भारताने खेळला नवा डाव! फायटर विमानांसाठी बनवला गंगा एक्सप्रेसवे; रात्रीही उतरणार मिग, मिराज, जग्वार

रात्रीच्या वेळीही लढाऊ विमानांना उतरता येईल, असा देशातील पहिलाच एक्सप्रेस- वे उत्तरप्रदेशात तयार करण्यात आला आहे. गंगा एक्सप्रेसवे असे त्याचे नाव असून, शुक्रवारी रात्री येथे हवाई दल आपत्कालीन लँडिंगचा सराव करणार आहे. शहाजहानपूर जलालाबाद येथील गंगा एक्सप्रेसवर बांधलेली ही हवाई पट्टी भारतासाठी खूप खास आहे. काय आहेत या हवाई पट्टीची वैशिष्ट्ये तेच आपण पाहूयात...

कसा आहे एक्सप्रेस वे?

गंगा एक्सप्रेसवे हा उत्तर प्रदेशचा चौथा एक्सप्रेसवे आहे. हा देशातील पहिलाच असा एक्सप्रेसवे आहे, ज्याच्या धावपट्टीवर रात्रीच्या वेळीही हवाई दलाची लढाऊ विमाने उतरू शकतील. याची धावपट्टी ३.५ किमी लांबीची आहे. राफेल, जग्वार, मिराज सारखी लढाऊ विमाने त्यावर उतरणार आहेत. गंगा एक्सप्रेसवे शाहजहांपूर जिल्ह्यातील ४४ गावांमधून जातो. त्याची लांबी येथे सुमारे ४२ किमी आहे. बहुतेक ठिकाणी एक्सप्रेस वेचे बांधकाम जवळजवळ पूर्ण झाले आहे. जलालाबादमधील पिरू गावाजवळ ३.५ किमी लांबीचा हवाई पट्टी बांधण्यात आली आहे. जिथे हवाई दलाची लढाऊ विमाने फक्त रात्रीच उतरू शकतील.

काय आहेत वैशिष्ट्ये?

चिनच्या सिमेजवळ असल्याने शहाजहानपूरला विशेष महत्त्व आहे. गंगा एक्सप्रेसवे हा उत्तर प्रदेशचा चौथा एक्सप्रेसवे आहे, जिथे हवाई पट्टीची सुविधा उपलब्ध होणार आहे. यापूर्वी आग्रा-लखनऊ एक्सप्रेस वेवर उन्नाव जिल्ह्यात एक हवाई पट्टी बांधण्यात आली आहे. त्यानंतर पूर्वांचल एक्सप्रेस वेवर सुलतानपूर जिल्ह्यात देखील एक हवाईपट्टी आहे. बुंदेलखंड एक्सप्रेसवेवर इटावा जिल्ह्याजवळ एक हवाई पट्टी आहे. जी युद्ध आणि आपत्कालीन परिस्थितीत भारतीय हवाई दलाला पर्यायी धावपट्टीची सुविधा प्रदान करते.

किती आला खर्च?

गंगा एक्सप्रेस वे मेरठ ते हापूर, बुलंदशहर, अमरोहा, संभल, बदायूं, शाहजहांपूर, हरदोई, उन्नाव, रायबरेली, प्रतापगढ आणि प्रयागराजपर्यंत बांधण्यात आला आहे. २ नोव्हेंबर रोजी काम पूर्ण झाल्यानंतर, त्याचे लोकार्पण केले जाईल. ३६,२३० कोटी रुपये खर्चून बांधलेल्या गंगा एक्सप्रेसवेला अंमलबजावणी एजन्सीकडून ३० वर्षांची हमी असेल.

आज होणार लॅण्डींग

२ आणि ३ मे रोजी गंगा एक्सप्रेस वे हवाई पट्टीवर आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज विविध प्रकारची लढाऊ विमाने टप्प्याटप्प्याने उतरणार आहेत. त्याकाळात कटरा-जलालाबाद महामार्ग तीन तास पूर्णपणे बंद राहील. या काळात वाहने पर्यायी मार्गांनी वळवली जातील. सुरक्षा व्यवस्थेत पोलिसांसोबत एटीएस कमांडो देखील तैनात केले जातील. धावपट्टीच्या आजूबाजूच्या पाच किमी परिसरात हालचालींवर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. सुरक्षा व्यवस्थेसाठी चार अतिरिक्त एसपी, १४ सीओ, ३० निरीक्षक, ६०० हून अधिक कॉन्स्टेबल, ३६० होमगार्ड, पीएसीच्या सात कंपन्या आणि एटीएस कमांडो तैनात करण्यात आले आहेत. संपूर्ण परिसर नो-फ्लाइंग झोन म्हणून घोषित करण्यात आला आहे. हे लक्षात घेता, ड्रोनविरोधी यंत्रणा देखील असेल.

कोणती विमाने उतरणार?

१. राफेल: आधुनिक इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणाली आणि लांब पल्ल्याच्या उल्का क्षेपणास्त्राने सुसज्ज असलेले हे विमान सर्व हवामानात ऑपरेशन करण्याची क्षमता ठेवते.

२. SU-30 MKI: भारत आणि रशिया यांनी संयुक्तपणे विकसित केलेले, हे जुळे आसनी लढाऊ विमान लांब पल्ल्याचे मारे मारण्यास सक्षम आहे आणि ब्रह्मोस सारखे क्षेपणास्त्र उडवू शकते.

३. मिराज-२०००: हे फ्रेंच मूळचे विमान हाय-स्पीड खोलवर मारा करण्यास सक्षम आहे आणि अणुऊर्जेवर मारा करण्यास सक्षम आहे.

४. मिग-२९: हे एक लढाऊ विमान आहे ज्यामध्ये उच्च गती, उच्च उड्डाण आणि रडार चुकवण्याची क्षमता आहे.

५. जग्वार: हे जमिनीवरील हल्ला आणि जहाजविरोधी मोहिमांमध्ये वापरले जाणारे एक अचूक स्ट्राइक विमान आहे.

६. सी-१३०जे सुपर हरक्यूलिस: हे अवजड वाहतूक विमान विशेष दलांच्या तैनाती, आपत्ती निवारण आणि बचाव मोहिमांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावते.

७. AN-32: उंच भागात माल आणि सैन्याची वाहतूक करण्यासाठी योग्य वाहतूक विमान.

८. MI-१७ V५ हेलिकॉप्टर: शोध आणि बचाव, वैद्यकीय स्थलांतर आणि मानवतावादी मदत कार्यांसाठी बहुउद्देशीय हेलिकॉप्टर आवश्यक आहे.