घराची चावी, चष्मा की अन्य वस्तू... वारंवार विसरता? मग सावधान, 'या' गंभीर आजाराने ग्रासलेच समजा!

Health Tips News : तुम्ही नुकतेच ऑफिसमध्ये पोहोचलात आणि लक्षात आले की तुम्ही घरात महत्त्वाची फाईल विसरला आहात, किंवा तुम्ही सतत तुमचा चष्मा, मोबाईल फोन किंवा अगदी घराच्या चाव्या शोधत आहात? लहान-मोठ्या गोष्टी वारंवार विसरण्याची ही सवय तुमच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनली आहे का?

जर ही विसरभोळेपणाची समस्या अधूनमधून उद्भवली, तर ती सामान्य गोष्ट आहे. कदाचित अपुरा ताण किंवा झोपेची कमतरता यासाठी कारणीभूत असू शकते.

मात्र, जर ही समस्या तुमच्या कामावर, वेळेवर आणि एकूणच आयुष्यावर वारंवार नकारात्मक परिणाम करत असेल, तर तुम्हाला त्वरित सावध होण्याची गरज आहे. कारण, ही सवय नसून एका गंभीर न्यूरोडेव्हलपमेंटल डिसऑर्डरचे (Neurodevelopmental Disorder) लक्षण असू शकते, ज्याला वैद्यकीय भाषेत एडीएचडी (ADHD - Attention Deficit Hyperactivity Disorder) म्हणतात. चला तर या आजाराविषयी जाणून घेऊया. याची नेमकी लक्षणे काय असतात, अन् त्याचा मानवी शरीरावर नेमका परिणाम काय होतोय.

'एडीएचडी' म्हणजे नेमके काय?

विस्मरण किंवा स्मृतीभ्रंश प्रत्येकाला कधी ना कधी होतो. पण जर विसरण्याची ही क्रिया तुमच्या 'स्वभावाचा' भाग बनली असेल तर ते गंभीर आहे.

हेल्पगाइड (HelpGuide) च्या अहवालानुसार, एडीएचडीने त्रस्त असलेल्या लोकांना माहिती योग्य वेळी समजून घेण्यात, साठवण्यात आणि ती आठवण्यात मोठी अडचण येते.

सोप्या भाषेत सांगायचे तर, योग्य वेळी योग्य माहिती आठवण्याची आणि मेंदूतून बाहेर काढण्याची क्षमता या विकारात बिघडते. तुमच्या जीवनातील 'या' पद्धती एडीएचडी दर्शवतात.

दैनंदिन वस्तू, जसे की चाव्या, वॉलेट किंवा फोन वारंवार हरवणे.

वेळेवर औषध घेणे किंवा नियोजित भेटी (Appointment) लक्षात न ठेवणे.

महत्त्वाची कामे अपूर्ण ठेवणे किंवा ती करायला विसरणे.

संभाषण किंवा बैठकांदरम्यान सतत विचलित होणे.

ही समस्या का उद्भवते?

तज्ञांच्या मते, एडीएचडी हा एक न्यूरोडेव्हलपमेंटल डिसऑर्डर आहे. याचा अर्थ, हा विकार मेंदूच्या विकासाशी संबंधित आहे, ज्यामुळे मेंदूचे कार्यकारी कार्य योग्यरित्या काम करू शकत नाही.

यावर झालेल्या अनेक अभ्यासांपैकी 'फोरब्रेन' नावाच्या एका अभ्यासात असे दिसून आले आहे की,

एडीएचडीमुळे मेंदूच्या वेळेवर माहिती लक्षात ठेवण्याच्या आणि ती पुन्हा प्राप्त करण्याच्या क्षमतेवर थेट परिणाम होतो. त्यामुळे, व्यक्तींना लहान-लहान आणि साध्या गोष्टीसुद्धा आठवत नाहीत किंवा त्या वेळेवर आठवत नाहीत.

'तुम्ही ADHD ग्रस्त आहात' हे कधी ठरवावे?

विस्मरण ही जेव्हा अधूनमधून होणारी घटना न राहता, तुमच्या दैनंदिन दिनचर्येचा अविभाज्य भाग बनते, तेव्हा ती चिंतेची बाब आहे.

तुम्ही एडीएचडीने प्रभावित आहात की नाही, हे खालील समस्यांवरून ठरवता येऊ शकते:

वारंवार विसरणे

केवळ घरातच नव्हे, तर घराबाहेरही तुम्हाला गोष्टी विसरण्याचा त्रास होत आहे.

एकाग्रतेचा अभाव

एकाच कामावर लक्ष केंद्रित करणे अत्यंत कठीण जात आहे.

वेळ व्यवस्थापन

वेळेचे नियोजन करण्यात आणि वेळेवर काम पूर्ण करण्यात सतत अपयश येत आहे.

मूड स्विंग्ज

तुम्हाला अचानक आणि तीव्र मूड स्विंग्जचा अनुभव येत आहे.

(अस्वीकरण - वरील माहिती इंटरनेटवरील स्त्रोतावरुन घेतलेली आहे, त्यामुळे कोणताही आरोग्यविषयक सल्ला डॉक्टरांकडून घ्यावा, यातील माहितीचा वनइंडिया मराठी कोणताही दावा करत नाही)