कोरोनाचा NB.1.8.1 हा नवा प्रकार काय आहे? खरंच घाबरण्याची गरज आहे का? लक्षणे आणि प्रतिबंध जाणून घ्या

Covid - 19 What is the new type NB.1.8.1 : महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात कोरोनाचा संसर्ग हळूहळू वाढत आहे, अशातच ठाण्यात एका 21 वर्षीय तरुणाचा कोविड-19 मुळे मृत्यू झाला, तर मुंबईतील रुग्णसंख्या 185 वर गेली आहे. त्यामुळे केंद्र सरकारही आता कोवीड साथीच्या धर्तीवर सतर्क झाले आहे.

आरोग्य सचिव पुण्य सलिला श्रीवास्तव यांनी नुकताच केरळ, तामिळनाडू, महाराष्ट्र आणि कर्नाटक, दिल्ली-एनसीआरसह अनेक राज्यांमधून अलिकडच्या काळात नोंदवलेल्या कोरोना प्रकरणांचा आढावा घेतला आहे. तूर्त दिलासादायक बाब ही की, सध्या देशात आढळणाऱ्या कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्णांची संख्या कमी आहे आणि लोकांना घरीच अलगीकरणात राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

भारतात कोणता व्हेरीयंट आढळला?

भारतात कोविड-19 चा एक नवीन उप-प्रकार NB.1.8.1 आढळून आला आहे. त्याचा नमुना एप्रिल-2025 मध्ये घेण्यात आला आणि जीनोम सिक्वेन्सिंग करण्यात आले. गेल्या काही आठवड्यात भारतात ज्या SARS-CoV-2 नमुन्यांचे जीनोम अनुक्रमित केले गेले ते प्रामुख्याने BA.2 आणि JN.1 प्रकारांचे होते. NB.1.8.1 प्रकाराचा नमुना तामिळनाडूमधून गोळा करण्यात आला आणि जीनोम सिक्वेन्सिंगसाठी INSACOG (इंडियन SARS-CoV-2 जीनोमिक्स कन्सोर्टियम) कडे पाठवण्यात आला.

कोरोनाचा नवा प्रकार NB.1.8.1 काय आहे?

• जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) मे 2025 मध्ये कोविड-19 च्या नवीन उप-प्रकार NB.1.8.1 ला 'व्हेरिएंट अंडर मॉनिटरिंग' (VUM) श्रेणीमध्ये ठेवले आहे.
• याचा अर्थ असा की या प्रकारात उत्परिवर्तन (जैविक बदल) आढळले आहेत, ज्यांचे निरीक्षण करणे आवश्यक आहे, परंतु सध्या या प्रकाराबद्दल कोणतीही चिंता व्यक्त केलेली नाही.
• जागतिक आरोग्यावर त्याचा परिणाम अद्याप कमी दिसून आलेला नाही.
• NB.1.8.1 हा ओमिक्रॉन वंशाच्या JN.1 प्रकाराचा वंशज असल्याचे मानले जाते.
• हा प्रकार XDV.1.5.1 नावाचा रीकॉम्बीनंट असल्याचे निष्पन्न झाले आणि त्याचे प्रारंभिक नमुने 22 जानेवारी 2025 रोजी आढळले.
• NB.1.8.1 मध्ये, LP8.1 प्रकाराच्या तुलनेत स्पाइक प्रथिनमध्ये 6 बदल दिसून आले आहेत, तर JN.1 प्रकाराच्या तुलनेत 8 उत्परिवर्तने नोंदवली गेली आहेत.
• आतापर्यंत, 22 देशांमधील NB.1.8.1 या प्रकाराबद्दल शास्त्रज्ञ सतर्क आहेत, परंतु सामान्य लोकांनी अद्याप घाबरण्याचे कारण नाही. आरोग्य संस्था यावर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.

NB.1.8.1 ची लक्षणे कोणती?

NB.1.8.1 ची वैशिष्ट्ये मागील ओमिक्रॉन प्रकारांसारखीच आहेत.

• घसा खवखवणे
• थकवा
• सौम्य खोकला
• ताप
• नाक बंद होणे
• डोकेदुखी
• मळमळ
• भूक न लागणे
• गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल बिघाड
• विशेषतः चव किंवा वास कमी होणे

हा व्हेरीयंट किती आहे संसर्गजन्य?

चीनमधील आकडेवारीनुसार, NB.1.8.1 प्रकार अत्यंत संसर्गजन्य आहे. या प्रकारामुळे होणाऱ्या आजाराची तीव्रता इतर ओमिक्रॉन उप-प्रकारांपेक्षा जास्त आढळून आलेली नाही.

कोरोनापासून स्वतःचे संरक्षण कसे करावे?

1. स्वच्छता - साबण आणि पाण्याने वारंवार हात धुवा (किमान 20 सेकंद)
साठ टक्के अल्कोहोल असलेले हँड सॅनिटायझर वापरा.
डोळे, नाक आणि तोंडाला वारंवार स्पर्श करू नका.

2. मास्क - सार्वजनिक आणि गर्दीच्या ठिकाणी नेहमी मास्क घाला.
सर्जिकल मास्क किंवा N95 मास्क चांगले संरक्षण प्रदान करतात.

3. सामाजिक अंतर राखा - इतरांपासून कमीत कमी 6 फूट अंतर ठेवा.
विशेषतः खोकणाऱ्या किंवा शिंकणाऱ्या लोकांपासून थोडे लांबच राहीलेले बरे. आजारी वाटत असल्यास घरीच रहा.

4. डाॅक्टरांचा सल्ला - जर तुम्हाला सौम्य लक्षणे (उदा. ताप, खोकला, थकवा) जाणवत असतील तर स्वतःला घरी वेगळे करा. गरज पडल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

5. लसीकरण - कोविड-19 चे सर्व डोस (बूस्टरसह) वेळेवर घ्या. ही लस संसर्गाची तीव्रता कमी करते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते.

6. खोकला आणि शिंकताना सावधगिरी - खोकताना किंवा शिंकताना रुमाल किंवा कोपर वापरा. वापरलेले टिशू ताबडतोब कचऱ्याच्या डब्यात टाका.

7. आरोग्य विभागाच्या सूचना - सरकारी मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करा आरोग्य मंत्रालय किंवा WHO ने वेळोवेळी दिलेल्या सूचनांचे पालन करा.