अकाली केस पांढरे होतायेत? सावधान! शरीरातील 'या' व्हिटॅमिनची कमतरता असू शकते सर्वात मोठे कारण!

Premature grey hair causes : आजकाल केस पांढरे होणे ही केवळ वृद्धापकाळाची खूण राहिलेली नाही. अगदी शाळा-कॉलेजमध्ये जाणाऱ्या मुलांमध्ये आणि किशोरवयीन मुलांमध्येही केस पांढरे होण्याचे प्रमाण चिंताजनक रीतीने वाढले आहे.

अनेकदा आपण याकडे अनुवांशिक समस्या किंवा प्रदूषण म्हणून दुर्लक्ष करतो, पण याचे मुख्य कारण तुमच्या आहार आणि पोषणात दडलेले असू शकते.

केस पांढरे होण्यामागील विज्ञान : मेलेनिन आणि व्हिटॅमिन बी१२

आपल्या केसांचा नैसर्गिक काळा रंग 'मेलेनिन' नावाच्या रंगद्रव्यावर अवलंबून असतो. जोपर्यंत शरीरात मेलेनिनचे उत्पादन व्यवस्थित होते, तोपर्यंत केस काळे राहतात. मात्र, संशोधनानुसार असे समोर आले आहे की, व्हिटॅमिन बी१२ (Vitamin B12) च्या कमतरतेमुळे मेलेनिन उत्पादनावर थेट परिणाम होतो.

व्हिटॅमिन बी-१२ हे केवळ लाल रक्तपेशी आणि मज्जासंस्थेसाठीच नाही, तर केसांच्या आरोग्यासाठीही अत्यंत आवश्यक आहे. जेव्हा शरीरात या जीवनसत्त्वाची कमतरता निर्माण होते, तेव्हा केसांच्या मुळांना पुरेसे पोषण मिळत नाही आणि केस अकाली पांढरे होऊ लागतात.

इतर महत्त्वाची कारणे

केवळ जीवनसत्त्वांची कमतरता नाही, तर आपली बदलती जीवनशैलीही याला कारणीभूत आहे.

अति ताणतणाव : मानसिक तणावामुळे शरीरातील पेशींवर परिणाम होतो, ज्यामुळे केस पांढरे होतात.

झोपेची कमतरता : अपुऱ्या झोपेमुळे शरीरातील हार्मोन्सचे संतुलन बिघडते.

चुकीचा आहार : जंक फूड आणि प्रक्रिया केलेल्या पदार्थांच्या अतिसेवनामुळे केसांना आवश्यक प्रथिने मिळत नाहीत.

व्हिटॅमिन बी-१२ ची कमतरता कशी भरून काढाल?

जर तुम्हाला केस पांढरे होण्याची लक्षणे दिसत असतील, तर सर्वात आधी डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन रक्त तपासणी करून घ्यावी. आहारात खालील बदलांद्वारे तुम्ही बी१२ ची पातळी वाढवू शकता:

दुग्धजन्य पदार्थ : दूध, दही आणि पनीर हे बी१२ चे उत्तम स्रोत आहेत.

अंडी आणि मासे : मांसाहार करणाऱ्यांसाठी अंडी, मासे आणि मांस यातून भरपूर प्रमाणात बी१२ मिळते.

मशरूम : शाकाहारी लोकांसाठी मशरूम हा एक चांगला पर्याय आहे.

पूरक आहार : डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार बी१२ च्या गोळ्या किंवा सप्लिमेंट्स सुरू करा.

पांढरे केस लपवण्यासाठी आणि रोखण्यासाठी नैसर्गिक उपाय

केसांना रासायनिक डाय लावल्याने ते अधिक कोरडे आणि कमकुवत होतात. त्याऐवजी खालील नैसर्गिक मार्गांचा अवलंब करा:

मेंदी : केसांना नैसर्गिक रंग देण्यासाठी आणि कंडिशनिंगसाठी मेंदी उत्तम आहे.

हर्बल पेस्ट : आवळा, रिठा आणि शिकाकाई यांचा वापर केल्याने केसांचा नैसर्गिक रंग टिकून राहतो.

जीवनशैलीत बदल : दिवसातून किमान ७-८ ग्लास पाणी प्या, वेळेवर झोपा आणि योगासने करून तणाव कमी करा.