ISRO GSLV Mission : नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला ISRO चा धडाका! जानेवारीत इतिहास रचणार! वाचा खास मिशन

ISRO GSLV Mission 2025 : विजयी विश्व तिरंगा प्यारा झंडा उँचा रहे हमारा हे आपले समरगीत आपण उगाच म्हणत नाही. त्यामागे आपली उत्तुंग ध्येयासक्ती, प्रचंड मेहनत आणि गुणवत्ता आहे याच जोरावर आपण जगात झेंडा रोवत आहोत. जगातच नाही तर आपण चंद्राच्या दक्षिण भागावरही झेंडा रोवण्यात यशस्वी झालो आहोत. हे फक्त आपल्या स्पेस मिशनमुळे आणि इस्त्रोच्या हजारो वैज्ञानिकांमुळेच.

नवीन वर्ष 2025 च्या आगमनापूर्वी भारताने एक मोठी कामगिरी केली आहे. भारत देश आता जगातील अशा काही देशांपैकी एक बनला आहे ज्यांच्याकडे स्पेस डॉकिंग तंत्रज्ञान आहे. भारताने सोमवारी 30 डिसेंबर 2024 रोजी रात्री 10 वाजता श्रीहरिकोटा येथून PSLV-C60 रॉकेट वापरून स्पेस डॉकिंग एक्सपेरिमेंट (SPADEX) मोहिमेअंतर्गत दोन उपग्रहांचे यशस्वी प्रक्षेपण केले. हे दोन्ही उपग्रहही काही अंतरावर एकाच कक्षेत यशस्वीरित्या ठेवण्यात आले आहेत.

अंतराळ संशोधन क्षेत्रातील महत्वाचे पाऊल

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील लॉन्चपॅडवरून दोन अंतराळयान यशस्वीरित्या कक्षेत प्रक्षेपित केले, ज्यामुळे अंतराळ संशोधन तंत्रज्ञानामध्ये एक महत्त्वपूर्ण पाऊल पुढे आले. हे उपग्रह स्पेस डॉकिंग तंत्रज्ञानाचे प्रदर्शन करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत, भविष्यातील मोहिमांसाठी एक महत्त्वपूर्ण घटक आहे. PSLV-C60 रॉकेटने सोमवारी रात्री उशिरा उपग्रहांना 475 किमीच्या वर्तुळाकार कक्षेत टाकले, जे अंतराळ तंत्रज्ञानामध्ये इस्रोच्या वाढत्या क्षमतेचे प्रदर्शन करते.

हेही वाचा : मोठी बातमी : परराष्ट्र मंत्री एस जयशंकर 15-16 ऑक्टोबरला SCO बैठकीसाठी पाकिस्तानात जाणार

इस्त्रो प्रमुख एस. सोमनाथ यांनी सांगितला जानेवारीतील कार्यक्रम

जानेवारी भारताची अंतराळ संशोधन संस्था (इस्रो) आणखी एका मोठ्या यशाकडे वाटचाल करत आहे? इस्रोचे प्रमुख एस. सोमनाथ (एस. सोमनाथ) म्हणाले की, जिओसिंक्रोनस लॉन्च व्हेईकल मिशनद्वारे श्रीहरिकोटा येथून 100 वे प्रक्षेपण केले जाईल. ही मोहीम भारताच्या अवकाश विज्ञानाच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरेल. सोमवारी इस्रोने श्रीहरिकोटा येथून 99वे प्रक्षेपण केले.

हेही वाचा : इस्रोने पुन्हा एकदा इतिहास घडवला! SSLV चे यशस्वी प्रक्षेपण, जाणून घ्या का खास आहे मिशन

PSLV-C60 या मोहिमेने दोन लहान अंतराळयानांना त्यांच्या कक्षेत यशस्वीरित्या स्थान दिले. स्पेस डॉकिंगचे तंत्रज्ञान विकसित करणे हा या वाहनांचा मुख्य उद्देश आहे. स्पेडेक्स मिशन, म्हणजे स्पेस डॉकिंग प्रयोग, हे एक आर्थिक तंत्रज्ञानाचे प्रात्यक्षिक आहे. याद्वारे अंतराळात वाहने जोडणे (डॉक करणे) आणि वेगळे करणे (अनडॉक करणे) या प्रक्रियेची चाचणी घेण्यात आली. या मोहिमेमुळे भविष्यात जटिल अंतराळ मोहिमांचा पाया रचला जाईल.

'2025' हा इस्रोचा नवा अध्याय

इस्रोचे प्रमुख एस. सोमनाथ म्हणाले की, इस्रो 2025 मध्ये अनेक नवीन मोहिमा सुरू करणार आहे. नेव्हिगेशन उपग्रह NVS-02 जानेवारी 2025 मध्ये GSLV मिशनद्वारे प्रक्षेपित केला जाईल. यापूर्वी मे 2023 मध्ये, NVS-01 उपग्रह GSLV-F12 रॉकेटद्वारे कक्षेत ठेवण्यात आला होता. NVS-01 द्वारा समर्थित हा भारतीय नेव्हिगेशन सिस्टम (NAVIC) साठीचा पहिला द्वितीय पिढीचा उपग्रह होता, जो भारताच्या नेव्हिगेशन आणि मॅपिंग क्षमतांमध्ये आणखी सुधारणा करेल.

शास्त्रज्ञांनी प्रक्षेपणाची वेळ का बदलली?

सोमनाथ म्हणाले की, PSLV-C60 रॉकेटच्या प्रक्षेपणाची वेळ बदलून 30 डिसेंबर रोजी रात्री 10 वाजता करण्यात आली. आधीच कक्षेत असलेल्या इतर कोणत्याही उपग्रहाच्या अगदी जवळ जाण्याचा धोका नसावा यासाठी हे केले गेले. शास्त्रज्ञांनी संयुक्त अभ्यासाद्वारे सर्वात सुरक्षित वेळ निवडली.

हेही वाचा : NASA Satellite : भारत-पाकिस्तानवर विषारी धूर; नासाने अंतराळात टिपले चित्र

आगामी मोहिमा आणि भविष्यातील अपेक्षा

इस्रो प्रमुख म्हणाले की, स्पॅडेक्स मोहिमेसारखे प्रयोग भारताच्या अंतराळ सुधारणा आणि नवीन मोहिमांना अधिक बळकट करतील. आगामी काळात, भारत अधिक जटिल अंतराळ डॉकिंग प्रणाली विकसित करेल, जे आपल्या अंतराळ तंत्रज्ञानाला जगात अधिक उंचीवर नेतील. 100 व्या प्रक्षेपणाकडे डोळे जानेवारीत जीएसएलव्ही मोहीम केवळ भारताचे 100 वे प्रक्षेपणच नाही तर भारतीय अंतराळ विज्ञानाच्या इतिहासात एक नवीन मैलाचा दगड देखील असेल.

साभार - oneindia hindi