हाय ब्लड प्रेशरमुळे हृदयासंबंंधी होतात 'हे' 7 गंभीर आजार; वेळीच सावध होऊन घ्या काळजी!

High Blood Pressure Heart Disease : उच्च रक्तदाब याला वैद्यकीय भाषेत हृदयाचा 'मूक हत्यारा' म्हणजेच सायलंट किलर असे मानले जाते. कोणतीही मोठी लक्षणे न दाखवता तो हळूहळू आपल्या रक्तवाहिन्या आणि हृदयाच्या स्नायूंना गंभीर नुकसान पोहोचवतो.

उच्च रक्तदाबामुळे हृदयाला नेहमीपेक्षा अधिक काम करावे लागते. जर वेळेवर याकडे लक्ष दिले नाही आणि उपचार केले नाहीत, तर यामुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा हृदय निकामी होण्यासारख्या अनेक जीवघेण्या समस्या उद्भवू शकतात.

उच्च रक्तदाबामुळे हृदयाशी संबंधित खालील 7 गंभीर आजार होऊ शकतात, ज्याकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. चला तर याविषयी जाणून घेऊया..!

१. कोरोनरी धमनी रोग

सतत वाढलेला रक्तदाब हा हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या धमन्यांच्या (Arteries) भिंती जाड आणि कडक करतो. या कडक झालेल्या धमन्यांमध्ये चरबी आणि कोलेस्टेरॉलचे संचय होऊन 'प्लाक्स' तयार होतात. या प्लाक्समुळे रक्तप्रवाह कमी होतो, ज्यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना पुरेसा ऑक्सिजन आणि पोषण मिळत नाही.

लक्षणे : छातीत वेदना, श्वास लागणे आणि खूप थकवा येणे.

उपाय : रक्तदाब लवकर आणि प्रभावीपणे नियंत्रित ठेवल्यास हा गंभीर आजार टाळता येतो.

२. एनजाइना

जेव्हा हृदयाच्या धमन्या इतक्या अरुंद होतात की हृदयाला गरजेनुसार पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही, तेव्हा छातीत वेदना किंवा जळजळ होते, याला एनजाइना म्हणतात. उच्च रक्तदाबामुळे हृदयाला अधिक ऑक्सिजनची आवश्यकता असते, पण अरुंद धमन्यामुळे पुरवठा कमी होतो.

लक्षणे : छातीत दाब जाणवणे, वेदना किंवा जळजळ.

धोक्याची सूचना : विश्रांती घेतल्यानंतरही वेदना कायम राहिल्यास, तुम्ही ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

३. हृदयविकाराचा झटका

उच्च रक्तदाबामुळे धमन्यांमध्ये तयार झालेले प्लाक्स अचानक फुटू शकतात. यामुळे त्या ठिकाणी रक्ताच्या गुठळ्या (Blood Clots) तयार होतात, ज्यामुळे रक्तप्रवाहात पूर्णपणे अडथळा निर्माण होतो. यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना ऑक्सिजन मिळणे थांबते आणि काही मिनिटांतच हृदयविकाराचा गंभीर झटका येऊ शकतो.

४. डाव्या वेंट्रिक्युलर हायपरट्रॉफी

जेव्हा हृदयाला रक्त पंप करण्यासाठी सतत जास्त जोर लावावा लागतो (उच्च रक्तदाबामुळे), तेव्हा हृदयाची मुख्य पंपिंग चेंबर असलेली डावी बाजू जाड आणि कडक होते. या स्थितीला LVH म्हणतात.

सुरुवातीला कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत, परंतु हळूहळू थकवा, श्वास लागणे आणि सूज येणे यासारख्या समस्या सुरू होतात. जर ही स्थिती अनियंत्रित राहिली, तर ती 'हृदय निकामी' (Heart Failure) होण्यास कारणीभूत ठरते.

५. हृदय निकामी होणे

उच्च रक्तदाबामुळे हृदयाच्या स्नायूंच्या भिंती कडक होतात. यामुळे हृदय सामान्यपणे पंपिंग करत असले तरी, ते योग्यरित्या रक्त भरू शकत नाही.

रक्त भरण्याची क्षमता कमी झाल्याने शरीराच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी पुरेसे रक्त पुढे ढकलले जात नाही. या स्थितीला HFpEF असेही म्हणतात.

६. अनियमित हृदयाचे ठोके

दीर्घकाळ टिकलेला उच्च रक्तदाब हृदयाच्या संरचनेला आणि त्याच्या विद्युत प्रणालीला (Electrical System) नुकसान पोहोचवतो. यामुळे हृदयाचे ठोके अनियमित आणि जलद होतात, याला 'अ‍ॅट्रियल फायब्रिलेशन' (Atrial Fibrillation - AFib) म्हणतात.

लक्षणे - जलद हृदयाचे ठोके, चक्कर येणे किंवा खूप थकवा जाणवणे.

गंभीर धोका : AFib मुळे स्ट्रोक (Stoke) येण्याचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो.

७. मायक्रोव्हस्क्युलर एंजाइम

या स्थितीमध्ये, उच्च रक्तदाब हृदयातील लहान रक्तपेशींवर परिणाम करतो. उच्च रक्तदाबामुळे या लहान पेशी कडक होतात आणि व्यवस्थित पसरू शकत नाहीत, ज्यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना रक्तपुरवठा कमी होतो व ऑक्सिजनची कमतरता निर्माण होते.

लक्षणे - छातीत दुखणे आणि थकवा.

(अस्वीकरण : सदर माहिती ही इंटरनेटवरील विविध स्त्रोतावरुन घेतलेली आहे, त्यामुळे कोणताही वैद्यकीय सल्ला तज्ज्ञांकडून घ्यावा)