लंडनमधील अदानी ग्रीन एनर्जी गॅलरीने दहा लाख पर्यटकांचे केले स्वागत

सायन्स म्युझियममधील अदानी ग्रीन एनर्जी गॅलरी (Adani Green Energy Gallery), एक पुरस्कार विजेती आणि विनामूल्य गॅलरी आहे, जी जग अधिक शाश्वत मार्गाने ऊर्जा कशी निर्माण करू शकते आणि वापरू शकते हे दर्शवते. मार्च २०२४ च्या उत्तरार्धात उघडल्यापासून या गॅलरीने एक दशलक्ष (दहा लाख) पर्यटकांचे स्वागत केले आहे.

आपल्या काळातील सर्वात मोठ्या आव्हानांपैकी एक - हवामान बदलाला मर्यादित करण्यासाठी आवश्यक असलेला जलद ऊर्जा संक्रमण (rapid energy transition) आणि डीकार्बोनायझेशन (decarbonisation) - यावर लक्ष केंद्रित करत, या गॅलरीत समकालीन आणि ऐतिहासिक वस्तूंचे आकर्षक प्रदर्शन, आकर्षक डिजिटल प्रदर्शने आणि खास मॉडेल आहेत. हे सर्व मिळून ऊर्जा प्रणालीचा भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्य मानवी कल्पनाशक्ती आणि नाविन्यामुळे कसे आकारले गेले आहे, हे दाखवतात. यूके आणि परदेशातील तंत्रज्ञान आणि प्रकल्पांवर प्रकाश टाकणारी ही गॅलरी - ऑर्केनीमधील हायड्रोजन पॉवरपासून ते भारतातील टेराकोटा एअर-कूलिंग दर्शनी भाग (façades) आणि मोरोक्कोमधील सौर शेतांपर्यंत - कुटुंबे आणि शालेय गट दोघांमध्येही लोकप्रिय आहे. उघडल्यापासून शैक्षणिक भेटीचा भाग म्हणून १०,००० हून अधिक विद्यार्थ्यांनी गॅलरी पाहिली आहे.

अदानी ग्रीन एनर्जीचे कार्यकारी संचालक सागर अदानी म्हणाले: "आम्हाला 'एनर्जी रिव्होल्यूशन: द अदानी ग्रीन एनर्जी गॅलरी'ने दहा लाख मनांना प्रेरित करताना आणि शाश्वतता आणि नवनिर्मितीबद्दल (sustainability and innovation) संवाद सुरू करताना पाहून सन्मान वाटतो. अदानी ग्रीन एनर्जीमध्ये, आमचा विश्वास आहे की शाश्वत भविष्य हे धाडसी नवनिर्मिती आणि सामूहिक कृतीमध्ये (collective action) मूळ आहे. हा टप्पा एका हरित उद्यानासाठी सामायिक बांधिलकीचे प्रतिबिंब आहे आणि अर्थपूर्ण बदल घडवून आणण्यात शिक्षणाची शक्ती दर्शवतो. सायन्स म्युझियम समूहाने हा महत्त्वाचा टप्पा गाठल्याबद्दल आम्ही त्यांचे अभिनंदन करतो आणि एका स्वच्छ, अधिक लवचिक जगासाठी उत्सुकता निर्माण करणाऱ्या आणि उपायांचे पालनपोषण करणाऱ्या गॅलरीला पाठिंबा दिल्याबद्दल आम्हाला अभिमान आहे."

सायन्स म्युझियम समूहाचे मुख्य कार्यकारी आणि संचालक सर इयान ब्लॅचफोर्ड म्हणाले: "या अद्भुत गॅलरीमध्ये दहा लाख पर्यटकांचे स्वागत करताना आम्हाला खूप आनंद झाला आहे, ज्यामुळे भेट देणाऱ्यांमध्ये उत्सुकता निर्माण होण्यास मदत झाली आहे आणि अधिक शाश्वत मार्गाने ऊर्जा निर्माण करणे आणि वापरणे या गरजेबद्दल चर्चा सुरू झाली आहे. हा प्रभावी टप्पा गाठणे हे गॅलरीच्या पुरस्कार विजेत्या डिझाइनची आणि प्रदर्शनातील उल्लेखनीय वस्तूंच्या मागील कथांची साक्ष आहे. गॅलरी शक्य करणाऱ्या अदानी ग्रीन एनर्जीच्या उदार प्रायोजकत्वाबद्दल (generous sponsorship) मी त्यांचा आभारी आहे."

'एनर्जी रिव्होल्यूशन: द अदानी ग्रीन एनर्जी गॅलरी' डिझायनर आणि डिझाइन स्टुडिओ अननोन वर्क्सने (Unknown Works) डिझाइन केली होती आणि नुकतेच तिला डिझाइन आणि इन्स्टॉलेशनच्या शाश्वत दृष्टिकोनासाठी आर्किटेक्ट्स जर्नलकडून रेट्रोफिट अँड रियूज अवॉर्ड (Retrofit and Reuse Award) मिळाला आहे. पुरस्कार विजेत्या डिझाइनचा भाग म्हणून, म्युझियमच्या पूर्वीच्या वस्तू ठेवण्याच्या जागेतील २०० हून अधिक अनावश्यक धातूच्या शेल्फ्सचा (metal shelves) गॅलरीतील वस्तू प्रदर्शित करण्यासाठी पुनर्वापर करण्यात आला. शक्य असेल तिथे अॅल्युमिनियमचा वापर केला गेला कारण ते सहजपणे पुनर्चक्रण (recycle) केले जाऊ शकते आणि गॅलरीला प्रकाश देण्यासाठी ऊर्जा-कार्यक्षम (energy-efficient) LEDs वापरले गेले. या कृतींमुळे गॅलरीच्या निर्मितीतील आणि सततच्या कार्यान्वयनातील कार्बन उत्सर्जन कमी होण्यास मदत झाली.

कल्पनाशक्तीच्या दृष्टिकोनातून, ही गॅलरी या शतकातील निर्णायक आव्हानाचे परीक्षण तीन विभागांमध्ये करते. फ्यूचर प्लॅनेट (Future Planet) मध्ये, अभ्यागत हवामान शास्त्रज्ञ आपल्या ग्रहाला समजून घेण्यासाठी गणित आणि जटिल संगणक-आधारित मॉडेल्स कसे वापरतात, आणि यूके मेट ऑफिससह विकसित केलेल्या संवादी प्रदर्शनाद्वारे (interactive exhibit) पुढे येऊ शकणाऱ्या हवामान भविष्याच्या श्रेणीबद्दल काय सांगतात, याचे परीक्षण करू शकतात. तसेच, समुद्रात, जमिनीवर, हवेत आणि अगदी अवकाशातून हवामानाचे निरीक्षण आणि मापन करण्यासाठी वापरलेली उपकरणे प्रदर्शित केली आहेत.

फ्यूचर एनर्जी (Future Energy) मध्ये, कमी कार्बन तंत्रज्ञान (low carbon technologies) जे आज ऊर्जा पुरवली आणि वापरली जात आहे याबद्दल पुन्हा विचार करत आहेत, ती जीवाश्म इंधनापासून दूर असलेल्या ऊर्जा संक्रमणाचे मोठे दृश्य प्रदान करणाऱ्या ऐतिहासिक कलाकृतींसोबत हायलाइट केली आहेत.

अवर फ्यूचर (Our Future) नवीन जगाकडे पाहतो, जिथे जगाच्या भविष्यातील ऊर्जेची गरज कशी पूर्ण होईल याबद्दल मुलांच्या सर्जनशील कल्पना तज्ञांच्या प्रतिसादांसोबत प्रदर्शित केल्या आहेत.

गॅलरीच्या मध्यभागी, विज्ञान आणि कला यांना एकत्र आणणारी, 'ओन्ली ब्रेथ' (Only Breath) नावाची एक कलाकृती आहे, जी एक गतीशील शिल्पकला (kinetic sculpture) आहे जी हलते आणि फुलते, पूर्ण उघडल्यावर सुमारे पाच मीटर व्यासापर्यंत पसरते.

'एनर्जी रिव्होल्यूशन: द अदानी ग्रीन एनर्जी गॅलरी'ला जगातील आघाडीच्या अक्षय ऊर्जा (renewable energy) कंपन्यांपैकी एक असलेल्या अदानी ग्रीन एनर्जीने उदारपणे पाठिंबा दिला आहे. ही विनामूल्य गॅलरी २४ मार्च २०२४ रोजी सायन्स म्युझियमच्या वेस्ट हॉलमधील लेव्हल २ वर उघडण्यात आली.