तु्म्ही तुमच्या मुलांचे आधारकार्ड अपडेट केले का? ५ व्या आणि १५ व्या वर्षी अपडेट का आहे महत्त्वाचे?

आजच्या काळात आधार कार्ड एक महत्त्वाचे कागदपत्र बनले आहे. तो नागरिकत्वाचा पुरावा नसला तरी, अनेक महत्त्वाच्या कामांसाठी ते अनिवार्य आहे. शाळेत प्रवेश घेण्यापासून ते बँक खाते उघडण्यापर्यंत, सर्वत्र आधार आवश्यक आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे का की ५ वर्षे आणि १५ वर्षे वयोगटातील मुलांचे आधार कार्ड अपडेट करणे अनिवार्य आहे? जर हे अपडेट केले नाही तर पुढील अभ्यासात, कोणत्याही स्पर्धा परीक्षेत आणि इतर गोष्टींमध्ये समस्या येऊ शकतात. काय आहेत त्या समस्या व काय आहे अपटेडची प्रक्रिया, याच विषयी आपण माहिती पाहू...

आधार अपडेट का आवश्यक आहे?

भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण (UIDAI) च्या नियमांनुसार, मुलांच्या आधार कार्डमध्ये दोनदा बायोमेट्रिक अपडेट आवश्यक आहे. पहिल्यांदा ५ व्या वर्षी आणि दुसऱ्यांदा १५ व्या वर्षी. या प्रक्रियेला अनिवार्य बायोमेट्रिक अपडेट (MBU) म्हणतात. यामध्ये, मुलाचा फोटो, बोटांचे ठसे आणि डोळ्यांचे स्कॅनिंग (आयरिस) पुन्हा रेकॉर्ड केले जाते. UIDAI ने अलीकडील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की मुलांचे बायोमेट्रिक्स अपडेट करणे खूप महत्वाचे आहे. जर हे अपडेट केले नाही, तर भविष्यात कोणत्याही प्रकारच्या अभ्यासासाठी किंवा स्पर्धा परीक्षेसाठी नोंदणीमध्ये समस्या येऊ शकतात.

अपडेच महत्त्वाचे का आहे?

५ वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या मुलांच्या आधार कार्डमध्ये बायोमेट्रिक्स घेतले जात नाहीत. त्यांचे आधार पालकांच्या कागदपत्रांच्या आधारे बनवले जाते. याला बाल आधार म्हणतात. पण मूल ५ वर्षांचे होताच, त्याचे फिंगरप्रिंट आणि आयरीस स्कॅन जोडणे आवश्यक आहे. ही प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे आणि ती जवळच्या आधार केंद्राला भेट देऊन करता येते. वयाच्या १५ व्या वर्षी पुन्हा बायोमेट्रिक्स अपडेट करणे आवश्यक आहे कारण मुलांच्या शरीरासोबतच त्यांचे बायोमेट्रिक्स देखील बदलत राहतात. या अपडेटमध्ये, मुलाचे फिंगरप्रिंट, आयरिस स्कॅन आणि नवीन फोटो जोडला आहे जेणेकरून आधार कार्ड भविष्यात वैध राहील.

काय येतात अडचणी?

- शाळा-महाविद्यालयात प्रवेश मिळविण्यात अडचणी येऊ शकतात.
- स्पर्धा परीक्षांसाठी अर्ज करताना समस्या येऊ शकतात.
- तुम्ही सरकारी योजनांच्या लाभांपासून वंचित राहू शकता.
- बँक खाते उघडण्यात अडचण येऊ शकते.

किती शुल्क लागते?

मुलाचे आधार ५ ते ७ वर्षे किंवा १५ ते १७ वर्षे वयाच्या वयात अपडेट केले गेले आणि बायोमेट्रिक अपडेट करण्याची ही पहिलीच वेळ असेल, तर त्यासाठी कोणतेही शुल्क द्यावे लागणार नाही. UIDAI ही सेवा पूर्णपणे मोफत प्रदान करते, जेणेकरून प्रत्येकजण त्यांच्या मुलांचे आधार कार्ड सहजपणे अपडेट करू शकेल. परंतु जर तुम्हाला नंतर कोणतीही चूक दुरुस्त करण्यासाठी खाते अपडेट करायचे असेल, तर तुम्हाला नाममात्र शुल्क भरावे लागू शकते.

अपडेट कुठे करावे?

अपडेट जवळच्या आधार नोंदणी केंद्राला भेट देऊन करता येते. या प्रकारचे आधार अपडेट करण्यासाठी कोणतीही ऑनलाइन प्रक्रिया नाही, त्यामुळे तुम्हाला केंद्रातच जावे लागेल. तुम्ही तुमच्या आधार केंद्राचा पत्ता UIDAI वेबसाइट किंवा भुवन आधार पोर्टलवरून जाणून घेऊ शकता. आधार अपडेट केंद्रे बँका, पोस्ट ऑफिस, सरकारी कार्यालये आणि भारतातील काही इतर अधिकृत ठिकाणी आहेत. तुम्ही तुमचे जवळचे आधार केंद्र दोन प्रकारे शोधू शकता: प्रथम, UIDAI वेबसाइटला भेट द्या. 'नोंदणी केंद्र शोधा' पर्यायावर क्लिक करा. तुमचा राज्य, जिल्हा आणि पिन कोड प्रविष्ट करा. यानंतर तुम्हाला जवळच्या आधार केंद्राची संपूर्ण माहिती मिळेल. त्याच वेळी, UIDAI ने 'भुवन आधार पोर्टल' द्वारे केंद्र शोधण्याची सुविधा देखील प्रदान केली आहे. या पोर्टलवर जाऊन, तुम्ही तुमच्या क्षेत्राचा नकाशा पाहून जवळच्या आधार केंद्राची माहिती मिळवू शकता.