अदानी ग्रीन एनर्जीचा मोठा टप्पा; २० गिगावॉट क्षमता पार!

अदानी ग्रीन एनर्जी लिमिटेड (AGEL) ने २० गिगावॉट (GW) पेक्षा जास्त कार्यान्वित (operational) नूतनीकरणक्षम ऊर्जा क्षमतेचा टप्पा पार केला आहे. प्रामुख्याने ग्रीनफिल्ड प्रकल्पांच्या विकासाद्वारे हा टप्पा गाठणारी ती भारतातील पहिली नूतनीकरणक्षम ऊर्जा कंपनी ठरली आहे, अशी घोषणा कंपनीने मंगळवारी केली.

या यशामुळे, कंपनीच्या मते, अदानी ग्रीन एनर्जीचा कार्यान्वित पोर्टफोलिओ आता भारताच्या युटिलिटी-स्केल सौर ऊर्जा निर्मितीमध्ये जवळपास १४% आणि देशाच्या एकत्रित युटिलिटी-स्केल सौर आणि पवन ऊर्जा क्षमतेमध्ये सुमारे १२% वाटा उचलतो.

कंपनीने सांगितले की, ती सध्या दरवर्षी ५२ अब्ज युनिट्सपेक्षा जास्त स्वच्छ विजेची निर्मिती करते, जी भारताच्या एकूण वीज वापराच्या जवळपास ३% आहे. कंपनीच्या दाव्यानुसार, हे उत्पादन न्यूयॉर्क शहराला वर्षभर वीज पुरवण्यासाठी किंवा मुंबई आणि नवी दिल्ली या दोन्ही शहरांची एकत्रित वार्षिक विजेची मागणी पूर्ण करण्यासाठी पुरेशी आहे.

हा टप्पा अदानी ग्रीन एनर्जीने २०१६ मध्ये तामिळनाडूतील कामुथी येथे आपला पहिला नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रकल्प सुरू केल्यानंतर एका दशकाने गाठला आहे. आर्थिक वर्ष २०२६ (FY26) दरम्यान, कंपनीने ५,०५१ मेगावॉट (MW) नूतनीकरणक्षम ऊर्जा क्षमता जोडली, जी चीनबाहेरील कोणत्याही कंपनीने एका वर्षात केलेली सर्वाधिक नूतनीकरणक्षम क्षमता वाढ असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे.

या यशाबद्दल बोलताना अदानी ग्रीन एनर्जीचे कार्यकारी संचालक सागर अदानी म्हणाले की, हा टप्पा कंपनीची दीर्घकालीन रणनीती आणि अंमलबजावणीच्या क्षमतेचे प्रतिबिंब आहे. शिस्तबद्ध अंमलबजावणी आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोन काय साध्य करू शकतो, हे २० गिगावॉटचा टप्पा ओलांडून सिद्ध झाले आहे. आज अदानी ग्रीन एनर्जी, आमचा कार्यक्षम संघ आणि दीर्घकालीन भागीदार यांच्या सोबतीने मुंबई आणि नवी दिल्लीच्या एकत्रित वार्षिक विजेच्या गरजेइतकी नूतनीकरणक्षम वीज पुरवत आहे; ज्यामुळे देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेला बळकटी मिळत असून स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणाचा वेग वाढण्यास मदत होत आहे, असे त्यांनी सांगितले.

कंपनीच्या सध्याच्या कार्यान्वित नूतनीकरणक्षम पोर्टफोलिओमध्ये अंदाजे १४.२ गिगावॉट सौर ऊर्जा, २.७ गिगावॉट पवन ऊर्जा आणि ३.३ गिगावॉट पवन-सौर हायब्रिड (मिश्र) प्रकल्पांचा समावेश आहे. अदानी ग्रीन एनर्जीने ३.५५ गिगावॉट-अवर (GWh) क्षमतेची बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टीम (BESS) देखील सुरू केली आहे, ज्याचे वर्णन त्यांनी चीनबाहेरील जगातील सर्वात मोठे नेटवर्क म्हणून केले आहे.

कंपनीचे लक्ष्य २०३० पर्यंत ५० गिगावॉट नूतनीकरणक्षम ऊर्जा क्षमता गाठण्याचे आहे, ज्याचा एक भाग म्हणून आर्थिक वर्ष २०२७ (FY27) दरम्यान आणखी १० गिगावॉट-अवर बॅटरी स्टोरेज जोडण्याची आणि पुढील पाच वर्षांत आपला स्टोरेज पोर्टफोलिओ ५० गिगावॉट-अवरपर्यंत वाढवण्याची कंपनीची योजना आहे.

गुजरात मधील अदानी ग्रीन एनर्जीचा पथदर्शी 'खावडा नूतनीकरणक्षम ऊर्जा पार्क' (Khavda Renewable Energy Park) हा त्यांच्या विस्तार योजनांच्या केंद्रस्थानी आहे. कच्छ जिल्ह्यातील ५३८ चौरस किलोमीटरवर पसरलेला हा प्रकल्प ३० गिगावॉटच्या नियोजित क्षमतेसह जगातील सर्वात मोठा नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रकल्प बनण्याची अपेक्षा आहे. कंपनीने सांगितले की, त्यांनी या ठिकाणी आधीच ९.५ गिगावॉट सौर ऊर्जा क्षमता सुरू केली आहे, जी प्रकल्पाच्या एकूण नियोजित क्षमतेच्या ३०% पेक्षा जास्त आहे.

कंपनीच्या माहितीनुसार, अदानी ग्रीन एनर्जीचा २० गिगावॉटचा हा नूतनीकरणक्षम ऊर्जा पोर्टफोलिओ दरवर्षी ९ दशलक्षाहून (९० लाख) अधिक घरांना वीज देण्यास सक्षम आहे. त्याच वेळी, यामुळे दरवर्षी ३७ दशलक्ष टनांपेक्षा जास्त कार्बन उत्सर्जन रोखले जात आहे, जे रस्त्यांवरून सुमारे ८.१ दशलक्ष (८१ लाख) कार काढून टाकण्यासारखे आहे.

अदानी ग्रीन एनर्जी सध्या भारतातील १२ राज्यांमध्ये नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रकल्प चालवत असून, भारताच्या स्वच्छ ऊर्जा आणि कार्बनमुक्तीच्या (decarbonisation) उद्दिष्टांशी सुसंगत राहून २०३० पर्यंत ५० गिगावॉट कार्यान्वित नूतनीकरणक्षम ऊर्जा क्षमता गाठण्याचे लक्ष्य कंपनीने ठेवले आहे.