धनंजय मुंडेंना झालेला बेल्स पाल्सी हा आजार काय आहे? जाणून घ्या लक्षणे, उपाय अन् कशामुळे होतो हा आजार

Dhananjay Munde diagnosed with Bell's Palsy : महाराष्ट्राचे मंत्री धनंजय मुंडे यांना बेल्स पाल्सी नावाचा न्यूरोलॉजिकल आजार झाला आहे, परंतु त्यांना अर्धांगवायु झाल्याच्या अफवा पसरल्या आहेत. यावर धनंजय मुंडे यांनी आज 19 एप्रिल 2025 रोजी खुद्द स्पष्टीकरण दिले आहे आणि आपल्याला अर्धांगवायु नव्हे तर बेल्स पाल्सी हा आजार असल्याचे सांगितले आहे.

धनंजय मुंडे यांची बाबासाहेब पाटील यांच्याशी दोन दिवसांपूर्वी एक बैठक झाली. त्यावेळी पाटील यांनी भेटीत धनंजय मुंडेंबद्दल काळजी व्यक्त केली होती. यावर धनंजय मुंडेंनी त्यांचे आभार व्यक्त केले आणि स्पष्ट केले की, "मला झालेला आजार हा अर्धांगवायू नसून बेल्स पाल्सी आहे व त्याचा व इतर काही वैद्यकीय बाबींचा त्रास अजूनही होतो असून बोलायला त्रास आहे. मात्र नव्याने मला कोणताही आजार झालेला नाही. स्पष्ट केले की, त्यांना अर्धांगवायू झाला नसून 'बेल्स पाल्सी' हा आजार झाला आहे. हा आजार दीड महिन्यांपूर्वी झाला असून, त्यामुळे चेहऱ्यावर परिणाम झाला आहे आणि अजूनही बोलायला त्रास होतो."

बेल्स पाल्सी हा आजार काय आहे?

बेल्स पाल्सी या आजारामुळे चेहऱ्याचे स्नायू कमकुवत होतात. ही स्थिती अचानक घडते आणि सहसा शरीराच्या एका भागात येते. बेल्स पाल्सी ही एक तात्पुरती, परंतु गंभीर स्थिती आहे ज्यामुळे चेहऱ्याचा भाग झुकतो आणि दैनंदिन क्रिया करण्यात अडचण येऊ शकते. आज आपण बेल्स पाल्सी म्हणजे काय? आणि आजाराविषयी जाणून घेऊया.

बेल्स पाल्सी म्हणजे काय?

बेल्स पाल्सी ही चेहऱ्याच्या स्नायूंमध्ये अचानक कमकुवतपणाची स्थिती आहे, सहसा चेहऱ्याच्या एका बाजूला प्रभावित होते. हे चेहऱ्याच्या मज्जातंतूंच्या जळजळीमुळे होते असे मानले जाते, जे स्नायूंच्या हालचालींवर नियंत्रण ठेवतात. नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ न्यूरोलॉजिकल डिसऑर्डर अँड स्ट्रोक (NINDS) च्या मते, बेलचा पक्षाघात दरवर्षी युनायटेड स्टेट्समधील सुमारे 40,000 लोकांना प्रभावित करतो.

बेल्स पाल्सीची कारणे

बेल्स पाल्सी या आजाराचे नेमके कारण माहीत नसले तरी ते व्हायरल इन्फेक्शन, कमकुवत प्रतिकारशक्ती, मज्जासंस्थेतील समस्या आणि आनुवंशिकतेशी संबंधित असू शकते. मधुमेह आणि दमा असलेल्या रुग्णांमध्ये ही स्थिती विशेषतः सामान्य आहे, ज्यामुळे त्यांच्यासाठी धोका वाढू शकतो.

बेल्स पाल्सीची लक्षणे

बेल्स पाल्सीची लक्षणे ओळखण्यास वेळ लागू शकतो, परंतु काही वैशिष्ट्यपूर्ण लक्षणे आहेत.

चेहरा झुकणे : स्नायूंमध्ये कमकुवतपणा आहे आणि डोळ्याच्या एका बाजूने तोंडाला अडचण येते.

तोंडाला सूज येणे : हसताना किंवा बोलताना चेहऱ्याची एक बाजू अस्ताव्यस्त दिसते.

एक डोळा उघडण्यात अडचण : रुग्णाला एक डोळा पूर्णपणे बंद किंवा उघडता येत नाही.

बोलण्यात समस्या : चेहऱ्याच्या स्नायूंना स्पष्ट बोलता येण्यास असमर्थता प्रभावित होते.

चवीत बदल : प्रभावित भागात चवीत बदल होऊ शकतात.

डोळे फाडणे किंवा कोरडे होणे : रुग्णाला डोळे मिचकावता येत नाहीत, ज्यामुळे कमी किंवा जास्त अश्रू निर्माण होतात.

ऐकण्याच्या समस्या : काही रुग्णांच्या एका कानात संवेदनशीलता वाढलेली असू शकते.

बेल्स पाल्सीवरील उपचार

बेल्स पाल्सीवरील उपचार सहसा स्टिरॉइड औषधांनी केला जातो, ज्यामुळे दाह कमी होण्यास मदत होते. चेहऱ्याच्या स्नायूंना बळकट करण्यासाठी शारीरिक थेरपी देखील प्रभावी आहे. याव्यतिरिक्त, डोळ्यांचे संरक्षण करण्यासाठी डोळ्यांचे थेंब वापरले जातात, विशेषत: जेव्हा रुग्ण एक डोळा पूर्णपणे बंद करू शकत नाही. ओव्हर-द-काउंटर पेनकिलर, जसे की इबुप्रोफेन, वेदना व्यवस्थापनासाठी निर्धारित आहेत. उपचारादरम्यान डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्वाचे आहे जेणेकरून रुग्णाच्या स्थितीचे निरीक्षण केले जाऊ शकते आणि प्रगती योग्यरित्या केली जाऊ शकते.