बँकेत नोकरी ते पद्मश्री! अशोक मामांचा सोनेरी सिनेप्रवास, वाचा त्यांची जीवनगाथा, 250 सिनेमात काम!

Ashok Saraf awarded Padma Shri : भारतीय हिंदी-मराठी सिनेमा आणि मराठी रंगभुमीवरील अनभिषिक्त सम्राट अशोक सराफ यांना राष्ट्रपतींच्या हस्ते पद्मश्री पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. कला क्षेत्रातील अतुलनीय योगदानाबद्दल त्यांना या पुरस्काराने गौरविण्यात आले आहे. अशोक सराफ यांना मराठी इंडस्ट्रीत अशोक मामा या नावाने ओळखले जाते.

प्रसिद्ध सिने अभिनेते लक्ष्मीकांत बेर्डे, सचिन पिळगावकर, महेश कोठारे यांच्यासह त्यांनी धमाल सिनेमे केले. त्यांचे चित्रपट आजही रसिकांना खिळवून ठेवतात एवढेच नाही तर मनमुरात मनोरंजनही करतात. विनोदी चित्रपटांचा बादशहा असे म्हटले तरीही अशोक सराफ यांना वावगे ठरणार नाही. महाराष्ट्र सरकारने त्यांना महाराष्ट्र भूषण हा राज्याचा महत्वाचा पुरस्कार देऊन त्यांचा गौरव केला होता. अशा या अष्टपैलू नटाबद्दल आपण आज जाणून घेणार आहोत.

अशोक सराफ - बँकेत नोकरी ते पद्मश्रीपर्यंतचा प्रवास

अशोक हे नाव कसे ठेवले?

अशोक सराफ यांचा जन्म 4 जून 1947 रोजी मुंबईत झाला. ते दक्षिण मुंबईतील चिखलवाडी परिसरात त्यांची जडणघडण झाली, डीजीटी विद्यालयात त्यांचे शिक्षण झाले. ज्येष्ठ अभिनेते अशोक कुमार यांच्या नावावरून त्यांचे नाव "अशोक" ठेवण्यात आल्याचे सांगितले जाते.

1989-90 च्या काळात त्यांनी अभिनेत्री निवेदिता जोशी-सराफशी लग्न केले. त्यांनी गोव्यातील मंगुएशी मंदिरात लग्न केले, तेथील सराफ हे कुटुंब मूळचे आहे. त्यांना अनिकेत सराफ हा मुलगा असून तो उत्तम कुक आहे.

अशोक सराफ यांची सुरुवातीची कारकिर्द

अशोक सराफ यांनी सुरुवातीला वडिलांच्या इच्छेनुसार, नोकरी करायची ठरवली आणि ते बँकेत रुजू झाले. नोकरी करत करत अशोक सराफ आपल्या मामांसोबत नाटकांच्या तालमीसाठी जायचे. तेथून त्यांना नाटकाचे बाळकडू मिळाले. त्यांनीही नाटकात काम करायला सुरुवात केली आणि ते पाहता-पाहता नटसम्राट बनले, तरीही त्यांची बँकेची नोकरी सुरुच होती, एकीकडे नोकरी तर दुसरीकडे अभिनय अशी प्रत्यक्ष जीवनातील दोन्ही पात्र त्यांनी छान रंगवली.

1980 च्या दशकापासून मिळाल्या प्रमुख भुमिका

1980 च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून अशोक सराफ यांना मराठी चित्रपटांमध्ये प्रमुख भूमिका मिळू लागल्या. मराठी आणि हिंदी चित्रपटांसह दोन्ही भाषांमधील रंगभूमीवरील कामासाठी ते ओळखले जातात. अशोक सराफ 1969 पासून चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी उद्योगात कार्यरत आहेत. त्यांनी 250 हून अधिक मराठी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे, त्यापैकी 100 हून अधिक व्यावसायिकरित्या यशस्वी ठरले आहेत. त्यांनी मुख्यतः कॉमेडी चित्रपटांमध्ये काम केले आहे. 1969 मध्ये जानकी या मराठी चित्रपटातून त्यांनी आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली.

अशोक सराफ यांची गाजलेली नाटकं

अशोक सराफ यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत मराठी नाटकांमध्ये अनेक भूमिका साकारल्या आहेत. हमीदाबाईची कोठी , अनाधिकृत , मनो-मिलन , हे राम कार्डिओग्राम , डार्लिंग डार्लिंग , सरखा चाटित दुखते , लगीनघाई आणि व्हॅक्यूम क्लीनर ही काही महत्त्वाची गाजलेली नाटके आहेत.

अशोक सराफ यांचे मराठी सिनेमे

मुख्य नायक म्हणून अशोक सराफ यांच्या यशस्वी मराठी चित्रपटांमध्ये एक डाव भुताचा (1982), धुम धडका (1985), गम्मत जम्मत (1987), भुताचा भाऊ (1989), बाळाचे बाप ब्रह्मचारी (1989), अशी ही बनवा बनवी (1988) आणि आयत्या घरात घरोबा (1988) यांचा समावेश आहे. अभिनेता लक्ष्मीकांत बेर्डे सराफ यांच्यासोबत अशी ही बनवा बनवी आणि बाळाचे बाप ब्रह्मचारी असे अनेक हिट कॉमेडी चित्रपट केले हे दोन्ही चित्रपट सुपर डूपर हिट ठरले.

हिंदी चित्रपट, मालिका कारकिर्द

बॉलीवूडमध्ये अशोक सराफ यांनी करण अर्जुन, येस बॉस, जोरू का गुलाम , सिंघम , प्यार किया तो डरना क्या , गुप्त , कोयला या चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका लक्षात राहण्यासारख्या आहेत. यासह त्यांनी दुरचित्रवाणीत ये छोटी बडी बातें आणि हम पाच आदी यशस्वी दूरदर्शन मालिकांमध्येही काम केले आहे. त्यांचा कॉमेडी शो डोन्ट वरी हो जायेगा होता.

अशोक सराफ यांना मिळालेले प्रमुख पुरस्कार

• अशोक सराफ यांना अकरा महाराष्ट्र राज्य चित्रपट पुरस्कार आणि चार फिल्मफेअर पुरस्कार मराठीसह अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत.
• 2016 मध्ये, सराफ यांना मराठी चित्रपटसृष्टीतील योगदानाबद्दल फिल्मफेअर मराठी जीवनगौरव पुरस्कार मिळाला.
• 2023 मध्ये, त्यांना महाराष्ट्र राज्यातील सर्वोच्च नागरी सन्मान महाराष्ट्र भूषण मिळाला .
• अशोक सराफ यांना 2025 मध्ये भारत सरकारकडून भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी सन्मान पद्मश्री मिळाला.
• संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (2022) अशोक सराफ यांना मिळाला, हा कला क्षेत्रातील व्यक्तींना दिला जाणारा सर्वोच्च भारतीय पुरस्कार आहे.
• अशोक सराफ यांना व्ही. शांताराम पुरस्कार (2006) पुरस्कार मिळाला आहे, महाराष्ट्र सरकारकडून मराठी चित्रपटसृष्टीत दीर्घकाळ काम करणाऱ्या चित्रपट कलाकारांना दिला जाणारा पुरस्कार.