PIB Fact Check : समोसे-जिलेबीवर 'डेंजर' लेबल असणार!, व्हायरल दाव्याचे नेमकं सत्य काय?

PIB Fact Check : सध्या सोशल मीडियावर आणि काही माध्यमांमध्ये एक धक्कादायक दावा वेगाने व्हायरल होत आहे, ज्यानुसार भारत सरकारचे आरोग्य मंत्रालय समोसे, जिलेबी, वडा पाव, पकोडे आणि बिस्किटे यांसारख्या लोकप्रिय भारतीय पदार्थांवर सिगारेटप्रमाणे आरोग्यविषयक इशारे लावण्याचा आदेश देणार आहे.

इतकेच नाही तर, या मोहिमेची सुरुवात नागपूरच्या एम्समधून होईल असाही दावा करण्यात येत होता. मात्र, प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो (PIB) च्या तथ्य तपासणीने (Fact Check) हे दावे पूर्णपणे खोटे असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

व्हायरल दाव्याचे स्वरूप काय होते?

सोशल मीडिया आणि काही रिपोर्ट्समध्ये असे म्हटले जात होते की, या भारतीय स्नॅक्सना 'आरोग्य गुन्हेगार' (Health Offenders) म्हटले जाईल. यावर साखर, ट्रान्स फॅट आणि तेलाचे प्रमाण नमूद करणारे चेतावणी फलक लावण्यात येतील.

या मोहिमेची सुरुवात नागपूर एम्समध्ये पायलट प्रोजेक्ट म्हणून होईल, जिथे कॅम्पसमधील कॅफेटेरिया आणि सार्वजनिक भोजनालयांमधील फूड स्टॉल्सजवळ हे चमकदार चेतावणी फलक दिसतील असा दावा करण्यात आला होता. यामुळे लोकांना या पदार्थांच्या सेवनाचे आरोग्यावर होणारे दुष्परिणाम समजतील, असेही म्हटले जात होते.

Some media reports claim that the Ministry of Health & Family Welfare, Government of India has issued a health warning on food products such as samosas, jalebi, and laddoo. This claim is fake. The advisory of the Union Health Ministry does not carry any warning labels on food… pic.twitter.com/uGBNFaI4K5

— ANI (@ANI) July 15, 2025

सरकारने सांगितली सत्य स्थिती काय?

PIB फॅक्ट चेकने अत्यंत स्पष्टपणे सांगितले आहे की, आरोग्य मंत्रालयाने असा कोणताही सल्ला किंवा आदेश जारी केलेला नाही. भारतीय स्नॅक्सवर कोणताही आरोग्यविषयक इशारा लावण्याचा किंवा त्यांना 'आरोग्य गुन्हेगार' घोषित करण्याचा कोणताही सरकारी निर्णय घेण्यात आलेला नाही. व्हायरल होणारे हे अहवाल पूर्णपणे खोटे आणि दिशाभूल करणारे आहेत. नागरिकांनी अशा खोट्या बातम्यांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहन सरकारने केले आहे.

अफवा आणि वस्तुस्थिती यातील फरक

हा प्रकार सोशल मीडियावर वेगाने पसरणाऱ्या चुकीच्या माहितीचे एक उत्तम उदाहरण आहे. अशा प्रकारच्या बातम्यांमुळे समाजात गैरसमज आणि अनावश्यक भीती निर्माण होऊ शकते.

सरकारने किंवा कोणत्याही अधिकृत संस्थेने कोणताही नवीन नियम किंवा धोरण जाहीर केल्यास, त्याची माहिती अधिकृत सरकारी संकेतस्थळांवर किंवा प्रसिद्धी माध्यमांतून दिली जाते.

तुम्हाला जर सरकारी धोरणाबद्दल कोणतीही संशयास्पद बातमी आढळल्यास, PIB फॅक्ट चेकच्या अधिकृत हँडलवर किंवा संकेतस्थळावर जाऊन त्याची सत्यता पडताळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यामुळे आपण खोट्या माहितीला बळी पडण्यापासून आणि ती पुढे पसरवण्यापासून स्वतःला वाचवू शकतो.

थोडक्यात, समोसे, जलेबी आणि इतर आवडत्या भारतीय स्नॅक्सवर सध्या तरी कोणतेही आरोग्यविषयक इशारे लावण्यात येणार नाहीत. तुम्ही निश्चिंतपणे त्यांचा आस्वाद घेऊ शकता, पण अर्थातच, कोणताही पदार्थ प्रमाणात खाणे आरोग्यासाठी नेहमीच चांगले असते.