नवजात बालकांसाठी देवदूत बनली ज्वाला गुट्टा; दान केले ३० लीटर स्तन दूध, काय असते प्रक्रिया?

बॅडमिंटन कोर्टवर भारताचे नाव उंचावणारी स्टार खेळाडू ज्वाला गुट्टा सध्या तिच्या एका खास कामगिरीमुळे चर्चेत आहे. एप्रिल २०२५ मध्ये आई झाल्यानंतर तिने नवजात आणि गरजू बालकांसाठी ३० लीटर स्तन दुधाचे दान केले आहे. तिच्या या महत्त्वपूर्ण आणि प्रेरणादायी कार्याचे सर्वत्र कौतुक होत आहे.

काय आहे हा उपक्रम?

ज्वाला गुट्टा दररोज ६०० मिलीलीटर स्तन दुध दान करते. तिचा हा उपक्रम विशेषतः अशा अकाली जन्मलेल्या (pre-mature) आणि गंभीर आजारी बालकांसाठी आहे, ज्यांच्या माता कोणत्याही कारणास्तव त्यांना दूध पाजू शकत नाहीत. 'स्तन दुधामुळे जीव वाचतो' आणि 'दान केलेले दूध असुरक्षित बाळांसाठी जीवन बदलणारे ठरते' असे तिने म्हटले आहे. तिच्या या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश दूध बँका आणि स्तन दुध दानाचे महत्त्व समाजात रुजवणे आहे.

कोण आहे या उपक्रमात सहभागी?

ज्वाला गुट्टाने चेन्नईतील 'अमृतम फाऊंडेशन' या स्वयंसेवी संस्थेशी भागीदारी केली आहे. ही संस्था दूध दानाचे काम व्यवस्थित पार पाडते. ज्वाला गुट्टाच्या माध्यमातून दान झालेले हे दूध चेन्नई येथील बालरोग आरोग्य आणि रुग्णालयाला (Institute of Child Health and Hospital for Children - ICH) पुरवले जात आहे.

भारतातील खेळाडूने उचललेले पहिले पाऊल

माजी खेळाडू ज्वाला गुट्टा ही सार्वजनिकरित्या आणि सातत्याने स्तन दुधाचे दान करणारी भारतातील पहिली महिला ॲथलीट ठरली आहे. तिच्या या धाडसी आणि निस्वार्थ कृतीचे खूप कौतुक होत आहे. ती स्वतःच्या सोशल मीडियाचा वापर करून दूध दानाविषयी जनजागृती करत आहे आणि इतर मातांनाही या कार्यात सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहन देत आहे.

स्तन दुध दान प्रक्रिया कशी असते?

भारतात स्तन दुध दानाची प्रक्रिया अत्यंत सुरक्षित आणि नियमांनुसार चालते. दान करण्यापूर्वी दात्याची आरोग्य तपासणी केली जाते, तसेच कोणत्याही संसर्गाची शक्यता टाळण्यासाठी रक्त चाचण्याही केल्या जातात. त्यानंतर, दान केलेले दूध निर्जंतुक (pasteurized) केले जाते आणि कठोर चाचण्यांमधून गेल्यावरच ते नवजात बालकांसाठी उपलब्ध करून दिले जाते.

स्तन दुधाचे महत्त्व

नवजात बालकांसाठी आईचे दूध हे सर्वोत्तम पोषण मानले जाते. त्यात बाळाच्या वाढीसाठी आणि विकासासाठी आवश्यक असलेले सर्व पोषक घटक आणि ॲन्टीबॉडीज असतात. विशेषतः अकाली जन्मलेल्या किंवा आजारी बाळांसाठी हे दूध जीवन वाचवणारे ठरते. ते रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते, ॲलर्जी आणि इतर आजारांचा धोका कमी करते, तसेच पचायलाही सोपे असते.