शिवाजी कर्डिले यांचे हृदयविकाराचा झटक्याने निधन! का अन् कधी येतो हार्ट अ‍ॅटॅक? वाचा लक्षणं आणि कारणं

Shivaji Kardile Heart Attack Top 5 Causes : राहुरीचे माजी आमदार आणि महाराष्ट्राचे एक प्रमुख नेते शिवाजी कर्डिले यांचे आज सकाळी हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. काल सकाळीच ते प्रसिद्ध कथावाचक पंडित प्रदीप मिश्रा यांच्या भेटीसाठी डॉ. राधाकृष्ण विखे पाटील यांच्या निवासस्थानी आले होते. भेटीनंतर दुसऱ्याच दिवशी त्यांच्या निधनाची बातमी समोर आली. त्यांचे निधन हृदयविकाराच्या झटक्याने झाल्याने या गंभीर आरोग्य समस्येचे गांभीर्य पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.

वाढत्या ताणतणावाच्या जीवनात, हृदयविकाराचा धोका वाढला आहे. हृदयविकाराचा झटका येण्याची प्रमुख कारणे, त्याची लक्षणे आणि यावर वेळीच करता येणारे उपाय जाणून घेणे आवश्यक आहे.

हृदयविकाराच्या झटक्याची प्रमुख ५ कारणे (Major Causes of Heart Attack)

हृदयविकाराचा झटका प्रामुख्याने हृदयाच्या स्नायूंना रक्तपुरवठा करणाऱ्या धमन्यांमध्ये (Coronary Arteries) अडथळा निर्माण झाल्यामुळे येतो. यामागील मूळ पाच प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत.

उच्च रक्तदाब (High Blood Pressure/Hypertension):

सतत उच्च रक्तदाबामुळे धमन्यांच्या भिंतींवर अतिरिक्त ताण येतो, ज्यामुळे त्या कडक होतात आणि त्यांच्यात हानी पोहोचते. कालांतराने यामुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये अडथळे निर्माण होतात.

उच्च कोलेस्टेरॉल (High Cholesterol):

रक्तातील 'एलडीएल' (LDL - खराब कोलेस्टेरॉल) चे प्रमाण वाढल्यास ते धमन्यांच्या आतील बाजूस जमा होते. यामुळे 'प्लॅक' (Plaque) तयार होतो, ज्यामुळे रक्तप्रवाहाचा मार्ग अरुंद होतो.

मधुमेह (Diabetes):

अनियंत्रित मधुमेहामुळे रक्तातील साखर वाढते, ज्यामुळे रक्तवाहिन्यांचे नुकसान होते आणि ते हृदयविकाराच्या धोक्याला आमंत्रण देते.

धूम्रपान (Smoking) आणि तंबाखूचे सेवन:

धूम्रपानातील विषारी घटक रक्तवाहिन्या अरुंद करतात आणि रक्ताची गुठळी (Clotting) होण्याची शक्यता वाढवतात. हे हृदयविकाराच्या झटक्याचे सर्वात मोठे टाळता येणारे कारण आहे.

बैठी जीवनशैली आणि स्थूलता (Sedentary Lifestyle & Obesity):

व्यायामाचा अभाव, सतत बसून राहणे आणि वाढलेले वजन (विशेषतः पोटावरील चरबी) हे उच्च रक्तदाब, मधुमेह आणि उच्च कोलेस्टेरॉलला कारणीभूत ठरते, जे थेट हृदयविकाराच्या झटक्याशी जोडलेले आहेत.

हृदयविकाराच्या झटक्याची प्रमुख लक्षणे (Symptoms)

हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी किंवा येताना खालील लक्षणे दिसू शकतात.

छातीत वेदना : छातीच्या मध्यभागी किंवा डाव्या बाजूला तीव्र दाब किंवा जडपणा जाणवणे.

शरीराच्या इतर भागात वेदना: खांद्यामध्ये, हातांमध्ये (विशेषत: डाव्या), जबड्यामध्ये, दात किंवा पाठीमध्ये वेदना पसरणे.

श्वास घेण्यास त्रास (Shortness of Breath): अचानक धाप लागणे किंवा श्वास अपुरा पडल्यासारखे वाटणे.

अस्वस्थता आणि घाम: थंड घाम फुटणे, मळमळ होणे किंवा उलट्या होणे.

चक्कर येणे: अचानक अशक्तपणा जाणवणे किंवा गरगरल्यासारखे वाटणे.

हृदयविकाराच्या झटक्यावर प्रतिबंधात्मक उपाय (Preventive Measures)

आहार नियंत्रण: तेलकट, तूपकट आणि प्रक्रिया केलेले (Processed) पदार्थ टाळा. आहारात फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य आणि कमी चरबीयुक्त पदार्थांचा समावेश करा.

नियमित व्यायाम: दररोज किमान ३० ते ४५ मिनिटे मध्यम स्वरूपाचा व्यायाम (उदा. चालणे, धावणे) करा.

धूम्रपान आणि मद्यपान सोडा: धूम्रपान आणि तंबाखूचे सेवन पूर्णपणे बंद करा.

ताण नियंत्रण (Stress Management): योगा, ध्यान आणि पुरेशी झोप घेऊन मानसिक ताण नियंत्रित ठेवा.

नियमित तपासणी: रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि मधुमेह यांचे नियंत्रण ठेवा. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वेळोवेळी आरोग्य तपासणी करा.

हृदयविकाराचा झटका ही एक वैद्यकीय आपत्कालीन स्थिती आहे. त्यामुळे वरीलपैकी कोणतीही लक्षणे दिसल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घेणे आवश्यक आहे.