आयटम साँग, प्रौढ संगीत मुलांना लवकर मॅच्यूअर करतात का, भावनांनाही हानी पोहचवतात का? वाचा

हल्ली आयटम साँग, प्रौढ संगीताचा बोलबाला आपल्याला पाहायला मिळतो अगदी लहान मुलंही अशा गीतांवर थिरकतात. पण हे थिरकणे आणि अशी आयटम साँग्ज किंवा प्रोढ सामग्री मुलांच्या बालमनावर परिणामकारक ठरु शकते आणि त्यातून मुलांची भावनिकता, संवेदनशीलता आणि नैतिकतेवर अनिष्ट परिणाम होऊ शकतो, धोक्याची बाब म्हणजे मुलं लवकर मॅच्यूअर होण्याची शक्यता असते असे तज्ज्ञ सांगतात.

मुलं वयापेक्षाही मोठे होणे म्हणजे त्यांच्या बालवयातील आनंदाला मुकतात आणि ज्या वयात ज्या गोष्टी करायच्या असतात त्यालाही ते मुकतात असे काही तज्ज्ञ सांगतात.

मुलांच्या वयाच्या मानावे योग्य नसलेले नृत्य किंवा गाणे गाण्यात आजकाल पालकांना कोणतीही वाईट गोष्ट अथवा हानी दिसत नाही. अनेकदा, घरामध्ये किंवा पार्ट्यांमध्ये अशी गाणी वाजतात आणि लहान मुलं त्यावर नृत्य करतात पण यातून लहान मुलांवर होणाऱ्या संभाव्य परिणामाचा पालक करतातच असे नाही तर याकडे बहुदा साफ दुर्लक्ष करतात.

योग्य अयोग्याची सीमारेषा होतेय अस्पष्ट

यामुळे मुलाच्या योग्यतेच्या आकलनावर खोलवर परिणाम करू शकते आणि त्यांच्या वयासाठी काय योग्य आहे आणि काय नाही यामधील सीमारेषा अस्पष्ट करू शकते. "काही संगीत आणि गाणी मुलांसाठी अयोग्य असू शकतात, विशेषत: त्यामध्ये हिंसा, ड्रग्ज, अश्लीलता, संस्काराला तडे जाणाऱ्या गोष्टींचा यामध्ये समावेश होतो. कारण मुलांना या गाण्याचा मतितार्थ समजत नाही आणि त्यात असलेला बिभत्स नाच मुलांच्या व्यक्तिमत्वावर वाईट परिणाम करु शकतो. खासकरुन ही सवय जर लागली तर मुलं त्या गाण्याचे नेहमी अनुकरण करू शकतात."

तज्ज्ञ सांगतात की, नृत्य किंवा अशी गाणी ज्यातून फार काही चांगले घेण्यासारखे नाही या गोष्टी त्यांना पूर्णपणे समजत नाहीत पण मुलं या गोष्टी रोज करत असतील तर ही कृती त्यांच्यासाठी सहज आणि सामान्य वाटायला लागते. त्यामुळे त्यातून विकासाच्या टप्प्यावर परिणाम होऊ शकतो.

भावनिक आरोग्यावर हानी?

लहान मुले नृत्य करताना अश्लील हावभाव करताना आणि दाखवताना पाहून सुरुवातीला ते प्रौढांना (पालकांना) गोंडस वाटते पण यात गोंडस असे काहीही नाही. हे लहान वयातच मुलाच्या भावनिक आरोग्याला हानी पोहोचवते, हे मुलाच्या लक्षात येत नाही. पण मुलांना त्यांची स्वप्ने जगण्याचा प्रयत्न करायला हवा.

बालमानसशास्त्राचे अभ्यासक सांगतात की,मुले अत्यंत प्रभावशाली असतात आणि आयटम साँग किंवा प्रोढ थीम असलेले संगीत त्यांच्या जगाबद्दलच्या धारणावर नकारात्मक प्रभाव टाकू शकतात.

काय होते या गीतांमुळे..?

• अशा गाण्यांच्या प्रदर्शनामुळे त्यांची नैतिकतेची सीमारेषा समजत नाही.
• संवेदनशीलता कमी होऊ शकते. भावनिकदृष्ट्या सुसज्ज नसलेल्या वर्तनांना प्रोत्साहन देऊ शकतात.
• नैतिक विकासावर परिणाम होऊ शकतो. वास्तव आणि काल्पनिक यातील फरक करण्याच्या त्यांच्या क्षमतेला आव्हान मिळु शकते.

अनुचित हावभावांना मिळते चालना

अनेकदा, प्रौढ लोक ट्रेंडी चार्टबस्टर वाजवतात, कधीकधी स्पीकरवर अश्लील शब्दांसह 'आयटम सॉन्ग' देखील वाजवतात जेणेकरून त्यांचा लहान मुलगा फक्त बीट्सवर एक पाय हलवत असेल. हे, नकळत, मुलाला अयोग्य शब्द, भाषा आणि हावभावांना चालना मिळते. मुलांमध्ये सर्जनशीलता वृ्द्धींगत करणे आणि व्यक्त करणे महत्त्वाचे आहेच पण अशी आयटम साँग आणि थीमबद्दल मार्गदर्शन करणे आवश्यक आहे.

मुलाच्या मानसशास्त्रावर धक्कादायक प्रभाव

मुलावर संगीतातील अयोग्य सामग्रीचा प्रभाव त्यांच्या विकासाच्या टप्प्यावर, व्यक्तिमत्त्वावर, कौटुंबिक वातावरणावर आणि प्रदर्शनाची वारंवारता किंवा तीव्रता यावर अवलंबून बदलू शकतो. तज्ज्ञ सांगतात मुलांच्या मानसिक आरोग्यावरील परिणामांमध्ये लक्ष आणि एकाग्रता कमी होणे, वाढलेला ताण, अवास्तव सामाजिक नियमांचे पालन करण्याचा दबाव आणि भावनिक अस्थिरता हे परिणाम होऊ शकतात. नातेसंबंध, लैंगिकता किंवा नैतिकता याबद्दल गोंधळ होतो.

मुलं वयाच्या आधी मोठी होतात..

तज्ज्ञांच्या मते प्रौढ सामग्रीच्या प्रदर्शनामुळे निष्पापपणा कमी होण्यास गती मिळू शकते आणि मुले सामान्यत: पौगंडावस्थेतील किंवा प्रौढांसाठी राखीव असलेली वागणूक आणि वृत्ती अंगीकारण्यास प्रवृत्त करतात. म्हणजेच वयापेक्षा मोठी होतात. हे 'अकाली प्रौढत्व' त्यांच्या सामाजिक आणि भावनिक विकासावर दबाव आणू शकते, ज्यामुळे त्यांना वयानुसार आनंद घेण्याची शक्यता कमी होते आणि तणाव किंवा वर्तणुकीशी संबंधित समस्या अधिक वाढतात.

काय करायला हवे..

• मुलांना अयोग्य संगीतापासून दूर ठेवणे
• सोशल मीडियाबद्दल व्यवस्थापन करण्यासाठी पालकांचे नियंत्रण ठेवणे
• काही पालक कॅज्यूअलपणे ही गोष्ट घेतात त्यांनी याकडे गंभीरतेने लक्ष द्यावे.
• अशा सामग्रीबद्दल जागरूकता नसल्यामुळे दीर्घकालीन मानसिक परिणामांना कमी लेखले जाते तसे करु नये जागरुक व्हायला हवे.