अमेरिकेत दुमदुमला मराठी-गुजराती संस्कृतीचा जयघोष; 'गुजरात-महाराष्ट्र दिनाचा' दिमाखदार सोहळा!

सांस्कृतिक अभिमान आणि सामुदायिक उत्सवाच्या एका झळाळत्या संध्याकाळी, सलग दहाव्या वर्षी गुजरात-महाराष्ट्र दिन मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. या कार्यक्रमाचे आयोजन 'गुजराती असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका' (GANA) द्वारे, न्यूयॉर्कमधील भारताचे महावाणिज्य दूतावास आणि 'फेडरेशन ऑफ इंडियन असोसिएशन' (FIA) NY-NJ-CT-NE यांच्या सहकार्याने करण्यात आले होते. शुक्रवार, १ मे २०२६ रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या या सोहळ्याला भारतीय डायस्पोरा, मान्यवर, निवडून आलेले प्रतिनिधी आणि कलाकार मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. या सर्वांनी मिळून एका ऐतिहासिक टप्प्याचे रुपांतर सामायिक ओळखीच्या एका अविस्मरणीय संध्याकाळमध्ये केले.

कार्यक्रमाची औपचारिक सुरुवात 'गणेश स्तुतीने' झाली, ज्यामुळे संपूर्ण संध्याकाळला एक मांगल्याचे स्वरूप प्राप्त झाले. या कार्यक्रमात भाषणे, सांस्कृतिक सादरीकरण आणि सत्कार यांचा सुरेख संगम पाहायला मिळाला. या सर्वांमधून एकच शक्तिशाली संदेश देण्यात आला: इतिहासाने आणि वारशाने जोडलेली ही दोन राज्ये आता जागतिक स्तरावर भारताच्या आर्थिक आणि सांस्कृतिक शक्तीची प्रतीके म्हणून उभी आहेत.

ग्रॅमी पुरस्कार विजेत्या कलाकार फाल्गुनी शाह (फालू शाह) यांनी दिलेली सुश्राव्य सांगीतिक प्रस्तुती या संध्याकाळच्या सर्वात गाजलेल्या क्षणांपैकी एक ठरली. तसेच, संगीत कलाकार हार्दिक चौहान यांनी आपल्या मंत्रमुग्ध करणाऱ्या सादरीकरणातून सौराष्ट्र-प्रेरित गुजराती लोकसंगीताची झलक दाखवून प्रेक्षकांची मने जिंकली. हिना गुप्ते यांनी बसवलेल्या 'डान्सिंग स्टार्स' या चमूतील तरुण नर्तकांनी महाराष्ट्रातील गणपती लोककला आणि गुजराती गरबा व दांडिया यांचे अप्रतिम मिश्रण सादर केले. या सादरीकरणाला उपस्थितांनी टाळ्यांच्या कडकडाटात दाद दिली, ज्यामुळे पुढील पिढीमध्ये सांस्कृतिक स्मृती जतन करणे किती आवश्यक आहे याची जाणीव सर्वांना झाली.

या संध्याकाळचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यानंतरचे भोजन. हे संपूर्ण शाकाहारी जेवण गुजराती आणि महाराष्ट्रीयन पाककृतींचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या समुदायातील 'होम शेफ्स'नी अत्यंत प्रेमाने तयार केले होते. पाहुण्यांचे स्वागत अशा पदार्थांनी करण्यात आले जे अनेक पिढ्यांपासून घराघरांमध्ये जपलेल्या पाककृतींनुसार बनवण्यात आले होते. गुजरात-महाराष्ट्र दिनासारखे कार्यक्रम या सामुदायिक आचाऱ्यांना (शेफ्स) एक मोठे व्यासपीठ उपलब्ध करून देतात, जिथे त्यांच्या कलेचा गौरव भाषणे आणि सादरीकरणाप्रमाणेच केला जातो. हे तरुण पिढीला अशा पाककृती पुढे नेण्यासाठी प्रेरित करते ज्या घरच्या आठवणींची अशी कथा सांगतात जी कोणत्याही पासपोर्टमध्ये मावू शकत नाही.

या प्रसंगी अमेरिकेतील भारताचे राजदूत महामहिम विनय क्वात्रा यांनी उपस्थित राहून सर्वांना शुभेच्छा दिल्या. त्यांनी या उत्सवाच्या आयोजनाबद्दल GANA चे कौतुक केले आणि नमूद केले की, असे कार्यक्रम केवळ उत्सवापुरते मर्यादित नसून ते एकता वाढवण्यासाठी, सांस्कृतिक वारसा जपण्यासाठी आणि तो पुढील पिढ्यांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी महत्त्वाचे ठरतात. राजदूत क्वात्रा यांनी गुजरात आणि महाराष्ट्राच्या महान सुपुत्रांना आणि कन्यांना आदरांजली वाहिली आणि सांगितले की त्यांचा वारसा हा ज्या राज्यातून ते आले आहेत त्या राज्यांच्या मूल्यांचे आणि भावनेचे प्रतिनिधित्व करतो. त्यांनी असेही नमूद केले की, ही दोन्ही राज्ये मिळून भारताच्या एकूण जीडीपीमध्ये (GDP) सुमारे २५% वाटा उचलतात. भारत-अमेरिका भागीदारी केवळ धोरणात्मक स्तरावरच नाही, तर गुजरात आणि महाराष्ट्र या राज्यांमधील जमिनीवर देखील अनुभवली जाते, जिथे गुजराती आणि मराठी डायस्पोरा दोन्ही राष्ट्रांमधील सर्वात गतिमान दुवा म्हणून काम करतात. त्यांनी उपस्थितांना ही सांस्कृतिक मशाल पुढे नेण्याचे आणि सांस्कृतिक सामर्थ्य अर्थपूर्णपणे पुढच्या पिढीकडे हस्तांतरित करण्याचे आवाहन केले.

माजी केंद्रीय वाणिज्य, उद्योग आणि रेल्वे मंत्री माननीय श्री सुरेश प्रभू यांनी आपल्या अभ्यासपूर्ण भाषणात भारताची फेडरल रचना आणि प्राचीन हिंदू 'संयुक्त कुटुंब' संकल्पना यामधील एक मनोरंजक समांतरता मांडली. त्यांनी सांगितले की, ज्याप्रमाणे कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याचा सामूहिक मालमत्तेवर हक्क असतो, त्याचप्रमाणे गुजरात आणि महाराष्ट्रासारख्या मजबूत राज्यांनी उर्वरित देशाच्या विकासाचा वेग वाढवण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली पाहिजे. त्यांनी गुजरातच्या उद्योजकता गुणांचे कौतुक केले आणि महाराष्ट्र हे भारताची निर्विवाद आर्थिक राजधानी असल्याचे सांगितले. या दोन राज्यांच्या एकत्रित प्रयत्नांमुळे भारत १ ट्रिलियन डॉलरच्या अर्थव्यवस्थेचे लक्ष्य गाठेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

भारतीय अभिनेत्री अर्चना जोगळेकर आणि पूजा झवेरी यांनी या कार्यक्रमाला विशेष अतिथी म्हणून हजेरी लावली, ज्यामुळे कार्यक्रमाला एक वेगळीच रंगत आली. वेस्ट विंडसर टाऊनशिपचे महापौर हेमंत मराठे आणि न्यूजर्सीमधील पार्सिप्पनी-ट्रॉय हिल्सचे महापौर पुलकित देसाई यांचाही यावेळी सत्कार करण्यात आला, जे पूर्व किनारपट्टीवर निवडून आलेल्या भारतीय-अमेरिकन समुदायाच्या वाढत्या प्रभावाचे निदर्शक आहेत.

GANA चे अध्यक्ष सृजल पारिख यांनी या उत्सवाच्या दशकाच्या प्रवासावर प्रकाश टाकला. अहमदाबादमधील दिवाळी सूप किचनपासून ते गरजू व्यक्ती आणि कुटुंबांना मल्टी-व्हीलचेअर दान करण्यापर्यंतच्या GANA च्या उपक्रमांचा त्यांनी उल्लेख केला. ते म्हणाले की, हे प्रयत्न केवळ कार्यक्रम नसून ते आपल्या भूतकाळाला भविष्याशी, मातृभूमीला येथील घराशी आणि संस्कृती पुढे नेणाऱ्या पिढ्यांना जोडणारे पूल आहेत. त्यांनी FIA NY-NJ-CT-NE, गुजराती लिटररी अकादमी आणि मराठी विश्व न्यूजर्सी यांसारख्या भागीदार संस्थांच्या गेल्या दशकातील सहकार्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली. यावेळी गुजरातच्या मुख्यमंत्र्यांचा संदेशही वाचून दाखवण्यात आला आणि त्यानंतर गुजरात व महाराष्ट्राच्या वारसा आणि प्रगतीवर आधारित एक प्रेरणादायी व्हिडिओ चित्रफीत दाखवण्यात आली.

FIA NY-NJ-CT-NE चे अध्यक्ष आणि GANA चे सह-संस्थापक अंकुर वैद्य यांनी आपल्या भाषणात सांस्कृतिक ऊर्जेचा संचार केला. त्यांनी गेल्या दहा वर्षांपासून या उत्सवात सहभागी होत असलेल्या महाराष्ट्रीयन समुदायाबद्दल आदर व्यक्त केला आणि सांगितले की हे १२२ डायस्पोरा समुदाय कशा प्रकारे एकजुटीने काम करतात याचे उत्तम उदाहरण आहे. त्यांनी गुजरात आणि महाराष्ट्राच्या स्थापनेचा क्षण हा अमेरिकेत साजरा होणारा एक शक्तिशाली एकतेचा क्षण असल्याचे सांगितले. तसेच त्यांनी बुद्ध पौर्णिमा (वेसाक) निमित्त सर्वांना शुभेच्छा देऊन आपल्या सर्वसमावेशक दृष्टिकोनाचा परिचय दिला.

FIA चे अध्यक्ष श्रीकांत अक्कपल्ली यांनी १० वर्षांपूर्वी न्यूयॉर्क शहरात ही परंपरा सुरू केल्याबद्दल GANA चे विशेष कौतुक केले. अक्कपल्ली यांनी ५६ वर्षांच्या प्रवासात विविध वांशिक समुदायांना एकत्र आणण्यासाठी FIA ने केलेल्या कार्याचा गौरव केला आणि या सोहळ्याला पाठिंबा दिल्याबद्दल वाणिज्य दूतावासाच्या संपूर्ण टीमचे आभार मानले.

यावेळी प्रसिद्ध दानशूर व्यक्तिमत्व सौरिन दवे आणि केनी देसाई यांचा GANA च्या विशेष उपक्रमांतर्गत सन्मान करण्यात आला. कार्यक्रमाच्या शेवटी GANA च्या उपाध्यक्षा प्रीती राय-पटेल आणि सचिव स्मिता मिकी पटेल यांनी आभार प्रदर्शन केले.