Mahashivratri 2026 : शिवलिंगाला या वस्तू करू नका अर्पण; अन्यथा भगवान शिवांचा पडेल वक्रदृष्टी

Shivling puja rituals : महाशिवरात्री हा हिंदू धर्मातील अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचा सण. फाल्गुन महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या चतुर्दशीला साजरी होणारी ही रात्र शिव आणि शक्तीच्या मीलनाचा उत्सव मानली जाते. यावर्षी १५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी महाशिवरात्री साजरी होत आहे. श्रद्धेने केलेल्या शिवपूजेने जीवनातील सर्व संकटे दूर होतात, अशी भाविकांची धारणा आहे. मात्र, शिवलिंगाची पूजा करताना काही नियमांचे पालन करणे अत्यंत आवश्यक आहे, अन्यथा अनवधानाने केलेल्या चुकांमुळे शिवरायांचा कोप ओढवू शकतो.

महाशिवरात्री २०२६: पूजेसाठी शुभ मुहूर्त आणि महत्त्व

यंदाची महाशिवरात्री सुख, शांती आणि समृद्धी घेऊन येईल असे मानले जाते. शिवलिंगावर जलाभिषेक करणे हे केवळ धार्मिक कर्मकांड नसून ते मनाला शांती देणारे माध्यम आहे. मात्र, शास्त्रांनुसार शिवाला काय प्रिय आहे आणि काय अप्रिय, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.

शिवलिंगाला काय अर्पण करावे?

भगवान भोलेनाथ अत्यंत भोळे असून ते भक्ताच्या खऱ्या श्रद्धेने प्रसन्न होतात. त्यांना खालील गोष्टी अर्पण करणे अत्यंत फलदायी ठरते:

जलाभिषेक आणि गंगाजल : तांब्याच्या किंवा पितळेच्या कलशातून पाणी अर्पण केल्याने शिव प्रसन्न होतात. गंगाजलाचा अभिषेक सर्वोत्तम मानला जातो.

दूध आणि मध : मानसिक शांततेसाठी कच्च्या गाईचे दूध अर्पण करावे. तसेच, मधाने अभिषेक केल्यास वाणीत गोडवा येतो आणि आरोग्य सुधारते.

बेलपत्र (बिल्वपत्र) : तीन पानांचे अखंड आणि स्वच्छ बेलपत्र शिवाला अत्यंत प्रिय आहे. अर्पण करताना देठाचा भाग आपल्याकडे असावा.

धतुरा आणि भांग : हे शिवाच्या त्यागाचे प्रतीक असून ते मर्यादित प्रमाणात अर्पण करावे.

पांढरी फुले आणि चंदन : शिवाला पांढऱ्या रंगाची फुले आवडतात. गंध म्हणून पांढरे चंदन किंवा भस्म (राख) अर्पण करणे शुभ असते.

सावधान! शिवलिंगाला 'या' गोष्टी अर्पण करू नका

अनेकदा भाविक भक्तिभावात अशा काही गोष्टी वाहतात ज्या शिवपूजेत निषिद्ध मानल्या गेल्या आहेत. यामुळे पुण्याऐवजी दोषाचे धनी व्हावे लागू शकते:

तुळस : तुळस भगवान विष्णूंना प्रिय असली तरी, शिवपूजेत ती वर्ज्य आहे. पौराणिक कथेनुसार शिवाने जलंधर राक्षसाचा वध केल्यामुळे त्याची पत्नी वृंदा (तुळस) हिने शिवपूजेत स्थान न घेण्याचे ठरवले होते.

केतकी (केवडा) फुले : ब्रह्मदेवाच्या असत्याला साथ दिल्याने शिवाने केतकीच्या फुलाला आपल्या पूजेतून कायमचे बेदखल केले आहे.

हळद : हळद हे स्त्रियांच्या सौंदर्याचे आणि सौभाग्याचे प्रतीक मानले जाते. भगवान शिव हे वैरागी आणि संन्यासी असल्याने शिवलिंगावर हळद चढवली जात नाही.

कुंकू किंवा सिंदूर : हनुमानाला सिंदूर प्रिय आहे, मात्र शिवलिंगावर त्याचा वापर निषिद्ध आहे. शिवाच्या पूजेत भस्माचा वापर अधिक महत्त्वाचा आहे.

नारळ पाणी : अर्पण केलेले पाणी तीर्थ म्हणून ग्रहण केले जाते, परंतु शिवलिंगावर अर्पण केलेले नारळ पाणी पिणे वर्ज्य असल्याने ते अर्पण करू नये. (काही ठिकाणी अख्खा नारळ अर्पण करण्याची प्रथा आहे).

पूजेदरम्यान पाळायचा शिष्टाचार

केवळ वस्तू अर्पण करून पूजा पूर्ण होत नाही. महाशिवरात्रीच्या दिवशी आपले वर्तनही शुद्ध असणे आवश्यक आहे:

• कोणाशीही भांडण किंवा वाद घालू नका.
• मनात कोणाबद्दलही द्वेष न ठेवता 'ओम नमः शिवाय' या मंत्राचा जप करा.
• सात्विक आहार घ्या आणि शक्य असल्यास जागरण करून शिवलीलामृत पठण करा.

(अस्वीकरण: ही माहिती प्रचलित धार्मिक श्रद्धा आणि इंटरनेटवरील माहितीवर आधारित आहे. कोणताही विधी किंवा उपाय करण्यापूर्वी आपल्या कुलपुरोहितांचा किंवा ज्योतिषांचा सल्ला नक्की घ्यावा.)