अदानी एनर्जीकडून मुंबईचा हरित ऊर्जा पुरवठा वाढवण्यासाठी १००० मेगावॅटच्या पॉवर लिंकचे लोकार्पण

अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेडने (AESL) १००० मेगावॅट क्षमतेची हाय-व्होल्टेज डायरेक्ट करंट (HVDC) ट्रान्समिशन लिंक कार्यान्वित केली आहे. मुंबईची वीज पायाभूत सुविधा अधिक बळकट करणे आणि मुंबई शहर तसेच मुंबई महानगर प्रदेशाला (MMR) होणारा स्वच्छ ऊर्जेचा पुरवठा वाढवणे, हा या प्रकल्पाचा मुख्य उद्देश आहे.

अदानी एनर्जी सोल्युशन्सची उपकंपनी असलेल्या अदानी इलेक्ट्रिसिटी मुंबई इन्फ्रास्ट्रक्चर लिमिटेडद्वारे (AEMIL) या प्रकल्पाची निर्मिती करण्यात आली असून, ही लिंक कुडूस ते आरे या भागांना जोडते. या प्रकल्पामध्ये ३० किलोमीटरची ओव्हरहेड ट्रान्समिशन लाईन आणि ५० किलोमीटरच्या भूमिगत कॉरिडॉरचा समावेश आहे, ज्याची रचना मुंबईसारख्या दाट लोकवस्तीच्या शहरी वातावरणात कार्यरत राहण्यासाठी करण्यात आली आहे.

कंपनीने दिलेल्या माहितीनुसार, या प्रकल्पामध्ये जगातील पहिल्या 'कॉम्पॅक्ट' एचव्हीडीसी (HVDC) सबस्टेशनचा समावेश आहे, जे विशेषतः जागेची कमतरता असलेल्या महानगरांसाठी डिझाइन केलेले आहे. ऑक्टोबर २०२० मध्ये मुंबईत झालेल्या मोठ्या वीज खंडिततेच्या (ब्लॅकआउट) घटनेनंतर या ट्रान्समिशन लिंकची संकल्पना मांडण्यात आली होती, कारण त्या घटनेमुळे शहराच्या वीज यंत्रणेतील त्रुटी समोर आल्या होत्या. अतिरिक्त १००० मेगावॅट क्षमतेमुळे ग्रीडची विश्वासार्हता वाढेल, वीज जाण्याचा धोका कमी होईल आणि शहरातील स्थानिक वीज निर्मितीवरील अवलंबित्व कमी होईल अशी अपेक्षा आहे. या एचव्हीडीसी लिंकमुळे मुंबईला शहराबाहेरील इतर क्षेत्रांतून, विशेषतः इतर प्रदेशांत निर्माण होणारी नूतनीकरणक्षम ऊर्जा मोठ्या प्रमाणात मिळवता येईल.

मुंबई महानगर प्रदेशात विजेची मागणी सातत्याने वाढत असताना, हा प्रकल्प सध्याच्या पायाभूत सुविधांवरील ताण कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. या प्रकल्पात 'व्होल्टेज सोर्स कन्व्हर्टर' (VSC) आधारित एचव्हीडीसी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे, ज्यामुळे वीज प्रवाहावर अधिक वेगाने आणि अचूकपणे नियंत्रण ठेवता येते, व्होल्टेजमध्ये स्थिरता येते आणि ग्रीडची विश्वासार्हता सुधारते. तसेच, यामध्ये 'ब्लॅक-स्टार्ट' क्षमता देखील आहे, ज्यामुळे मोठ्या वीज खंडिततेच्या काळात बाह्य स्रोतांवर अवलंबून न राहता पुन्हा वीजपुरवठा सुरू करणे शक्य होईल.

अदानी एनर्जी सोल्युशन्स लिमिटेडचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी कंदर्प पटेल म्हणाले की, या ट्रान्समिशन लाईनच्या कार्यान्वयनामुळे मुंबईला एक आधुनिक पॉवर कॉरिडॉर मिळाला आहे, जो ग्रीडची स्थिरता आणि ऊर्जा सुरक्षा मजबूत करत मोठ्या प्रमाणावर अक्षय ऊर्जा एकत्रित करण्यास सक्षम आहे. कुडूस-आरे लिंक ही जागतिक स्तरावर शहरी भागातील सर्वात मोठ्या एचव्हीडीसी इनफीड्सपैकी एक असून, मुंबईला अधिक स्वच्छ आणि लवचिक ऊर्जा प्रणालीकडे नेण्यात ती महत्त्वाची भूमिका बजावेल अशी अपेक्षा आहे.