Bird Fanciers Lung : कराचीवर विषारी कबुतरांचे सावट! श्वास घ्यायला त्रास, काय आहे हा आजार? जाणून घ्या

Bird Fanciers Lung Breathing Trouble in Karachi : पाकिस्तानला यावेळी शत्रूचा नाही परंतु शांतीचा संदेश देणाऱ्या कबुतरांचाच सामना करावा लागत आहे. यावेळी शत्रू हा देश नाही तर शहराच्या प्रत्येक कोपऱ्यात दिसणारी कबुतरे आहेत. कराचीमध्ये वेगाने पसरत असलेल्या बर्ड फॅन्सियर्स लंग (BFL) या फुफ्फुसाच्या गंभीर आजाराने पाकिस्तानची राजधानी सध्या चिंतेत आहे. येथील आरोग्य तज्ज्ञांना कबुतरांनी चिंतेत टाकले आहे.

पाकिस्तानात कबुतराच्या संपर्कामुळे होणाऱ्या आजाराचे रुग्ण आता वाढत आहेत. कबुतराच्या विष्ठेची कण हवेत मिसळत आहेत. त्यातून बर्ड फॅन्सीयर्स लंग हा आजार फैलावत आहे. कबुतरांच्या संपर्कामुळे पसरणारा हा आजार आता दर आठवड्याला 15 ते 25 नवीन रुग्णांची नोंद करत आहे, तर दशकापूर्वी हा आकडा फक्त 1-2 रुग्णांपुरता मर्यादित होता. श्वास घ्यायला अडचण ठरणारा बर्ड फॅन्सीयर्स लंग्ज म्हणजे काय? हे आपण जाणून घेऊया.

बर्ड फॅन्सीयर्स लंग्ज म्हणजे काय?

• बर्ड फॅन्सियर्स लंग हा अतिसंवेदनशीलता न्यूमोनिटिस (HP) चा एक प्रकार आहे.
• जेव्हा एखादी व्यक्ती कबुतराच्या पिसांमध्ये आणि त्यांच्या वाळलेल्या विष्ठेमध्ये असलेले सूक्ष्म कण वारंवार श्वास घेते तेव्हा हा आजार होतो.
• या कणांचा आकार फक्त 1 ते 3 मायक्रॉन आहे, परंतु ते अत्यंत धोकादायक ठरू शकतात.
• हे कण उघड्या खिडक्या किंवा सेवा नसलेल्या एअर कंडिशनरमधून घरात प्रवेश करतात आणि हळूहळू फुफ्फुसांमध्ये खोलवर जमा होतात, ज्यामुळे ऍलर्जीची प्रतिक्रिया निर्माण होते.

काय आहे या आजारांची लक्षणे आणि धोके

• सुरुवातीच्या लक्षणांमध्ये सतत खोकला, श्वास घेण्यास त्रास होणे असे जाणवते.
• दरम्यान थकवा येणे आणि घरघर येणे यांचा समावेश आहे.
• जर वेळेवर उपचार केले नाहीत तर हा आजार इंटरस्टिशियल लंग डिसीज (ILD) मध्ये बदलू शकतो. जो फुफ्फुसांना कायमचे नुकसान करतो.
• गंभीर प्रकरणांमध्ये, रुग्णाला ऑक्सिजन सपोर्ट किंवा फुफ्फुस प्रत्यारोपणाची देखील आवश्यकता असू शकते.

कबुतरांना पाळायचे हा धोकाच ..

सांगायचे झाले तर कराचीमध्ये कबुतरांना खायला घालण्याचा आणि त्यांचे संगोपन करण्याचा ट्रेंड झपाट्याने वाढला आहे. कबुतरांना खाद्य देण्याच्या जागांची संख्या वाढल्याने केवळ पाळणाऱ्यांसाठीच नाही तर जवळपास राहणाऱ्यांसाठीही धोका वाढला आहे. जेव्हा कबुतरे त्यांचे पंख फडफडवतात किंवा खाण्याच्या ठिकाणी फिरतात तेव्हा ते हवेत सूक्ष्म ऍलर्जीन सोडतात, जे जवळच्या अनेक घरांमध्ये पसरू शकतात.

कबुतरांना खायला घालून आणि त्यांचे संगोपन केल्याने त्याचे दुष्परिणाम आता निर्माण होणाऱ्या आरोग्याच्या समस्यांमुळे जाणवत आहेत. अनेकांना या धोक्याची कल्पना नसते, विशेषतः जे लोक हवा नसलेल्या बंद घराच्या वातावरणात राहतात, त्यांना ही समस्या जास्त होऊ शकते.

या आजारापासून स्वतःचे रक्षण कसे करावे?

आरोग्य तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार, या आजारापासून बचाव करण्यासाठी जागरूकता हवी. पक्ष्यांना हाताळताना मास्क आणि हातमोजे घालणे, कोरड्या झाडूने पिंजरे स्वच्छ न करणे, घरांमध्ये HEPA फिल्टर बसवणे आणि वेळोवेळी एअर कंडिशनरची सेवा घेणे यासारख्या सोप्या उपायांमुळे या आजाराचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो.

पाकिस्तानात उपचाराची एसओपी नाही

कराची सिव्हिल हॉस्पिटलच्या अधिकाऱ्यांनी पुष्टी केली आहे की श्वसनाच्या समस्या असलेल्या रुग्णांची संख्या वाढत आहे. तथापि, BFL साठी कोणतीही विशिष्ट वैद्यकीय कोडिंग किंवा रोग वर्गीकरण प्रणाली नसल्यामुळे, प्रकरणे योग्यरित्या नोंदवली जात नाहीत, ज्यामुळे समस्येचे खरे प्रमाण मूल्यांकन करणे कठीण होत आहे.

कबुतरांना खायला देणे 'या' देशात बंदी

BFL सारख्या आजारांना गांभीर्याने घेत, ऑस्ट्रेलिया आणि स्वित्झर्लंड सारख्या देशांनी शहरी भागात कबुतरांना खायला घालण्यास बंदी घातली आहे. मक्कामध्येही, कोविड-19 आणि एमईआरएस सारख्या संसर्गाच्या धोक्यामुळे काबा शरीफजवळील एक अन्नदान केंद्र बंद करण्यात आले होते.

उपचार काय आहेत?

BFL वर लवकर उपचार करणे शक्य आहे, परंतु फुफ्फुस प्रत्यारोपणासारख्या प्रगत आरोग्य सुविधा पाकिस्तानमध्ये अजूनही मर्यादित आहेत. ज्या रुग्णांचा आजार प्रगत अवस्थेत पोहोचतो त्यांना उपचारासाठी भारत, चीन किंवा युएई सारख्या देशांमध्ये जावे लागते, ज्यामुळे केवळ वेळ वाया जातोच असे नाही तर आर्थिक भारही वाढतो.