दिवाळीत फटाक्यांचा धूर अस्थमा रुग्णांसाठी ठरू शकतो डेंजर! दम्याचा अटॅक टाळण्यासाठी 'या' 5 गोष्टी करा

Diwali Asthma Attack Risk : रोषणाई आणि उत्साहाचा सण असलेल्या दिवाळीमध्ये फटाक्यांच्या धुरामुळे हवेतील प्रदूषण धोकादायक पातळीवर पोहोचते. अस्थमा आणि श्वसनाचे विकार असलेल्या लोकांसाठी हा धूर म्हणजे 'ट्रिगर' ठरू शकतो. प्रदूषण आणि थंडीच्या दुहेरी माऱ्यामुळे दम्याच्या रुग्णांना श्वास घेण्यास त्रास, छातीत जळजळ किंवा तीव्र खोकल्याचा सामना करावा लागू शकतो. त्यामुळे दिवाळीच्या दिवसांत अस्थमाच्या रुग्णांनी स्वतःला सुरक्षित ठेवण्यासाठी कोणती ५ महत्त्वाची पाऊले उचलावीत असे तज्ज्ञ सांगतात.

अशा परिस्थितीत अस्थमाच्या रुग्णांनी आपली विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. काही सोपे उपाय करून ते आपले आरोग्य बिघडण्यापासून वाचवू शकतात. बोल्ड स्कायच्या वृत्तानुसार, यासंदर्भात मुंबईतील वरिष्ठ कन्सल्टंट चेस्ट फिजिशियन, डॉ. हरीश चाफले यांनी दिवाळीत अस्थमाच्या रुग्णांसाठी काही खास टिप्स दिल्या आहेत. नागरीक आणि दम्याचे रुग्ण हे वाचून समजून, जाणून घेऊ शकता.

अस्थमा म्हणजे काय?

अस्थमा (दमा) ही अशी स्थिती आहे, ज्यात फुफ्फुसांमधील नलिका (वायुमार्ग) सुजतात आणि अरुंद होतात, ज्यामुळे श्वास घेणे कठीण होते.

अस्थमाची मुख्य कारणे : प्रदूषण, धूळ, थंडीची हवा, संसर्ग, धूर किंवा तीव्र सुगंध.

अस्थमाची सामान्य लक्षणे: श्वास फुलणे, छातीत जडपणा, खोकला आणि श्वास घेताना शिट्टीसारखा आवाज येणे.

गंभीर परिणाम: वेळेवर लक्ष न दिल्यास अस्थमाचा अटॅक, न्यूमोनिया किंवा हॉस्पिटलमध्ये भरती होण्याची वेळ येऊ शकते.

दिवाळीत अस्थमाच्या रुग्णांची समस्या का वाढते?

दिवाळीत फटाक्यांमधून निघणारा धूर आणि विषारी कण हवेत मिसळून प्रदूषणाची पातळी खूप वाढवतात. हा धूर अस्थमाच्या रुग्णांच्या फुफ्फुसांवर वाईट परिणाम करतो आणि श्वास घेणे कठीण करतो. यासोबतच, अगरबत्ती, परफ्यूम आणि दिव्यांचा सुगंध देखील अनेकदा 'ट्रिगर' म्हणून काम करतो.

दिवाळीत अस्थमाच्या रुग्णांनी अशी घ्यावी काळजी (५ खास टिप्स)

१. घराबाहेर जाणे टाळा दिवाळीच्या काळात अस्थमाच्या रुग्णांनी विनाकारण घराबाहेर पडू नये. बाहेर जावे लागल्यास N95 मास्क वापरावा. तसेच, प्रदूषित हवा आत येऊ नये म्हणून घराच्या खिडक्या आणि दरवाजे बंद ठेवावेत.

२. इनहेलर नेहमी सोबत ठेवा दिवाळीत अस्थमाच्या रुग्णांना श्वास घेण्यास त्रास होऊ शकतो, त्यामुळे आपली औषधे आणि इनहेलर (Inhaler) नेहमी सोबत ठेवा. कुटुंबियांनाही आपत्कालीन परिस्थितीत इनहेलर कसा वापरायचा हे सांगा.

३. घरातील वातावरण स्वच्छ ठेवा फटाक्यांमुळे प्रदूषण वाढते, त्यामुळे घरामध्ये एअर प्युरिफायर (Air Purifier) वापरा आणि नियमित स्वच्छता करा. घरात बुरशी (Mold) किंवा धूळ जमणार नाही याची काळजी घ्या.

४. फटाक्यांपासून दूर राहा अस्थमाच्या रुग्णांनी फटाक्यांपासून पूर्णपणे दूर राहावे. फटाक्यांचा धूर त्यांच्यासाठी धोकादायक ठरू शकतो. त्यामुळे श्वासोच्छवासाचा त्रास, जळजळ आणि खोकल्याची समस्या वाढू शकते.

५. खानपानाकडे लक्ष द्या दिवाळीत तेलकट, मसालेदार आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ खाणे टाळा. भरपूर पाणी प्या आणि हलका, पौष्टिक आहार घ्या. फुफ्फुसे मजबूत ठेवण्यासाठी दररोज श्वासोच्छवासाचे व्यायाम करा.

(Disclaimer): या आर्टिकलमध्ये दिलेली माहिती केवळ सामान्य माहिती आणि शैक्षणिक उद्देशांसाठी आहे. हे कोणत्याही वैद्यकीय सल्ला, तपासणी किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. कोणत्याही आरोग्य समस्येसाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांचा किंवा पात्र आरोग्य सेवा प्रदात्याचा सल्ला घ्या.