लिव्हर ट्यूमरचा सामना करतेय दीपिका कक्कर; 'या' आजाराचे काय आहेत कारणं अन् कशी असतात लक्षणे?

Dipika Kakar Diagnosed With Liver Tumor : टेलिव्हिजन विश्वातील लोकप्रिय जोडी म्हणून दीपिका कक्कर आणि शोएब इब्राहिम यांना ओळखले जाते. परंतु, हे जोडपे सद्या कठीण काळातून जात आहे. दोघेही सोशल मीडियावर खूप सक्रिय आहेत आणि त्यांच्या आयुष्यातील प्रत्येक गोष्ट ते चाहत्यांसोबत शेअर करतात. अलिकडेच शोएबने एका ब्लॉगद्वारे माहिती दिली की, दीपिकाच्या यकृताच्या डाव्या भागात टेनिस बॉलच्या आकाराचा ट्यूमर आढळला आहे.

काय म्हणाला शोएब इब्राहीम?

शोएबने सांगितले की, दीपिका बऱ्याच दिवसांपासून पोटदुखीचा त्रास सहन करत होती. सुरुवातीला त्यांना वाटले की ते साधे आम्लपित्त आहे, म्हणून त्याने स्वतःहून घरगुती उपचार आणि औषधे वापरून पाहिली. जेव्हा दीपिकाला आराम मिळाला नाही तेव्हा त्याने त्याच्या फॅमिली डॉक्टरशी संपर्क साधला. डॉक्टरांनी काही अँटीबायोटिक्स दिली आणि रक्त तपासणीचा सल्ला दिला.

दीपिकाने 5 मे पर्यंत अँटीबायोटिक्स घेतल्याने थोडा आराम मिळाला, पण नंतर अचानक पुन्हा पोटात तीव्र वेदना सुरू झाल्या. त्यानंतर डॉक्टरांनी सीटी स्कॅन करण्यास सांगितले आणि प्राथमिक तपासणीत असे दिसून आले की, ट्यूमर आढळला. सदर ट्यूमर हा कर्करोगाचा नव्हता, परंतु स्थिती अद्यापही गंभीर आहे त्यावर त्वरित शस्त्रक्रिया आवश्यक आहे. दरम्यान, यकृतामध्ये ट्यूमर कधी तयार होतो आणि तो किती धोकादायक आहे ते जाणून घेऊया? त्याची लक्षणे काय असतात, त्यावर उपाययोजना कशा केल्या जातात?

यकृताचा ट्यूमर म्हणजे काय?

यकृतामध्ये ट्यूमर असणे ही एक गंभीर स्थिती असू शकते. दोन प्रकारचे ट्यूमर असतात: सौम्य जे पसरत नाहीत आणि दुसरा ट्यूमर म्हणजे घातक, जे शरीराच्या इतर भागात पसरू शकतात. योग्य वेळी निदान आणि उपचार अत्यंत महत्त्वाचे असते.

यकृतामध्ये ट्यूमर तयार होण्याची कारणे

हिपॅटायटीस बी आणि सी संसर्ग

हिपॅटायटीस बी आणि सी संसर्ग: दीर्घकालीन विषाणूजन्य संसर्गामुळे यकृतामध्ये जळजळ आणि व्रण (फायब्रोसिस) होतात, ज्यामुळे ट्यूमर तयार होण्याचा धोका वाढतो. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या २०२३ च्या संशोधनानुसार, हेपेटायटीस बी आणि सी हे जगभरात यकृताच्या कर्करोगाचे एक प्रमुख कारण आहे.

यकृताचा सिरोसिस

जेव्हा यकृत दीर्घकाळ खराब होते आणि त्याचे रूपांतर डागांच्या ऊतींमध्ये होते तेव्हा सिरोसिस होतो. या प्रक्रियेचा यकृताच्या कार्यावर परिणाम होतो आणि कालांतराने ट्यूमर तयार होण्याचा धोका वाढतो. सिरोसिसच्या प्रकरणांमध्ये हेपेटोसेल्युलर कार्सिनोमा (HCC) नावाचा एक विशिष्ट कर्करोग सामान्यतः दिसून येतो.

फॅटी लिव्हर रोग

लठ्ठपणा, मधुमेह आणि उच्च कोलेस्ट्रॉल ही देखील यकृताच्या ट्यूमरची प्रमुख कारणे असू शकतात.

जास्त मद्यपान

दीर्घकाळ मद्यपान केल्याने यकृताची जळजळ आणि सिरोसिस होऊ शकते, ज्यामुळे ट्यूमर होऊ शकतो, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.

अनुवांशिक रोग

काही अनुवांशिक किंवा वारशाने मिळालेले रोग, जसे की विल्सन रोग आणि हेमोक्रोमॅटोसिस, यकृतामध्ये विषारी पदार्थ जमा करण्यास कारणीभूत ठरतात. या दुर्मिळ परिस्थिती हळूहळू यकृताचे नुकसान करतात, ज्यामुळे ऊतींचे नुकसान होते आणि ट्यूमर तयार होण्याचा धोका वाढतो. अशा आजारांचे वेळीच निदान करून त्यावर उपचार करणे खूप महत्वाचे आहे.

हार्मोनल असंतुलन किंवा औषधे

काही महिला ज्या दीर्घकाळ तोंडावाटे गर्भनिरोधक घेतात त्यांना यकृताचा एडेनोमा नावाचा सौम्य ट्यूमर देखील होऊ शकतो.

ट्यूमरची लक्षणे

- वरच्या ओटीपोटात वेदना (विशेषतः उजव्या बाजूला)
- थकवा आणि अशक्तपणा - अचानक वजन कमी होणे
- भूक न लागणे - कावीळ

यकृतातील ट्यूमरवर उपचार

लॅन्सेट गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी अँड हेपॅटोलॉजी (2021) मधील एका अहवालानुसार, जेव्हा ट्यूमरचा आकार 5 सेंटीमीटरपेक्षा मोठा असतो, तेव्हा वेदनादायक लक्षणे दिसू लागतात आणि अशा परिस्थितीत, समस्येचे योग्य निदान करण्यासाठी त्वरित स्कॅन आणि बायोप्सी करणे आवश्यक असते.

या प्रकरणात उपचार कसे केले जातात?

शस्त्रक्रिया: जर शस्त्रक्रियेद्वारे ट्यूमर काढता येत असेल आणि रुग्णाची स्थिती योग्य असेल तर शस्त्रक्रिया केली जाते. यामध्ये, ट्यूमरचा भाग काढून टाकला जातो (यकृत काढून टाकणे) किंवा गरज पडल्यास यकृत प्रत्यारोपण केले जाते.

रेडिओफ्रिक्वेन्सी अ‍ॅब्लेशन : लहान आणि सुरुवातीच्या टप्प्यातील ट्यूमरसाठी, रेडिओफ्रिक्वेन्सी अ‍ॅब्लेशन (RFA) आणि मायक्रोवेव्ह अ‍ॅब्लेशन (MWA) तंत्रे वापरली जातात, ज्यामध्ये ट्यूमर उष्णतेने जाळून नष्ट केला जातो.

केमोथेरपी किंवा लक्ष्यित औषधे: जर ट्यूमर कर्करोगाचा असेल आणि शस्त्रक्रिया शक्य नसेल, तर केमोथेरपी किंवा सोराफेनिब आणि लेनव्हॅटिनिब सारखी लक्ष्यित औषधे दिली जातात. इम्युनोथेरपी शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती मजबूत करून कर्करोगाशी लढण्यास मदत करते.

TACE (ट्रान्सआर्टेरियल केमोएम्बोलायझेशन): या तंत्रात, औषध थेट ट्यूमरला रक्तपुरवठा करणाऱ्या शिरेत दिले जाते, ज्यामुळे ट्यूमरला रक्तपुरवठा थांबतो. याशिवाय, लक्षणे दूर करण्यासाठी आणि चांगल्या पुनर्प्राप्तीसाठी सहाय्यक काळजी आणि फॉलो-अप थेरपी देखील आवश्यक आहे.

(Content Credit By Seema Rawat, Boldsky)