अंतिम असेंब्ली लाइनचे आभासी उद्घाटन करण्यात आले. यामुळे भारतात खासगी क्षेत्रातील हेलिकॉप्टर उत्पादनाला मोठी गती मिळेल.

५. संरक्षण संबंधांचा विस्तार: राफेलवर चर्चा

फ्रान्स हा भारताचा विश्वासू संरक्षण भागीदार आहे. भारतीय हवाई दलासाठी आवश्यक असलेल्या ११४ अतिरिक्त राफेल जेट विमानांच्या संभाव्य करारावर या बैठकीत सकारात्मक चर्चा झाली, ज्यामुळे भारताची सामरिक शक्ती वाढणार आहे.

६. क्रिटिकल मिनरल्स आणि बायोटेक्नॉलॉजी

भविष्यातील ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यासाठी 'क्रिटिकल मिनरल्स' आणि औषध क्षेत्रातील प्रगतीसाठी 'बायोटेक्नॉलॉजी'मध्ये भागीदारी मजबूत करण्यावर भर देण्यात आला. फ्रेंच तज्ज्ञता आणि भारतीय तांत्रिक कौशल्य यांचा संगम आता पाहायला मिळेल.

७. जागतिक स्थिरतेसाठी 'शक्ती'

जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात भारत-फ्रान्स भागीदारी ही जगासाठी स्थिरतेची शक्ती (Force for Global Stability) असल्याचे दोन्ही नेत्यांनी नमूद केले. आयएमईसी (IMEC) कॉरडोर आणि आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडीद्वारे मानवी विकासाला चालना दिली जाईल.

८. एआय आणि स्वच्छ ऊर्जेला प्राधान्य

मॅक्रॉन १७ ते १९ फेब्रुवारी दरम्यानच्या दौऱ्यात दिल्लीतील 'एआय इम्पॅक्ट समिट'मध्ये सहभागी होणार आहेत. संरक्षण आणि अंतराळ क्षेत्रासोबतच स्वच्छ ऊर्जेसाठी नवनवीन तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर दोन्ही देशांनी स्वाक्षरी केली आहे.

९. सांस्कृतिक आणि नाविन्यपूर्ण मंच

गेटवे ऑफ इंडिया येथे आयोजित 'भारत-फ्रान्स इनोव्हेशन फोरम'मध्ये मॅक्रॉन यांनी सहभाग घेतला. ही भेट केवळ राजनैतिक नसून सांस्कृतिक देवाणघेवाणीचाही एक मोठा भाग आहे, ज्यामुळे दोन्ही देशांतील नागरिक अधिक जवळ येतील.

१०. मुंबईत जंगी स्वागत

पंतप्रधान मोदींनी मुंबईत मॅक्रॉन यांचे उत्स्फूर्त स्वागत केले. गेल्या वर्षी मोदींच्या फ्रान्स दौऱ्यात त्यांनी मार्सेलीमध्ये भारतीय सैनिकांचे स्मरण केले होते, त्याचीच ही पुढची कडी असल्याचे मानले जाते. ही भेट एआय, शाश्वतता आणि संरक्षणात एक नवीन क्रांती घडवून आणेल.