अदानी ग्रीन टॉक्स २०२५: तंत्रज्ञान आणि सामाजिक प्रभावावर आधारित नवकल्पनांचे प्रदर्शन

अदानी समूहाने आज अदानी ग्रीन टॉक्स च्या चौथ्या आवृत्तीचे आयोजन केले. शाश्वत आणि सर्वसमावेशक भविष्य घडवणाऱ्या बदलकर्त्यांना (Changemakers), सामाजिक उद्योजकांना आणि नवोदितांना या मंचावर एकत्र आणण्यात आले. सामाजिक नवकल्पनांसाठी भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित मंचांपैकी एक असलेल्या या कार्यक्रमाचे उद्घाटन अदानी समूहाचे अध्यक्ष गौतम अदानी यांच्या प्रमुख भाषणाने झाले.

श्री. अदानी यांनी युवा उद्योजकांच्या भूमिकेवर जोर देत, या प्रयत्नाला भारताचा "दुसरा स्वातंत्र्यसंग्राम" असे संबोधले. हा संघर्ष परदेशी राजवटीपासून स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी नसून, तो तंत्रज्ञान आणि सामाजिक नवकल्पनांमध्ये स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी आहे. ज्यायोगे प्रत्येक समुदायाला प्रगती मिळेल, सामाजिक दरी कमी होईल आणि लोकशाहीचे मूळ अधिक मजबूत होईल.

आपल्या भाषणात, श्री. अदानी यांनी चार वर्षांपूर्वी सुरू झालेल्या ग्रीन टॉक्सने समाजाचा प्रवाह बदलण्याची क्षमता असलेल्या कल्पनांचे केंद्रस्थान कसे बनले आहे, यावर प्रकाश टाकला. त्यांनी मागील सहभागींच्या प्रवासाची आठवण करून दिली: जेनरोबोटिक्स (GenRobotics) ज्यांच्या रोबोट्सनी हजारो लोकांना मानवी मैला उचलण्याच्या (Manual Scavenging) हीन प्रथेपासून मुक्त केले; नॅव्हॉल्ट (Navalt), ज्यांनी फक्त चार पैसे प्रति प्रवासी प्रति किलोमीटर खर्चात चालणाऱ्या सौर-इलेक्ट्रिक फेरीद्वारे सागरी वाहतुकीचे अर्थकारण बदलले; आणि मरूत ड्रोन्स (Marut Drones), ज्यांच्या 'नमो ड्रोन दीदी' कार्यक्रमांतर्गत 'काशीच्या ड्रोन दीदीं'नी महिलांना आत्मविश्वास असलेल्या कृषी-उद्योजकांमध्ये रूपांतरित केले. या प्रत्येक यशोगाथेवरून हे सिद्ध होते की, धैर्याने पाठिंबा दिलेल्या दृष्टिकोनातून नशिबाचे गणितही बदलले जाऊ शकते, असे त्यांनी नमूद केले.

२०२५ च्या आवृत्तीत पाच अग्रगण्य उद्योजकांनी त्यांच्या जिद्द, नवकल्पना आणि सामाजिक हेतूच्या प्रवासाची माहिती दिली. यात अभिषेक छाजेड (Recyclex) यांनी हिरवेगार बांधकाम साहित्य वापरून बांधकामाचे कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यावर, अक्षिता सचदेवा आणि बॉनी डेव्ह (Trestle Labs) यांनी अंधांना सशक्त करणाऱ्या 'किबो' (Kibo) या सहाय्यक तंत्रज्ञान मंचाचा विस्तार करण्यावर, मनोज शंकर (Nemocare Wellness) यांनी परवडणाऱ्या नवजात आणि माता आरोग्य सेवा उपकरणांवर, जेनिल गांधी आणि मनन व्यास (Avinya Leather) यांनी वनस्पती-आधारित, क्रूरता-मुक्त शाकाहारी चामड्यावर (Vegan Leather) आणि सौम्या बालेंद्रन (Sea6 Energy) यांनी बायोफ्युएल, बायोप्लास्टिक्स आणि खतांसाठी समुद्रावर आधारित सीवीड फार्मिंग (शेवाळ शेती) विकसित करण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. हे सर्व मिळून भारतातील नवकल्पनेची विशालता आणि तातडीच्या जागतिक समस्यांचे निराकरण करण्याची तिची क्षमता दर्शवतात.

यावर्षी अदानी ग्रीन टॉक्स सोशल इम्पॅक्ट अवॉर्ड्स (Adani Green Talks Social Impact Awards) ची देखील सुरुवात झाली, जे शेकडो अर्जांमधून त्यांच्या परिवर्तनीय उपायांसाठी निवडले गेले आणि पहिल्या लोक कल्याण पुरस्काराचे उद्घाटन करण्यात आले. हा पुरस्कार डॉ. कृष्णा एल्ला, संस्थापक आणि कार्यकारी अध्यक्ष, भारत बायोटेक यांना प्रदान करण्यात आला. श्री. अदानी यांनी डॉ. एल्ला यांचा सन्मान केला, ज्यांनी कोवॅक्सिनसह (Covaxin) स्वदेशी लसींच्या माध्यमातून जागतिक सार्वजनिक आरोग्यासाठी दिलेल्या योगदानाबद्दल त्यांना ओळख मिळाली, या लसीने कोविड-१९ महामारीच्या काळात कोट्यवधी लोकांचे संरक्षण केले. हा पुरस्कार स्वीकारताना, डॉ. एल्ला यांनी आपले कार्य त्या असंख्य भारतीय शास्त्रज्ञांना आणि नवोदितांना समर्पित केले जे सामाजिक हेतूने विज्ञानाचा पाठपुरावा करतात. ग्रीन टॉक्ससारखे मंच पुढील पिढीला धैर्याने स्वप्न पाहण्यासाठी प्रेरणा देतात, असे त्यांनी नमूद केले.

राष्ट्रीय सर्वोत्कृष्ट अभिनेता पुरस्कार विजेते अभिनेता विक्रांत मॅसी, ज्यांचा '१२वी फेल' चित्रपट गाजला, त्यांनीही या कार्यक्रमास उपस्थिती लावली. श्री. अदानी यांनी मॅसीची कथा लवचिकपणा (resilience) आणि चिकाटीचे (perseverance) प्रतीक असल्याचे वर्णन केले, जे ग्रीन टॉक्सच्या मंचावर सन्मानित झालेल्या तरुण उद्योजकांप्रमाणे प्रत्येक अडथळा दूर करते.

भविष्यातील योजना

श्री. अदानी यांनी घोषणा केली की, NDTV सोबत भागीदारी करत, ग्रीन टॉक्स आता भारतातील टियर-२ आणि टियर-३ शहरांमध्ये बदलकर्त्यांचा शोध वाढवेल, कारण देशाच्या सर्वात अनपेक्षित भागातूनही बुद्धिमत्ता बाहेर पडते. ओडिशामधील किंवा लडाखमधील गावातील कल्पना साओ पावलो किंवा नैरोबीतील नवोदितांशी जोडल्या जाव्यात, अशी महत्वाकांक्षा त्यांनी व्यक्त केली. केवळ देवाणघेवाणीने नव्हे तर 'चांगलेपणासह वाढ' करणे आणि एक उज्ज्वल, अधिक शाश्वत जग मागे सोडण्याच्या सामायिक ध्येयाने जोडलेले एक जागतिक सहयोगाचे मंच ग्रीन टॉक्सच्या माध्यमातून तयार करण्याची त्यांची योजना आहे.

ग्रीन टॉक्स हे शक्यतांचे प्रतीक आहे - कठोर भूमीतून फुटणारे ते हिरवे कोंब जे स्वातंत्र्य आणि आशेचा नवा अध्याय जाहीर करतात, यावर श्री. अदानी यांनी भर दिला. असमानता, जडत्व आणि उदासीनतेपासून मुक्त असलेल्या समाजासाठी भारताच्या दुसऱ्या स्वातंत्र्यसंग्रामात धाडसाने स्वप्न पाहण्याचे आणि सहभागी होण्याचे हे एक निमंत्रण आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास लक्ष्यांकडे प्रगती वेगाने करण्यासाठी कल्पनांचे संगोपन करून, अदानी ग्रीन टॉक्स तरुण आकांक्षा, धोरणे आणि जागतिक समुदायांमध्ये सेतू म्हणून आपली भूमिका अधिक मजबूत करत आहे, ज्यामुळे दृष्टी प्रत्यक्षात उतरते आणि कल्पना कृतीत येतात.