अहमदाबादमध्ये इंडिगो विमानाच्या इंजिनमध्ये आग, वैमानिकाने वाचवले 60 प्रवाशांचे प्राण

अहमदाबादच्या सरदार वल्लभभाई पटेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर बुधवारी (23 जुलै 2025) सकाळी मोठा गोंधळ उडाला. दीवसाठी निघालेल्या इंडिगोच्या 6E-7966 (ATR76) विमानाने टेकऑफ घेण्यापूर्वीच त्याच्या इंजिनमध्ये आगीची धोक्याची सूचना (वॉर्निंग) मिळाली. वैमानिकांनी तात्काळ 'मेडे' (Mayday) कॉल करून हवाई वाहतूक नियंत्रण कक्षाला (ATC) कळवले आणि विमान उड्डाण रद्द केले.

वैमानिकांच्या या त्वरित आणि प्रसंगावधानी कृतीमुळे विमानात असलेल्या 60 प्रवासी आणि चालक दलाच्या सदस्यांचे प्राण वाचले. ही घटना 42 दिवसांपूर्वी अहमदाबादमध्ये झालेल्या भीषण एअर इंडिया अपघाताची आठवण करून देते, ज्यात 260 लोकांना जीव गमवावा लागला होता.

नेमके काय घडले?

आज सकाळी सुमारे 11 वाजता, इंडिगोचे विमान 6E-7966 धावपट्टीवर (रनवे) टेकऑफसाठी सज्ज होत होते. त्याचवेळी वैमानिकांना कॉकपिटमध्ये 'इंजिन वन फ्लेमआउट' ची धोक्याची सूचना मिळाली. चालक दलाने जराही वेळ न घालवता उड्डाण थांबवले आणि विमानाला सुरक्षितपणे बे (Bay) मध्ये परत आणले. त्यानंतर सर्व 60 प्रवासी आणि चालक दलाच्या चार सदस्यांना तातडीने सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले.

इंडिगोच्या प्रवक्त्याने या घटनेवर एक निवेदन जारी केले आहे. त्यात म्हटले आहे की, "23 जुलै 2025 रोजी अहमदाबादहून दीवला जाणाऱ्या 6E-7966 या विमानात टेकऑफपूर्वी तांत्रिक बिघाडाची सूचना मिळाली. प्रमाणित कार्यपद्धतीनुसार, वैमानिकांनी एटीसीला माहिती दिली आणि विमान पुन्हा बेमध्ये आणले. विमानाचे पुढील कामकाज सुरू करण्यापूर्वी त्याची पूर्ण तपासणी आणि देखभाल केली जाईल." प्रवक्त्याने पुढे सांगितले की, "प्रवाशांना झालेल्या गैरसोयीबद्दल आम्हाला खेद आहे. आम्ही त्यांना रिफ्रेशमेंट, पुढील उपलब्ध उड्डाण किंवा परताव्याची (रिफंड) सुविधा देत आहोत."

हवाई अड्डा अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, "विमान धावपट्टीकडे जात होते, तेव्हाच वैमानिकांनी तांत्रिक बिघाड ओळखला. अनेक माध्यमांमध्ये आग लागल्याच्या बातम्या चुकीच्या आहेत. ही केवळ एक तांत्रिक धोक्याची सूचना होती, ज्यामुळे उड्डाण रद्द करण्यात आले. सर्व प्रवासी आणि कर्मचारी सुरक्षित आहेत."

प्रवाशांचे अनुभव आणि वाढती चिंता

या इंडिगो विमानात प्रवास करणाऱ्या एका प्रवाशाने सांगितले, "आम्ही टेकऑफची वाट पाहत होतो, तेव्हा अचानक उड्डाण रद्द झाल्याची घोषणा झाली. आम्हाला सुरक्षित बाहेर काढले गेले, पण भीती वाटलीच." दुसऱ्या एका प्रवाशाने म्हटले, "वैमानिकांचे कौतुक करायलाच हवे. त्यांच्या प्रसंगावधानीमुळे आम्ही वाचलो."

गेल्या 36 तासांतील ही चौथी घटना असल्याने भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्रात सुरक्षिततेच्या मानकांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.

42 दिवसांपूर्वीचा तो भीषण अपघात

ही ताजी घटना 12 जून 2025 रोजी अहमदाबादमध्येच झालेल्या एअर इंडियाच्या AI-171 विमानांच्या अपघाताची आठवण करून देते. त्या दिवशी, लंडन-गॅटविकला जाणारे बोइंग 787-8 ड्रीमलाइनर टेकऑफच्या केवळ 32 सेकंदानंतर बीजे मेडिकल कॉलेजच्या हॉस्टेलवर आदळले होते. या अपघातात विमानात असलेले 241 लोक (229 प्रवासी, 10 केबिन क्रू, 2 वैमानिक) आणि जमिनीवरील 19 लोक असे एकूण 260 लोकांचा मृत्यू झाला होता. केवळ एक प्रवासी, विश्वास कुमार रमेश, चमत्कारिकरित्या बचावला होता.

प्राथमिक तपासणीत असे समोर आले की, विमानाचे इंधन नियंत्रण स्विच अचानक 'कटऑफ' स्थितीमध्ये गेले, ज्यामुळे दोन्ही इंजिन बंद पडले. कॉकपिट व्हॉइस रेकॉर्डिंगमध्ये एका वैमानिकाने दुसऱ्याला "तू स्विच का बंद केलेस?" असे विचारले होते, ज्याचे उत्तर "मी केले नाही" असे होते. हे रहस्य अजूनही उलगडलेले नाही. एअर इंडियाच्या तपास अहवालात बोइंग 787-8 मध्ये 'कटऑफ'ची कोणतीही समस्या नसल्याचे समोर आले आहे.

'मेडे' कॉल म्हणजे काय?

'मेडे' हा एक आंतरराष्ट्रीय संकटाचा संकेत आहे, जो फ्रेंच शब्द 'm'aider' (मला वाचवा) यावरून घेतला आहे. वैमानिक याचा वापर तेव्हा करतात, जेव्हा विमानात जीवघेणी आपत्कालीन स्थिती असते, जसे की इंजिन फेल होणे किंवा आग लागणे. हा सिग्नल एटीसीला त्वरित मदतीसाठी पाठवला जातो. इंडिगोच्या या घटनेत वैमानिकांच्या त्वरित प्रतिसादाने एक मोठा अपघात टळला.

विमान वाहतूक क्षेत्रावर प्रश्नचिन्ह

सतत घडणाऱ्या या घटनांमुळे भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्रातील देखभाल आणि सुरक्षा प्रोटोकॉलवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. नागरिक उड्डयन महासंचालनालयाने (DGCA) इंडिगोच्या घटनेची चौकशी सुरू केली आहे. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, वारंवार होणारे तांत्रिक बिघाड प्रवाशांचा विश्वास कमी करत आहेत. अहमदाबाद अपघातानंतर एअर इंडियाने त्यांच्या बोइंग ताफ्याची तपासणी केली होती, ज्यात इंधन नियंत्रण स्विचमध्ये कोणतीही खराबी आढळली नव्हती.

इंडिगोच्या वैमानिकांच्या त्वरित कारवाईने संभाव्य अपघात टळला, परंतु 36 तासांत घडलेल्या चार घटनांनी विमान वाहतूक क्षेत्रातील आव्हाने समोर आणली आहेत. अहमदाबाद अपघाताची आठवण अजूनही ताजी आहे आणि प्रवाशांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी कठोर पावले उचलण्याची गरज आहे. इंडिगो आणि डीजीसीएच्या तपासातून या घटनेची कारणे स्पष्ट होतील, अशी अपेक्षा आहे, जेणेकरून भविष्यात अशा घटना टाळता येतील.