दिल्ली कार स्फोटाचे आंतरराष्ट्रीय धागेदोरे; तुर्की ठरतोय भारत विरोधकांचा नवा अड्डा?

दिल्लीतील लाल किल्ल्याजवळ झालेल्या कार बॉम्बस्फोटाच्या तपासामध्ये आता एक महत्त्वपूर्ण आंतरराष्ट्रीय दुवा समोर आला आहे. तपास यंत्रणांना या कथित दहशतवादी मॉड्यूलचा मुख्य हँडलर तुर्कीची राजधानी अंकारा येथे असल्याचा ठोस पुरावा मिळाला आहे.

या स्फोटामागील मुख्य आरोपी, मृत झालेला डॉ. उमर मोहम्मद उर्फ डॉ. उमर उन नबी, याच्या संपर्कात तुर्की-आधारित एक हँडलर असल्याचे तपासात स्पष्ट झाले आहे. या हँडलरचे सांकेतिक नाव 'उकासा' (Ukasa) असून त्याचा अर्थ अरबी भाषेत 'कोळी' असा होतो.

तुर्की कनेक्शनचे मुख्य पुरावे

तपास यंत्रणांच्या हाती लागलेल्या माहितीनुसार, 'डॉक्टर मॉड्यूल'ला परदेशातून मार्गदर्शन मिळत होते आणि 'उकासा' हा त्यामागचा सूत्रधार होता.

• तुर्कीतील हँडलर: डॉ. उमर उन नबी हा अंकारा, तुर्की येथे असलेल्या 'उकासा' नावाच्या हँडलरशी सतत संपर्कात होता. हा हँडलर या गटाच्या हालचाली, आर्थिक व्यवहार आणि कट्टरतावादाचे प्रयत्न अंकाराहून नियंत्रित करत होता.
• संकेतांक आणि कम्युनिकेशन: पाळत ठेवणे टाळण्यासाठी, आरोपी आणि 'उकासा' यांच्यातील संवाद 'सेशन ॲप' (Session App) या एन्क्रिप्टेड मेसेजिंग प्लॅटफॉर्मद्वारे होत होता.
• तुर्की प्रवास: डॉ. उमर उन नबी आणि त्याचा साथीदार डॉ. मुझम्मिल शकील गनाई (फरीदाबादमधून अटक) यांनी मार्च २०२२ मध्ये तुर्कीतील अंकारा येथे प्रवास केला होता. तपासकर्त्यांना संशय आहे की याच भेटीदरम्यान त्यांचे कट्टरतावादात रूपांतर झाले आणि त्यांना दहशतवादी कारवायांसाठी भरती केले गेले.
• जैश-ए-मोहम्मद (JeM) दुवा: हे मॉड्यूल पाकिस्तान-आधारित दहशतवादी गट जैश-ए-मोहम्मद (JeM) च्या नेटवर्कशी जोडलेले असल्याचा संशय आहे. 'उकासा' याच संघटनेचा सक्रिय सदस्य असल्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

"डॉक्टर मॉड्यूल" आणि हल्ल्याचा कट

या प्रकरणाच्या तपासातून वैद्यकीय शिक्षण घेतलेल्या आणि अल-फलाह विद्यापीठाशी संबंधित असलेल्या तरुणांचे एक 'व्हाईट-कॉलर' दहशतवादी सेल उघड झाला आहे.

• स्फोटक साठा: या आरोपींनी फरीदाबाद येथील त्यांच्या खोलीत सुमारे ३,००० किलो अमोनियम नायट्रेट आणि इतर स्फोटकांचा मोठा साठा जमा केला होता.
• हादसा आणि स्फोट: डॉ. मुझम्मिल आणि इतरांच्या अटकेमुळे घाबरलेल्या डॉ. उमर उन नबीने आय-२० कारमध्ये स्फोटके भरून दिल्लीच्या दिशेने प्रवास केला. लाल किल्ल्याजवळ, मेट्रो स्टेशनजवळ गाडी थांबताच स्फोट झाला. डीएनए चाचणीत स्फोटात ठार झालेला व्यक्ती डॉ. उमरच असल्याचे १००% निश्चित झाले आहे.
• तुर्कीचा नकार: या आंतरराष्ट्रीय धाग्यादोऱ्यांवर, तुर्कीच्या दूतावासाने मात्र कोणतीही भूमिका नसल्याचे सांगत, भारताला लक्ष्य करून 'कट्टरतावादी कारवाया' करण्याचा दावा 'पूर्णपणे चुकीचा आणि निराधार' असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

राष्ट्रीय तपास यंत्रणेने (NIA) या प्रकरणाचा तपास आता हाती घेतला असून ते तुर्कीतील संपर्कासह, आर्थिक व्यवहार आणि कटातील इतर आरोपींची भूमिका तपासत आहेत.