भारत-युरोप व्यापार क्रांती! अदानी पोर्ट्स आणि 'पोर्ट ऑफ मार्सेल फोस'मध्ये ऐतिहासिक IMEC करार

India-Europe Trade News: भारत आणि युरोपमधील आर्थिक संबंधांना नवी दिशा देण्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलण्यात आले आहे. अदानी पोर्ट्स अँड स्पेशल इकॉनॉमिक झोन लिमिटेड (APSEZ) आणि फ्रान्सचे पोर्ट ऑफ मार्सेल फोस यांनी 'भारत-मध्य पूर्व-युरोप आर्थिक कॉरिडॉर' (IMEC) अंतर्गत एका धोरणात्मक सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली आहे. हा करार केवळ दोन बंदरांमधील सहकार्य नसून, आशिया आणि युरोपला जोडणाऱ्या एका आधुनिक आणि शाश्वत व्यापार मार्गाची पायाभरणी आहे.

(Photo Credit - OneIndia English)

करार कशासाठी? मुख्य उद्देश आणि वैशिष्ट्ये

फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या भारत भेटीदरम्यान हा करार संपन्न झाला. या भागीदारीचे मुख्य लक्ष खालील मुद्द्यांवर असेल.

डिजिटलायझेशन आणि स्मार्ट तंत्रज्ञान : बंदरांच्या कामकाजात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून पारदर्शकता आणि वेग वाढवणे.

सायबर सुरक्षा : सागरी व्यापारातील डेटा आणि कनेक्टिव्हिटी अधिक सुरक्षित करणे.

हरित सागरी कॉरिडॉर : मुंद्रा आणि मार्सेल फोस दरम्यान उत्सर्जन कमी करण्यासाठी आणि पर्यायी इंधनाचा वापर वाढवण्यासाठी प्रयत्न करणे.

लॉजिस्टिक्स समन्वय : दोन्ही खंडांमधील वस्तूंची वाहतूक अधिक सुलभ आणि स्वस्त करणे.

IMEC कॉरिडॉर: पूर्वेकडून पश्चिमेकडे जाणारा महामार्ग

2023च्या G20 शिखर परिषदेत घोषित झालेला IMEC कॉरिडॉर आता प्रत्यक्षात उतरताना दिसत आहे. या करारामुळे या मार्गाची दोन्ही टोके मजबूत झाली आहेत.

• क्षेत्र : प्रमुख बंदर : भूमिका
• पूर्वेकडील प्रवेशद्वार (भारत) : मुंद्रा आणि हझिरा पोर्ट (APSEZ) : भारताला पश्चिम आशियाशी जोडणारा मुख्य दुवा.
• पश्चिमेकडील प्रवेशद्वार (युरोप) : पोर्ट ऑफ मार्सेल फोस (फ्रान्स) : संपूर्ण युरोपियन बाजारपेठेत प्रवेश मिळवून देणारे केंद्र.

मार्सेल फोस बंदर वर्षाला सुमारे 70 ते 74 दशलक्ष टन कार्गो हाताळते, ज्यामुळे भारतीय वस्तूंना युरोपमध्ये एक विशाल बाजारपेठ उपलब्ध होणार आहे.

नेत्यांच्या प्रतिक्रिया : व्यापाराला मिळेल गती

अश्वनी गुप्ता (CEO, APSEZ) : "हा करार भारताच्या पायाभूत सुविधांना युरोपशी जोडणारा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. यामुळे केवळ वस्तूंचीच नव्हे, तर माहितीची देवाणघेवाणही वेगवान होईल आणि पुरवठा साखळी अधिक लवचिक बनेल."

हर्वे मार्टेल (CEO, मार्सेल फोस पोर्ट): "भारत आणि मार्सेल हे या कॉरिडॉरच्या दोन विरुद्ध टोकांवरील आधारस्तंभ आहेत. आशिया आणि युरोपमध्ये शाश्वत लॉजिस्टिक कनेक्शन निर्माण करण्याची आमची सामायिक जबाबदारी आहे."

भविष्यातील लक्ष्य: १ अब्ज टनांची क्षमता

अदानी समूह सध्या भारतात १५ बंदरे चालवत असून देशातील एकूण बंदरांच्या क्षमतेत त्यांचा २८ टक्के वाटा आहे. २०३० पर्यंत आपली कार्गो हाताळणी क्षमता १ अब्ज टनांपर्यंत नेण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे. अशा आंतरराष्ट्रीय करारांमुळे जागतिक सागरी व्यापारात भारताचे स्थान अधिक बळकट होणार आहे.

IMEC पोर्ट्स क्लबची स्थापना

या करारांतर्गत केवळ तांत्रिक सहकार्यच नाही, तर एक 'IMEC पोर्ट्स क्लब' स्थापन करण्याचीही योजना आहे. हा क्लब कॉरिडॉरवरील विविध बंदरांमध्ये धोरणात्मक चर्चा आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी एक व्यासपीठ म्हणून काम करेल.