भारताच्या अंतराळ प्रवासाचा अभिमानास्पद क्षण, इस्रोच्या मोहिमांचे शतक! GSLV-F15 चे यशस्वी प्रक्षेपण!

Isro 100th mission : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (ISRO) बुधवारी 29 जानेवारी 2025 रोजी सकाळी त्यांचे ऐतिहासिक 100 वे प्रक्षेपण यशस्वीरित्या पूर्ण केले.

श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन स्पेस सेंटर (SDSC) येथून प्रक्षेपण करण्यात आले. सकाळी 6:23 वाजता, इस्रोचे GSLV-F15 रॉकेट NVS-02 उपग्रह घेऊन निघाले. प्रक्षेपणानंतर 19 मिनिटांनी, रॉकेटने उपग्रहाला जिओसिंक्रोनस ट्रान्सफर ऑर्बिटमध्ये यशस्वीरित्या ठेवले.

काय म्हणाले इस्त्रोचे अध्यक्ष?

ISRO चे नवीन अध्यक्ष डॉ. व्ही. नारायणन यांनी या यशाबद्दल माहिती दिली, ते म्हणाले, "आम्ही 2025 मधील पहिले प्रक्षेपण यशस्वीरित्या पूर्ण केले आहे. उपग्रह योग्य कक्षेत ठेवण्यात आला आहे." त्यांनी या महिन्यात कार्यभार स्वीकारलेल्या प्रक्षेपणाच्या यशाबद्दल आनंद व्यक्त केला.

📸 Relive the moment! Here are stunning visuals from the GSLV-F15/NVS-02 launch.

A proud milestone for India’s space journey! 🌌 #GSLV #NAVIC #ISRO pic.twitter.com/RK4hXuBZNN

— ISRO (@isro) January 29, 2025

GSLV-F15 रॉकेटची खासियत

इस्रोचे हे 11 वे प्रक्षेपण आहे ज्यामध्ये स्वदेशी क्रायोजेनिक स्टेजचा वापर करण्यात आला होता. GSLV चे हे 8 वे ऑपरेशनल उड्डाण होते, ज्यामध्ये स्वदेशी क्रायोजेनिक स्टेजचा वापर करण्यात आला होता.

NVS-02 सॅटेलाइट म्हणजे काय?

NVS-02 हा भारताच्या NavIC (भारतीय नक्षत्रांसह नेव्हिगेशन) प्रणालीचा दुसरा उपग्रह आहे. NavIC ही भारताची स्वतंत्र प्रादेशिक नेव्हिगेशन प्रणाली आहे जी भारत आणि त्याच्या आजूबाजूच्या 1,500 किमी परिसरात अचूक स्थिती, वेग (वेग) आणि वेळ (PVT) माहिती प्रदान करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे.

NavIC अंतर्गत दोन प्रकारच्या सेवा पुरविल्या जातात

• स्टँडर्ड पोझिशनिंग सर्व्हिस (SPS) - सामान्य लोकांसाठी
• प्रतिबंधित सेवा (RS) - विशेष सरकारी आणि संरक्षण वापरासाठी

NavIC ची SPS सेवा 20 मीटरपेक्षा चांगली पोझिशनिंग अचूकता आणि 40 नॅनोसेकंदांपेक्षा कमी वेळेची अचूकता प्रदान करते.

NVS-02 ची वैशिष्ट्ये

L1, L5 आणि S बँडमध्ये नेव्हिगेशन पेलोड आणि सी-बँडमध्ये रेंजिंग पेलोडसह उपग्रह कॉन्फिगर केला आहे. याचे वजन 2,250 kg आहे आणि ते ~3 kW पर्यंत पॉवर हाताळू शकते. NVS-02 111.75°E वर स्थापित केले जाईल, तेथे ते IRNSS-1E ची जागा घेईल. यामध्ये देशी आणि विदेशी अणू घड्याळांचे मिश्रण वापरण्यात आले आहे जेणेकरून वेळेचे मापन अधिक अचूक होईल.

NavIC साठी पुढील प्रक्षेपण

ISRO ने भारताच्या नेव्हिगेशन प्रणालीला आणखी मजबूत करण्यासाठी NavIC अंतर्गत 5 नवीन उपग्रह (NVS-01, 02, 03, 04, 05) प्रक्षेपित करण्याची योजना आखली आहे. या मालिकेतील पहिला उपग्रह NVS-01 होता, जो 29 मे 2023 रोजी GSLV-F12 द्वारे प्रक्षेपित करण्यात आला होता. स्वदेशी अणू घड्याळ असलेला हा पहिला भारतीय उपग्रह होता.

NVS-02 ची रचना, विकसित आणि U.R. उपग्रह केंद्र (URSC) येथे इतर इस्रो केंद्रांच्या सहकार्याने करण्यात आली.

अंतराळ क्षेत्रातील भारताचा नवा विक्रम

इस्रोचे हे 100 वे प्रक्षेपण ही भारताच्या अंतराळ मोहिमांमधील आणखी एक महत्त्वाची कामगिरी आहे. यामुळे भारताची जलवाहतूक प्रणाली अधिक प्रगत होईल आणि देश स्वावलंबनाकडे आणखी एक पाऊल टाकेल.