Mahakumbh 2025: AI कॅमेऱ्यांद्वारे यात्रेकरूंवर असणार नजर, जाणून घ्या कुंभशी संबंधित काही खास गोष्टी

Mahakumbh Mela 2025 : उत्तर प्रदेशातील प्रयागराज येथे होणाऱ्या महाकुंभ मेळ्यात उच्च तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात येणार आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स कॅमेरे, आरएफआयडी रिस्टबँड आणि मोबाईल ॲप ट्रॅकिंगमुळे या महत्त्वाच्या कार्यक्रमात सहभागी होणाऱ्या यात्रेकरूंवर लक्ष ठेवण्यात मदत होणार आहे.

दर 12 वर्षांनी होणारा महाकुंभ 13 जानेवारीपासून सुरू होणार असून तो 45 दिवस चालणार आहे. उत्तर प्रदेशचे मंत्री सुरेश खन्ना यांनी गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आखलेल्या तांत्रिक उपाययोजनांची रूपरेषा सांगितली. "या महा कुंभमेळाळ्यात विशेषता शोध कॅमेरेची नजर राहणार आहे.

दुसऱ्या पद्धतीमध्ये RFID रिस्टबँडचा समावेश आहे, जो यात्रेकरूंना पुरविला जाईल. या रिस्टबँड्सद्वारे RFID वाचकांचा वापर करून प्रवेश आणि बाहेर पडण्याच्या वेळा ट्रॅक केल्या जातील." असं त्यांनी एका कार्यक्रमात माहिती दिली आहे.

नाविन्यपूर्ण ट्रॅकिंग पद्धती

महा कुंभमेळ्यात भाविकांसाठी मोबाइल ॲप ट्रॅकिंगचा समावेश असणार आहे. यात्रेकरूंच्या संमतीने मोबाईल ॲप्लिकेशनद्वारे जीपीएसद्वारे त्यांच्या लोकेशनचे निरीक्षण केले जाईल. यामुळे कार्यक्रमाला मोठ्या संख्येने उपस्थित असलेल्या लोकांचे कार्यक्षम व्यवस्थापन सुनिश्चित होते.

सरकार अनेक उपक्रमांसह दिव्य आणि डिजिटल महाकुंभाची तयारी करत आहे. 11 भाषांमध्ये उपलब्ध असलेल्या एआय-सक्षम चॅटबॉटसह एक समर्पित वेबसाइट आणि ॲप लॉन्च केले जात आहे. लोक आणि वाहनांसाठी QR-आधारित पास देखील योजनेचा भाग आहेत.

सर्वसमावेशक डिजिटल उपाय

डिजिटील तंत्रज्ञानामुळे भाविकांना महा कुंभमेळ्यात कोणतेही अडचण येणार नाही. आयसीटी मॉनिटरिंग स्वच्छता आणि तंबू व्यवस्थापन सुनिश्चित करेल. कार्यक्रमादरम्यान कामकाज सुरळीत करण्यासाठी जमीन आणि सुविधा वाटपासाठी सॉफ्टवेअर विकसित केले जात आहे. पार्किंगची समस्या दूर करण्यासाठी 101 स्मार्ट पार्किंग सुविधा बसवण्यात आल्या आहेत. यामध्ये 1867.04 हेक्टर क्षेत्रामध्ये दररोज पाच लाख वाहने पार्क केली जाऊ शकतात.

प्रगत पार्किंग सुविधा

सुरळीत कामकाज सुनिश्चित करण्यासाठी एकात्मिक कमांड सेंटरद्वारे पार्किंग क्षेत्रांचे निरीक्षण केले जाते. पर्यटकांच्या गर्दीमुळे पार्किंगची कोणतीही समस्या उद्भवू नये हा यामागचा उद्देश आहे. सुरक्षेसाठी ड्रोन आधारित निगराणी आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा कार्यान्वित करण्यात येत आहे. लाइव्ह सॉफ्टवेअर इव्हेंट इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या विकासाशी संबंधित 530 प्रकल्पांवर देखरेख करेल.

सुरक्षा आणि कार्यक्षमता सुनिश्चित करणे

उपस्थित नागरिकांच्या गरजा कार्यक्षमतेने पूर्ण करण्यासाठी स्वयंचलित रेशन पुरवठा प्रणाली स्थापित केली आहे. याव्यतिरिक्त, इन्व्हेंटरी ट्रॅकिंग सिस्टम हे सुनिश्चित करते की इव्हेंटच्या संपूर्ण कालावधीत संसाधने प्रभावीपणे व्यवस्थापित केली जातात.

महाकुंभमध्ये समाविष्ट असलेली सर्व ठिकाणे भाविकांसाठी सुलभ नेव्हिगेशनसाठी Google नकाशेमध्ये एकत्रित करण्यात आली आहेत. या एकत्रीकरणाचा उद्देश सर्व उपस्थितांसाठी प्रवेशयोग्यता आणि सुविधा वाढवणे हा आहे. प्रयागराजमधील या भव्य धार्मिक मेळाव्यात यात्रेकरूंना अखंड अनुभव मिळावा याची व्यापक तयारी ही वचनबद्धता दर्शवते.